Page 33 [33]
OCR
4E nem © unionen gua creature ad Deum nulla poteft efe major. Si Chriftus nullo modo creatura dicitur, quid agitur hoc fermone? nifi forte naturam humanam creaturam efle fateris, Chriftum ut hominem creaturam cfe non vis? Quod ſi tuo exemplo de verbis cavillandum cft, quid fentiscam ais, Chriftum unionem habere ad Desm è? An Chriffas bic tibi naturam humanam fignificat? Er licebit ita loqui, Dezs Chriftum affum/it? Alioqui quo modo Chriftus unitur Deo, cum fit ipſe Deus? Et ubi eft in quo nos ridebas „qui videmur Chrifti nomen pro altera natura ulurpare? Etiam atque ctiam te rogo, Faber, vide quantam feneftram aperueris in teiplam , qui fic odiofe mecum de verbis cavilleris. Dcinde quid fentis cum ais, Verbum © Filiam Dei divine efe conditionis, cum conditum efle negent omnes Chriftiani , certe quatenus eft Verbum & Filius Dei? Quis enim dixit Filium Dei conditum ? Non quod interim me fugiat , te conditionem pro ratione naturaque ufurpafle , fed oftendere volui, quam facile fit de verbis in alium cavillari, fi tuum mihi placeret cxemplum. Atque hic rurfum diflecas Filium Dei, & Deum, quafi Filius Dei Deus nonfit: ut ne quid notem omninofugiendam amphibologiam, fi ufquam erat fugienda in hufce verbis, cum ais: Nam creatnra non est, perinde ac neque Deus. Videris enim dicere, Filium nec creaturam efle, nec Deum. Quod fi tu more Rhetorum , vel tuo potius , tibi permittis de Deo loqui, cur nos tam molefte taxas circumfpeétius loquentes te? Sin à nobis recentium Theologorum anxictatem exigis , cur tu nec veterum eruditionem, nec recentium preitasargutiam ? Anignorabas, quam iniquam in fefe legem ftatuat , qui aliorum cenfor efle velit? Verùm hujufmodi periequi, nec animus eft, nec ouum. Fateor Chriflum queedam efle & non efle, cum idem fit Patri zequalis juxta divinam effentiam , Patre minor juxta naturam humanam. At quod minor eft Patre, aut, fi pateris fic nos loqui, feipfo, quero utrum finitis partibus minor eft, an infinitis? Non dices finitis : quod fi infinitis, non impie dicemus, opinor , Chriftum juxta natutam aflumtam nullam habere proportionem ad Divinitatem. Quod fievinco, ubi eft quod tu tantopere afleycras , à folo Patre fuifle diminutum ,atque id fane perpufillum? Nifi forte fophifticis argutiis hîc mecum aéturus cs, ut quemadmodum qui quinque nummos habet, is & unum habet: ita qui multum fit diminutus, idem & paulum diminutus dici poflit. Quod fi libeat ad itum argutari modum , Chriftus nec exaltatus dicctur , nec diminutus : quid enim majeftatis accedit ci, qui femper æqualis eft Patri, aut quid diminui potuit, cujus Divinitati nihil deceffit , humanitas etiam evecta eft ? Verùm hee ad vivum exigere , non eft hujus inftituti, cuin fatis interim habeam, impietatis notam à me depellere. Porro quantum è tua perpetua difputatione colligitur, nec tua magni refert, utrum Chriftus Angelis dicatur inferior, an hominibus, hoc eft, utrumgue æque putas impium , quod femper fuerit pro fua dignitate utrifque pariter adorandus, Sed inferiorem Angelis quantum ad humanain nataram & affliétionem fecerunt , ut ipfe fateris , Arhanafins Chryfoffomas, Theophylaélus, & Axzguftinus , mili forte aliud cenfes imminutum efle , aliud inferiorem. Sed hos viros , quoniam non putafti convitiis infectandos, fic excufas , ut dicas eos Septuaginta interpretatione deceptos, & ratosficefieapud Hebrxos, fimpliciter errafle. Eſto, nefcierint quid legcerent Hebrei, homines Greci, Latinique : cæterum quî factum eft ,ut tantam impietatem, quantam vis 11eff in hac interpretatione, non fenferint tant Chriftiane religionis proceres? Cur unus ego male audio velut auctor hujus fententiæ, qui eam nec primus protuli, & tantum recenfeo , nec defendo ? Imo qui diverfe fententize magis favere videor , fi fum in alterutram propenfior? An tantum admifi facinus , quod non totus ac protinus iverim in tuam fententiam , & altera probata , alteyam explodam atque everberem, ac pene lapidibus infecter ? Quidenim aliud quam lapides loguitar, juxta dictum Plantinum „qui iſtiuſmodi verba intonat? Chri 42 fo Deoque