te effe unum mortalium omnium feliciffimum > fi ifta
quam diutiffime potiri dabitur , & dabitur haud dubie,
fi (quod facis ) illius in te animo mutuis officiis re¬
{ponderis. Nos Antaerpiam incolumes appulimus. 4#¬
guftinus cum fuo comitatu jam Parifios preceffit : pol¬
licitus eft , fefe aliquot dies illic me operiri. uare
2 1. . =
properandum mihi cenfeo , ne tam certi comitatus
commoditas prætereatur. Nihil eft quod te admone¬
am: & tuam enim rebus in meis diligentiam novi;
& tanta eft liberalifimæ dominæ in me benignitas, ut
rubor mihi plane quidam oboriatur, cum animo repu¬
: pu
to, tanta me ab ea beneficentia cumulatum, de qua ni¬
bil unquam fim meritus. Sed meum crit, etiam atque
etiam cogitare , ut non prorfus perife in nobis illius
beneficia declaremus. Revolabo ifthuc quam primum,
fi fuperi finent. Precor ut vos omnes incolumes , &
n A er 3
recte valentes offendam , illam in primis , unde no¬
I 9
{trum utriufque fpes , falufque tota pendet. Non de¬
bes tumultuarium mirari charaćterern : fcripfi enim
hæc in navi jam foluturus , omnibus undique magno
J 5
fragore perſtrepentibus. Bene vale. Filium herilem
amabili indole puerum, una cum forore, fratris fui ma¬
Dee E > ato
trifque fimillima, re&e valere precor. Familiares tuos
nominatim meo nomine falvere jubebis. Ex Antuerp.
12. Feb. An. 1497.
Episroca IX.
Erafmas Roterodamus Ricardo Guilielmi Montjoit
a facris S. D.
C OPIOSISSIMAM ad te epiftolam fcribere ge¬
ftiebat animus, Ricarde candidifime, ni & ocium
deeflet, & propediem vos ipfe vifere decreviflem. Non
purgabo me , quod antea non feripferim, coram eam
caufam agere malo, & abfolves me fpero. De tuo co¬
initi(que candore plurimus & frequens cum meo Barto
mihi fermo fuit. De veftro quidem animo gaudeo, at
tam fero effe cognitum doleo. Nos ubi patriam vife¬
rimus,iftuc continuo recurremus, tum plenis (ut ajunt)
buccis nugabimur. Interim cura, ut bene valeas, te¬
que tua philofophia obleétes. Priori apud divam Gezo¬
vefam , Guilielmo canonico ipolegrelw , conterraneo
tuo, meis verbis falutem dices, præterea familiaribus
reliquis nominatim. Ex arce Tornenhenfi, An. 1497.
Guilielmus Montjoius Erafmo Roterodamo
SID
N IHIL vereor, mi Erafme, quin ubi primum audi
i, Principem noftrum, Henricum octavum, fen
potius O&avium, defentto patri in regnum fucceffiffe ,
omnis tibi ex animo agritudo repente abserit. Quid enim
tibi polliceri non poffis de Principe , cujus egregiam, pro¬
pegue divinam indolem probe noris, cni praefertim fis non
modo notm, fed ctiam familiaris: quippe literas ejns di¬
gitis exaratas, quod paucis contigit, accepiftc. Verum fi
feias, quem nunc heroa fe prafter, quam fapienter fe ge¬
rat, quantus aqui bonique fit amaror , quod ftudium in li¬
teratos pra fe ferat ; aufim meo periculo jurare , te vel
fine alis, ut hoc novum & falutare (jdus adfpicias, huc
ad nos propere advolaturum. O mi Erafme , f videas,
zt mortales omnes hic latitia geftiant, ut de tanto Prin¬
cipe fibi gandeant , ut nihil magis exoptent , quam ejus
vitam, lachrymas pre gaudio continere non poſſes. Ridet
ather , exſizltat terra, omnia laĉis, omnia mellis, omnia
neétaris ſunt plena. Exſulat longe gentium avaritia, lar¬
La manu ſpargit opes liberalitas. Nofter Rex non aurum,
non gemmas non metalla, fed virtutem, fed gloriam , fed
sternitatem concupifcit. Guftum tibi dabo: Superioribus
diebus, quum fe eruditiorem optaret: non hoc, inguam ,
nos ate, fed ut eruditos amplectaris & fovcas 5 expeti¬
mus. Quid ni, ingzit , nempe fine illis vix eflemus. An
ua vox ore Principis preclarior emitti poteit è Sed ego 1497
imprudens, qui fragili rare Oceanum ingredior : tibi hac
provincia fervatur. Hac tamen paucula de divini Prin=
cipis laudibus in principio ftatim epiftola praponere volt y
ut fi quid tibi triftivia in animo refideat, protinus expel¬
