OCR Output

quod ferui dicunt: Vis eamus & colligamus ea? Qui¬
bus veritas ipfa refpondet: Non sta hominem conliturum
eſſe in bae vita y ut certus efe polit qualis quifque futurus
fit pollen, cujus in prafentia cernis crrorem, vel quid etiam
error ejus conferat ad profectum bonorum, non eſſe tales au¬
ferendos de hac vita, ne, cum malos conatur interficere ;
bonos interficiat y qued forte futuri ſunt, aut bonis obfity
quibus & invitis forte utiles funt, fed tum oportere fieri,
cum jam in fine nonreftat vel tempus commutande vite,
vel proficiendi ad virtutem ex occaſione atque comparatione
alieni erroris. Tunc autem hoc non ab hominibus, fed ab
Angelis fieri. Inde eff quod refpondst paterfamilias è Noa,
ne forte colligentes zizania cradiceus fimul & triticum.
Sed in tempore meflis dicam mefloribus. ique boc mo¬
do eos patientiffimos © tranquilliffimos reddidit & cxte¬
va. Hac Aagufinus. Dices,ex his Augultini verbis con¬
fequeretur , nec Principibus , nec Magiftratibus efle
jus movendi bellum , aut ullum quamvis facinorofum
occidendi. Fateor, nifi flinm Ecclefia interpreteris Ec¬
clefiaftico fungentem munere, quales {unt Epifcopi
ac Theologi. Nam Dominus hos proprie videtur ap¬
pellare fervos, quibus Ecclefiæ curam commiferat,
& quorum oficium feparat ab officio Angelorum.
Multe rationes excogitatæ funt ad explicandum quæ¬
{lionis nodum. Parabola Domini eft, cujus interpres
ipfe eft Dominus; ab aucteritate nulla eft tergiverfa¬
tio, circa fenfum quorumdam. verborum eft ambigui¬
tas- Dici poffet, hoc Domini precceptum ad Eccle¬
fiz primordia pertinere, cum adhuc pauci effent Chri¬
ftiani,.fub Principibus Erhnicis degentes. Dici poffet,
non tollendos, fi velint refipifcere, nifi nominatim ad¬
ditum effet meffem poni pro confimmatione feculi.
Dici poffet, non tollendos, cum ex illorum nece plus
mali quam boni venturum efet Ecclefiæ , nifi cum
hoc quoque dure cohzereret, uſque ad conpſummaiionem
fesuli, cum tollentur omniafcandala, Et fi cui fatisfacit
hic fenfus, non eft a me precteritus. Verba Paraphra¬
{eos fic habent, fub perfona Domini, non mea: Z7¬
terim sgitur mali bonis admixti ferendi funt » quando mino¬
re pornicie tolerantur quam tollerentur. Dici poflet , hoc
accipiendum de dubiis dogmatibus, nifi hoc dictum
effet Apoftolis, quibus non defuit diferetio {pirituum,
faltem poft acceptum Spiritum cœleftem. Dici poflet,
hanc parabolam pertinere tantum ad viros Apoftoli¬
cos, quorum eft gladio fpiritus, precibus, lachrymis,
integra vita, fanguine tueri Chrifti fponfam , non
gladis aut cædibus. Hunc fenfum ego fequutus fum,
cum non viderem alium exitum quæitionis. Ita nec
quicquam detraho Principibus, quibus Dominus non
ademit gladium , cum effent idololatre, & Apofto¬
lus Paulus etiam confirmat illorum poteftatem: nec
Apoftolis ac Theologis preripio poteftatem Ecclefia¬
fticam. Difficillimum eft jufla Principum & fori pro¬
fanas leges ad. Evangelicam regulam exigere. Habent
gladium ad ultionem malorum, laudem vero bonorum 5
nemo negat. Eumdem habent impii; fed Chriftiani
Principes monendi funt, ut non nifi tentatis omnibus,
non nifi neceflariis de caufis, magno cum tremore
promant gladium, five ad bellum, five ad capite pu¬
niendos homines , tanquam Regi Regum de lungulis
exactiflimam reddituri rationem. Monendi funt Theo¬
logi, ut difcernant fimplicem errorem ab impiodogma¬
te, difcernant fimpliciter errantem & forte a majori¬
bus perfuafum, ab. erroris malitiofo magiftro. Deni¬
que filegis feveritatem tollere non poflunt, certe miti¬
gent, & medendi fint ayidiores quam perdendi, nec
pronuncient temere de quoquam, nifi re diligenter ex¬
penfa; poftremo reputent utrum magis expediat Ec¬
clefiæ Catholicæ, tollere quofdam Heæreticos, an non
tollere. Illud autem expediat , ne rem metiantur pri¬
vatis affectibus aut commodis, fed utilitate Reipubli¬
cæ Chriftianæ. Jaétant fan@am inguifitionem.’ Fatebor
efie fanctiffimam, modo ifti fic rem gerant ut talibus
viris, quales haberi volunt, dignum eft. Monendi ve¬
ro fumus omnes, ut intelligentes hos Seétarum tumul¬
tus, Principum diffidia, peftes, rerum caritatem fic
immitti nobis ab irato Deo, quemadmodum olim im¬