indignifimum , &e Spiritui adverfantem, & Prophets -mentem fubruentem. Ac rurfum illud: | Et fic, quis, qui non litteras fed firun dacuntnr ,exponant | fideles. Quidigitur? qui fecus exponunt, carne ducun: ) tur, & infideles {unt ? Quis non metuat hee verba potius quam ullos lapides? Atqui huyufimodi dittis , & his etiam atrocioribus. oneras amicum tuum in hac benevola tua difputatione , amico animo fufcepta. Quis poftero= rum mihi vitio vertifler, fi faxis, quibus immerentis caput impetis, te relapidaflem? & tamen Chinftianze mos deftize memor admonuifle te fat habui: quanquam, ut dixi, non fatis intelligo quid {enferis cum ais, Chriffo Deoque indignifimam. Sı Deum Patrem intelligis , de hoc non {um loquutus: fin Filium, quomodo conjunétione ſeparas Deum à Chrifto? Si me ftupidum, fi lapidem, ff belluam, fi peponem, fi bliteum, fi quidvis aliud facias, necadmodum commovebor; necadmodum refragabor; ignofce mihi, unum hoc convitiorum genus ferre non poflum. Quis enim ferat ea qua feribis in hunc modum? Et fi tum propter hec, tem propter alia improperia malta; non negem Chriftum Dominum multum abjettum & diminus= tam Jadeorum opinione & adverfariù fermone, cui mea fententia non pertinaciter haret non tamen itaresin fe habebata Quocunque animo tu hæc feripferis , quomodo putas interpretaturos qui legent ? Me amicum , cum jzdeis male de Chrifto {entientibus conjungis, cum tu interim Chriſti defenſor {tes inter pios homines, & ais, Chriftunz meo fermone deje&um ac diminutum , ac fi pertinaciter heream, videris denuntiare periculum : meque adverfarium appellas, qui hac in re pro te facicbam , nili forte Chriffi facies adverfarium, & quo fit odiofius, Sa; tanam appellabis. Hac, mi Faber, non recenferem, nifi quo liqueret omnibus quam inyitus ad hanc Apologiam defcenderim, cujus ingenium a nulla re magis abhorret , quam ab hujufmodi confli€tationibus. Et addis, Ecce (4am paffionem vocat exaltationem, non dejettionem, nec in malam notam humiliationem. Quorfum hæc? (pene dolor antevertens effutierat , {ed reprimam me.) Egon? dejeétionem aut humiliationem in malam notam Chris fo tribui, quem ut fontem omnis glorizadoro? Et hus jufmodi benevolis & candidis diétis tua difputatio re{perfa eft? Quis vero non exofculetur tam amicam cum amiciffimo confliétationem è Atque haec mea praconia ne interciderent , mediis commentariis tuis admi“| ſcuiſti, &quaſi id parum effet, ne verbulo quidem: nos admonendos putatti., ne fi refciflem, in tempore me purgarem, neu priufquam virus late ferpfiflet , adhiberem antidotum. Sic enim interpretabuntur pofteri , tua fortaffis lecturi. Non hic infeétabor, quam parum erudite, imo quam impie colligas, Chriffum non fuiffe humiliatum fupplicio crucis, quod corpore cal tatus fit à terra, hoc eft, in crucem fuffixus, cum Paulus hanc vocet humiliationem , quemadmodum ante demonftravimus. Imo Filmus fic humiliatus illuftravit Patrem, & Pater Viciffim refurreGione illu= ftravit Filium. Gloriam merebatur humilitas, etiamfi noftra gloria crux cft Chrifti, nili forte cum Paslas ait: Propter qaod Deus exaltavit illam , © dedit illi nomen fiipra omne nomen, XC. rurfum illum adegit in crucem, Verùm ut ad id,quod coepimus, redeamus: Si Athanafinm, Chryfofomum, Augu/tinum, imo Doktores omnes excutatos haberi vis, quod auctoritatem Septuaginta, qui à Chrifto fuerunt alieni , fequuti fint, cur mibi blafphemiæ crimen impingitur, qui virorum orthodoxorum fequar auttoritatem , imo qui illorum fententiam tantum recenfeam? Si facrilegum eft dicere, diminutum infra homines Chriftum, quod hominibus femper fuerit adorandus, non aberit à facrilegio, Chriffum diminutum dicere infra Angelos , five ab Angelis (nihil enim hic refert quibus verbis rem candem explicemus) quod his femper fuit adorandus. Quod fi pie vereque dicitur ab: Angelis diminutus ob carnis noftra fragilitatem, & hujus vitæ incommoda, quæ noftra caufa in fe recepit, quod his nullus Angelorum fit obnoxius , opinor haudquaquam impie dici, Chrifumad.tempus infra ples ro{que’, imo omnes homines diminutum, qui plus af: C 3 dictio | A B © D E bey
