Page 33 [33]
19)
Qui ergo
folverit
unum, &'c.
20
fit, fic umbris delectari 5, Ut res veras adfperne¬
ris: fic herere imperfectis, ut perfetta fpernas:
fic amplecti carnalia, ut {piritualia faftidias : fic
terrenis affixum effe, uti negligas coelettia, Apud
Judaos contemtus habetur, parumque Legis obfer¬
Yans, qui quicquam corum præterit, quæ Phariſæi
c luo addiderunt, preefcribentes lotiones manuum ,
urceorum ac vaforum, & tamen hæc additamenta
ufque adco nihil conferunt ad perfeétioném Legis,
ut frequenter abducant ab ejus obfervatione. At in
regno cœlorum, quod eft longe perfectius, qui fol¬
verit vel unum ex his præceptis minimis, que nunc
addo præfcriptis Mofaice Legis, cun tamen doceat
obſervandum, quod ipſe per imbecillitatem non præ¬
flat, minimus & contemtiffimus habebitur, adeo ut
ni profecerit ad meliora, prorfus excludendus fit ab
Euangelico contubernio. Cæterum quifquis docue¬
tit hac minuta non efle negligenda, que procul ar¬
cent ab his, qua vetar Lex, & quod docet præfti¬
terit, is demum admirandus, & magnus habebitur
in regno coelorum. . Et tamen in Synagoga fumma¬
tes habentur , qui negligunt hujufmodi , fatis efe
putantes quod nihil horam committant, que Lex
puniri juflit, cum interim in pravis animi cupidita¬
tbus fibi ignofcant. Hæc videlicet eft corum ju¬
ftitia, quos pænæ metus deterret à maleficiis. Gæ¬
terum quos catitas, quos fpiritus ille cœléſtis impel¬
lit ad perfeétiora , procul & ultro fe fubmoveit ab
omni confinio maleficiorum: Et adéo non lædunt,
quenquam,, ut nec male velitit cuiquam. Ut autem
yarit jufti¬
tia vefira.
21
22
Omnis qui
ivafcitur
fratri, Fc.
Qui dixerit
fratri fuo
racha.
ftianum , inter Mofi difcipulum & meum; illud affirmo
vobis; fi præftiteritis quicquid præfcribit Lex, güic¬
quid præltant Pharifæi; qui nunc habentur, ac fibi vi¬
dentur abfolute cujufdam juftitiæ , etfi nihiladjeceri¬
tis perfectius , adeo non eritis magni in hac profeffio¬
he, ut neaditts quidem dandus fit in régno coelorum.
‘Tantum enim precellithec profeffio, ut qui illic pri¬
mas tenefit, iis hic ne poftrémus quidem fit locus,
Agedum, quo magis perfpicuum fiat, quantum adji«
ciamus juftitie Pharifaices, quamque ñoftra non pu¬
guent cum Legis pieeceptis, fed ca potius adjuvent,
rem exemplis aliquot conferamus. Atdiftis quod
majoribus olim fit praceptum: Noz occides. Quod
fi quis occiderit, conviétus & judicatus dabit pœnas.
Hactenus igitur Legi videtur feciffe fatis, qui nemi¬
nem occiderit, & Legis minas effugit. Is videlicet
& vir juftus 5 & innocens, recipietur in Syn igogam.