A mifit eÆgyptiis ranas, cyniphes, & locuftas, primum
\confugiamus ad illius mifericordiam, & fuam quifque
|vitam commutet in melius : ita fiet ut Deus avertat
manum fuam a nobis, ac Principum animos fleétat ad
lamorem pacis, quorum implacabile diflidium,, preter¬
¡quam quod mundum implet omni genere calamitatum,
alic hane Seétarum infaniam. :

Tiom in Prologo Paraphrafis Matth. Omnia, inquit „Obed

\tentanda ſum y ne quis reſiliat a4 prima fide. Quod fi non ?*

poteſt abtineri 4 fortalfis expediet illum non cogi, fed fio re~

lingui animo, donec refipifcaty nec ad aliam interim voca¬

izi pream, niſi ut ab Euchariftia famenda reliquifque Sax
\cramentis arceatur, Caternm nto a ſacris, nec x concioni¬
bus excludatur. due Dir

Item in Colloquio , quod Inquifitio Vocat, prater Pie pli io
ta, qua irriforie in Ecclefia anttoritatem ibi dicit, loquens
\de excommunicatione Hareticorum, fie ait: Feriunt ſoili=
cet. excommunicationes , fed ivritis iltibus, off fulgur c
vitro, fen vafe ereo, territat y fèd pucros, Solus Deus ba=
bet fulmen , quo feriat animam. Ceggia indutta perſona,
diceret: Quid fi Deus fit in ſuo Vicario! Erafmus re[pon=
det, Utinam fit! Ex quo verbo poteſt inferri > wt excom=
municandi autoritaterm Erafmum on tribuere Pape, aut
\ipſuns exiſtimare 5 bane auttoritatein ex gratia gratum fa- |
ciente pendere, quorum mirumque efl bareticum,

Locus hic non exftat in Prafatione in Matihaum y Refpon¬
fed in Appendice adjecta Preefationi , ne yacaret char- (023.
ta. Eam proxima pretermifimus Editione. Tantum
propono confiderandum , nihil affeverans. Ad hoc ab¬
unde refpondimus Bedde in Supputationibus ad Pro¬
pofit. xrs1. & x1v. ne repetendis iifdem oneremus Le¬
Corem. 5

O fan&am inquifitionem! In co Colloquio, fub ee
Barbatii nomine facio loquentem ipfum Lutherum, ſub
Auli perfona me vel aliam Orthodoxum. Jam fi pa¬
rum pie dictum eflet, Feriuzi, fed irritis idibus &c.
mihi non poterat imputari, cum illum faciam loquen¬
tem, qui contemnit Pontificis excommunicationem
D|& tamen nihil hic eft impie dictum, niGi forte Ponti¬
fex in neminem poteft injufte ferre fententiam anathe¬
matis. Hoc enim fentit Burbatins, {€ praeter caufam
excommunicatum. Cui refpondet vel Erafmus vel alius
Orthodoxus , fignificans nec falfo latam anathematis
fententiam efe contemnendam. Certe territat & hoc.
Rurfus Lasheri verba funt :Versm, fed pueros &c. Quod
fequitur ego loquor : Quid fi Dens ef in fuo Vicario?
indicans fententiam recte latam a Pontifice, & a Deo
latam effe per fuum Vicarium. Huic refpondet Lu¬
therus: Utinam fic! Wie inverterunt perfonas, & ex
E Barbatio fecerunt Erafmum nimis impudenter , cum pro¬

tinus ipfa res hoe mendacium coarguat. Quid autem
dementius, {i me ipfum inducerem fufpeGum de hes¬
refi, quod nec Heretici folent facere ? Quod autem
colligunt , ex meis verbis tam fequitur , quam cx or¬

tu folis fequitur effe notem. Barbatius nihil aliud di¬

cit, quam fe præter caufam effe excommunicatum.

Hoc qui dicit, non de Pontificis auctoritate logui¬

tur, fed de qualitate facti, & Eraſmus ſcilicet docet

nec tale fulmen efie contemnendum homini pio. Quod
addunt de gratia gratum faciente, tam ftolidum eft,

ut mihi videantur ludere. Proinde non dignabor re¬

{ponfione? neque enim hic Barbatigs fignificat Ponti¬

ficem nihil agere in fuo munere, nifi habeat Spiritum |

Chrifti: {ed indicat illum fruſtra excommunicare

cum, qui nihil admifit {celeris. Hoc veriffimum eft,

etiamfi fit jure excommunicatus qui loquitur in Dialo¬

80, cum is qui loguitur, fentiat fe non excommuni¬

catum. Habes aliud exemplum fanéte inquifitionis.

Aye asco eye es ca
Contra Ortnopoxm Ac CaruoLica
Piper SACRAMENTA. CoNTRA BA¬
PTISMUM.
p Argumento Paraphrafis 1. ad Corinthios:
bodie, inquit, ſatis effe
ſubito fias Chrifianus.

E

per

F

: Cum otitis
putemus aguula modo tingi, Ut zs.

Et in Coloquio, quod Convivium religiofum fps out
: tag. 7%