lerem: ant fi omnis pulſa fit, (pene, quam concepifti , non
folum confirmarem, ſed magis magiſque augerem. Nunc
ad tuas literas venio , quarum unas tertio, alteras vero
pridie Calendas Majas Romæ ad me dederas : primis ©
jucunditatem mihi, & moleftiam pariter atenlifit: quod,
ut debes, amice & familiariter tuo Montjoio confilia , co¬
Gitationes, cafis 5 arumnafque tuas aperneris: hoo quidem
jucundumsid vero moleffum , quod te amiciffimum meum,
cui în primis bene effe cupio , variis fortune telis impete
perfpicio. Confolarer te, bonogue animo effe juberem, ni
tua te (ponte > fî quid tamen fperare andes y in fpem non
parvam eretlum putarem. Miferiarum fupremum diem
vibi diluxife arbitteris. Venies ad Principem , qui dicat,
Accipe divitias , & vatum maximus eſto. Zec ad pri=
mas. Illud tamen non preteribo ,, neo permittam , ne ti
te falla. Ais enim te mihi maltum debere , quum ega
contra, tanto tibi debito adffrittus fim, qui me tuss [cre
più immortalitate donaverss , ut me folvendo non effe ja
dicem. Tuis vero fecundis liters , & cpiftolam meam,
& tabellariam amicum tuum codem infortunto perdidif=
fe defles. Sed utinam par effet utrinfque jatlura, altera
enim reparabilis non eft. Nam mews liters nihil fere a¬
lind [eribebam , nifi me opm tnam Adagiorum accepiffes
opm , inguam, tuum, id of y nt dotti omnes fentiunty
perinde dotlifimum atque eloguentiſſimum 5 © nt meus
amor erga te me fallit, plane abſolutum , ac profetto di=
guum tanti laboribw , tantis nixibus , & quo non mes
quem pufilum © tuum fciebas , fed quamvis magnune
viram tibi patronum comparares. Verum pofteaquam e¬
Lo viſus fum tibi pra cateris anfpicatior , cui tuas tans
praclaras lucubrationes nominatim dicares , ingentes tibi
gratias habeo : nam referre qai poſſum y, cum me ater¬
num, ut dixi, reddideris? Mecum tamen vellem tema
perantins egiffes , tot enim laudibus me oneras 4 verine
quam orna, ut non fane quoram partem agnofcam. Quis
enim, modo me nofcat, aqui auribus accipiat , quod e¬
goliteratiflimus appeller qui ne literarum quidem feus
diofus cenfendus fim. Quamobrem acriter tibi fuccenjă
rem, fed modeftus faltem, quod etiam mihi tribuis, d
deri volo, ne in omnibus mentitus fuille convincaris. Scri¬
bebam praterea multis occupationibms , aliifque certis cana
fis, geas literis committere non andebam, effettum fuil~
fe > quo minus nonnullis tus liters ad cam diem refpon¬
difem: nil ramen idcirco voluntatem & ſtudium erga te
meum immutatum imminutumaue unquam fuiffe , fed
tua abfentia, quod non putaram , creviffe. Habes quid.
in illis liter , quas doles te perdidiffe , fcripfèrim. Ad
opus trum revertor > quod [fummis omnes laudibus in cæ¬
lum tollunt. Sed pre caters Archiepifcopus Cantuarienfis
ita probat @ admiratur , ut ex cjus manibus illud ex=
torquere nequeam. At, dices , mhil adhuc prater lane
des? Idem Cantuarienfis facerdotium tibi y fi redeasy
pollicetur, & modo libras quingue pro viatico ad nos tin
bi mittendas dedit: quibus ego tantandem adjeci, non qui=
dem muneris loco, alia enim appellanda funt munera, fed
ut ad nos properes, & tui defiderio diutins ne torqued.
Id poftremo coram reftat admonendum , cuve credas tuis
liters me quicquam gratius accipere , aut ulla in re abs
te offend: poffe , arbitrers. In Italia valetudinarium te
fattum , molefte fero: [cis me tibs aultorem nunquam
faille sut Italiam pereres: veram quum te tantum & lin
terarum , © nominis illic adeptam effe perfpicio , penin
tet hercule me tibi comitem non fuiffe. Non enim efuria
zione folum, egeftate , © morbis , veram etiam ipfa mor¬
te tantam dottrinam © gloriam redimendam puto. Pe~
cuniarum fyngrapham bis literis inclufam , accipies: quan
re valetudinem tuam curas & ad nos te primum recipes ,
Ex pratorio Grenwici, 27. Maji An. 1497»