Page 25 [25]
OCR
2s APOLOGIA AD JACOBVM FABRVM a «liflem potiusab Lugniftino diflentive te, nec dubito quin |A fuJpiciunt ac mirantur duo Predicatori fodalitii Pras a b Hilario „ ni pars ca Commentarioram intercidiflet. | | tres. Non adducam huc illud è trivio, mzruum mas Loixifém à Chryfofiomo, dixaflem a Theophylatlo, dixit- lt. Ita comprobatio plus habebit ponderis apud eru= fem ab omnibus orthodoxis, uno excepto Hieranymo, ditos, ſi comprobatum fit ; iftos:, qui Opus hoc com: cioque incerto , dixiflem è publica totius Ecclefice probarunt , intellexifle quod probant. Neque enim Ci onfuetudine tot jam feculorum ufu comprobata, fi arbitror hanc tyrannidem in litterariam etiam politiam t invidia voluiſlem onerare. Nihil horum. Simpli- efle recipiendam, ut hic, aut ille librum fuo E ci ter oftendi quemadmodum tua fententia confenti- nunc creta , nunc carbone notet, etiamfi nihil intellis ret cum Hieronymiana, ita candem abs Thome opinio- gat: nam quid aliud eft auétoritas fine judicio, quam tyme diflentire : cæterum Thome fententiam , Chry/ofloms rannis? Er ramen hic ut Azgaftini tul {tudium non im: T heophylattique interpretation’ congruere , preter probo, quod favorem promereatar, quifquis quocunquam quod illi fimpliciter ad humanam nathram re- que modo conetur illuftrare facras Litteras: ita tuum ferre videntur, hic ad corpus aflumtum duntaxat ar- candorem , mi Faber, amo, proboque ; fed miror cur b.itratur pertinere, Leétori commonftrans, neutri fen- hunc uni Evafmo non preeftiteris , præfertim toties atentiæ {uos deefe Auctores. Hic vero Thome caulam |p | mico, tum buc provocatus: i fic agis , ut non putes abfolyendum , nifi perfuaferis, Sed haec pluribus fortafle , quam fat eft. Illud haud illum fimpliciter errafle , & credidifie fic haberi apud dum fcio, nunquid ad me pertineat, quod ais , falfum Hcbræos. At mihi videtar Thomas nec tam fupinus & tibi videri, Angelos nullis malis attingi pofle : cum ofcitans , ut cum ederet Commentarios in hunc locum, & peccato fucrint obnoxii, & peenam horreant Quafi nec Hieronymianam interpretationem confuluerit, nec vero Chriftam cum impiis Angelis conferam , aut cum ejufdem in hunc Pfalmum commentationem excuf- malum dico, de peccatis aui peenis fentiam admiffoferit. Imo vero propius cft, illum hac in parte plus tum. De his malis illic ago, quibus humana natura eft tribuiffe publica Ecclefiarum omnium confuctudini, & obnoxia: & mihi fatis eft, quod Angelus mori non pos orthodoxorum Aućtorum tanto confenfui, quam unius teft, fitire non potet, crucifigi non potett. Neque Hieronymi ex ignota barbaraque lingua annotamento : vero, ut dixi, cum malis Angelis Chri/fum arbitror conpræſertim cum is paucis yerbis fic indicaverit quid ha- ferendum , fed cum his potius, quorum felicitas jam beretur apud Hebraos, ut alteram tamen leétionem in tuto eft , de quibus & abfolure diétum verum arbinec rejiceret, nec infeétaretur, id quod tu graviter fa- tror , nullis malis attingi poffe. Atque hactenus quidem cis. Atquiutinam Hieronymi magis placuifictexemplum. | C | non admodum cruenta fuit velitatio , dum nunc impeEtenim fi Hicronymianam modeftiam hic imitari volu- tis, nonnunquam concedis ac parcis adverfario. At ir illes, rectius tuæ famæ, mi Faber, confuluifies, nechanc | | his quæ fequuntur, nihil inter nos convenit , perftreamic&fuſcitaſſes tragædiam. punt claffica ,crudefcit pugna, omni machinarum geQuod fi Thomas divinum illud & è cœlo delapfum || |nere premor & urgeor mifer. Quo me vertam? quem o&aplum Opus vidifiec, forfitan aufus fuiflet publicam Detim aut hominum implorem imbecillis, inermis, & lectionem immutare: tanto enim apparatu mihi citas hujus militiæ rudis miles , cum tantus ac tam exercitaScriptorem, ut ne quid aliud dicam, recentem, ac fi tus bellator cominus urgeat? Jam non de afini, quod proferres oraculum è tripode redditum. Ego ut ho- dici {olet , ambra certamen eft, de capite agitur , ferro minis iftius ftudium infeétari nolim, ita nolim rurfus petuntur vitalia , atque ut aptius dicam, mihi fane weg? illius auctoritate admodum gravari. Etenim quod at- © upedy dpguG». Ut piaculum admifium infectaris,quod » tinet ad Operis utilitatem, jam editum erat Bafilea {cripferim : Verùm five legas à Deo, five ab Angelis, dem Pialterium tribus Linguis, idque fatis, opmor, fe-| | manet {crupus. Quis, inquis, relinquitur ferupus fi conliciter & emendate. Nec eft unde prefidium pe-| | ftat legendum effe « Deo? Si iftud ufque adeo conftat; tamus, nifi ab his Linguis , fi quid nos in Pfalmis |p | do&iffime Faber, & fi altera leGtio falfa, impia, heere= torqueat. Nam ut fontes nemo poteſt conremne- tica, & divinge Scripture adverfa, quin hoc perfuades re, ita Septuaginta Interpretum omnibus ſemper fuit orbi Chriftiano? quin Synodum imploras , ut tantus graviſſima auctoritas, nec quod Heronymus Latine| | error ex omnibus Ecclefie codicibus aboleatur ? quin vertit ex Hebraica veritate, rejicit Ecclefia, eriam- Ambrofi, Hilarii, Angeftini, Chryfoftomi, Theophylatki, fi publicitus non utitur. Quid autem refer, fi poft- & ne perfequar omnes , univerforam orthodoxorum, hac Pfalterium in fexcentas Linguas transfufum no- uno excepto Hieronymo, vicem deploras » qui per obis proponas è Etenim quod ad auctoritatem atti- mnem etatem fic legerint , fic feripferint , fic docue= net, haud ita multum intereft , Svevicum , an Hr- rint? Chris, utais, nec paulam nec multum fuit immi bernicam, an Gotbicum Pialierium mihi proferas, an nutus ab Angelis, & tamen hæc vox in omnibus ChriArabicum, Armeniacamve. Ft cam res plurimum {tiani orbis Ecclefiis auditur , heec in {cholis , hee m habeat fumi, plurimumque oftentationis , vix ullum| -| facris concionibus publicitus refonat. O rem horrenhîc fru&um video , nifi forte, ut hoc Volumine di- dam, fi tam cerro verum eft, quam tu firmiterafieveras; fcamus tot Linguas, prædicaturi Ohrifez apud cas Chriſtum nec paulum , nec mulium ab Angelis fuijfe dimiWationes. Nam fi ftudemus ut hac ratione inter |Ezzt7. Atqui fi tuam ad{pernatus fententiam huic adbarbaros fpargatur evulgeturque Chriftiana religio, hefiflem, tamen haud merebar objutgari , fi Septuagin= propius ad rem faciebat >. Buangelicam hiftoriam, ta Interpretum auctoritatem , que Hilario, Ambrofio, Me Apoitolicas Epiftolas totidem Lingus producere Augaftino , ac pene Doétoribus omnibus olim facros «quam Pfalterium. Jam de Annotationibus, quas ex fancta fuit, quam ipfi etiam Apoftoli non dedignan( Cabbalifticis , & Talmudicis & Rabbinis Fvdaorum ad- tor aliquoties fequi , & f quid huic addit momenti, «ducit : primum paucas , deinde plerasque ctiam fri- Editio Chaldaica, fi utriufque erie Græcanici & Ros gzidas , in prafentia non difputabo pluribus , hoc mani publicum in hac re confenfum fi confuetudinem jfantam fatebor , mihi quicquid ufquam adhue hau- tot feculorum auctoritate comprobatam , unius MHieroitiri video ex apocryphis Webraorem libris, maxima cx nymi annotationi anteponerem : pudens pon impius viparte aut iufpectum haberi , aur videri frigidum , nec deri poteram, fi minus aufus fuifem à totius orbis pomagnopere facere ad noftrum Chriſtum. Porro. quod pulo pariter ac ſenatu diffentire, unms RER fe ad eruditionem hominis pertinet, primum quam cutus fuftragium, licet alias graviflimum. Certe noti Grece Latineque calluerit, ex ipfius Prefationibus fugit Ecclefiafticos pioceres , quid verterit aut admo= facile deprehendet , quisquis utramque Linguam per- | p| nuerit divus Hieronymus, & tamen tot jam ætatibus dis didicerit. Jam qualis fit in cæteris , aliis conjeétan- verfam fequuntur leétionem , idque tum pl dum telinquo. Quorfum igitur attinebat, ut illius tum magno confenfu. Nam quod hunc enarrans P ale Prafationem tot Linguis legeremus, velut hoc ar-| | mum, cen claffico hortaris ad eluendas è codicibus menumento protinus credituri , illum has callere Lin- das; quid fibi velit non fatis intelligo : neque e guas? At hoc Opus non probant modos verum etiam | fenuis opinor , lectionem di a librariorum E a