Nunc audife quantum ego adjiciami. Siquidem illud
affirmo vobis; quifquis vél iráfcitur fratri uo; obnoxius
crit judicio. Siquidem ptofeffionis fublimitas exag¬
getat culpa, ut quod in veteri Lege fit homici=
dium, hoc in nova fit impotens animi Motus ad vin¬
diétam. Primus enim ad homiciditim grads eft ira¬
fei. Nondum ille quidem përfecit homicidium, fed
tamen jam tendere cœpit ad homicidium. Itaque
Cap. V. 36
rus, ni pænam metueret. Itaque Lex Euangelica,
que punit etiam iracundum , nom adverfatur præce¬
pto Legis, Non occides, fed longius arcet ac {ubmo=
ver ab co, quod Lex puniri jubet. Tutior eft ab
homicidio, quifquis iram & odium penitus exemit
ex animo, qua quidem ex radice pullulant homici¬
dia. Quifquis igitur fibi pararit ‘caritatem Euan¬
gelicam, quæ bene vult etiam male volentibus, que
beneficio penfat injuriam, nihil eger Mofaica Le¬
gis minis, ad vitandum homicidium. Odii extre¬
ma linea eft occidere, caritatis extrema linea eft;
Atque apud Judæos
quidem pius ac religiofus videtur, qui male cogitans
fratri fuo, munus aliquod defert ad altare, cum Deo
nullum facrificium fit acceptum abfque fraterna con¬
cordia; vobis igitur prima debet effe cura pacis &
ciatur concordia: adeo ut fi forte jam adornes offer¬
re Deo munus aliquod altari vicinus, atque inibi
venerit in mentem, tibi parum convenire cum fratre
quepiam mutua contriftarit amicitiam, ne cuntte¬
C ris, ne différas, fed apud ipfam aram reli&o mune¬
re, domum properes, efficiafque , ut ante omnia
farciatur tibi cum fratre amicitia dulcedo. Eo con¬
fecto redibis ad altare, peracturus facrificium tuum.
Adeo Deo nullum donarium gratius, quam confer¬
ſus hominum. Fx dilato munere nihil ille dambi pa¬
titur, ex refcifla concordia multum imminet utrif
que periculi. Siquidem offenfæ dilate signunt 6¬
dium, & ex odio gignitur homicidium. At Deo
nullum eft gratum obféquium, quod non commen¬
dat caritas. Quod fi mihi dixeris, Ego nibil com¬
merni, prior ille redeat in gratiam unde naia efè of¬
fenfa; non audiam. Qui jubetur & inimicum dili¬
culpa refciflam. Ultro condona noxam, & fratrem
foc moerore fubleva , qui te fibi putabat iratum.
Non experieris Deum tibi propitium, nifi proxi¬
mus fenferit te fibi propitium. Nulla erit apud
fratre gratia. 81 apud Deum tanti eft hominum con¬
cordia, ut patiatur interim fe fraudari munere pa~
rato, modo illa farciatur; quanto juftius elt homi¬
nem, cujus intereft, rei fua difpendio pacem &ami¬
citiam redimere? Sed forfitan adeo quis reperictur
iniquus , ut injurius ultro in jus trahat, negotium
etiam exhibiturus, ni te depredetur. Jamque ac¬
E| cenfis utrinque animis, paratur dica, curritur ad ju¬
dices, Quæris, quid hic faciam ? Num legibus
meum jus perfequar? Si me audies, in via propera¬
bis cum adyerfario tuo rem componere, yel zequis ,
vel iniquis conditionibus: quántumvis iniqùis condi¬
tionibus cum illo tranfegeris, tamen lucrum feceris.
Jara nunc gravo facinus admifit apud O
qüi fratri male voluit. Quod ni mox repreflerit ani¬
mum éffervefcentem, fed ita impotens erumpat in
vocem, quz nullo quidem certo convitio percutiat
fratrem, fed tamen eum manifelto contemtus indi¬
ciò contriftet; veluti fi dicat racha, aut fimile quid¬
dam, quod animi malevolentiam declaret, jam ut
ptopior homicidio, non folum obnoxius erit judi¬
Peribit nummorum aligitid, fed fervata eft res lon¬
ge pretiofiffima, pax & amicitia; fervata eft animi
tranquillitas , quam puta vel univerfis facultatibus
emtam, parvo emtam effe. Serviendum erat Adyo¬
catis & Notartis, furfum ac deorfum affidue curfi=
tandum. Ambiendus favor jüdicum. Multa &
facienda & ferenda, indigna te. Et cum tempore
homicidio parem, verum etiam concilio , gravius
etitm condemnandus. Porro fi rebellis animi motus
hue proruperit, ut fratrem fuum manifeſto jam cers
toque convicio percutiar, ut fatuum, aut aliud fi¬
mile, appellet, jam gravifimæ pœnæ erit obnoxius,
nimirum gehenne. Tot modis plectitur, qui non¬
dum progreflus eft ufque ad homicidium. Sed ho¬
micidio confinis eft; quifquis excidit à caritate fra¬
terna. Nondum exemit gladium, fed percuffit ani¬
mo, quifquis iratus male yoluit. Percuflit lingua,
fümendum. Vide igitur, quam non adfpernandum
lucrum fecéris, celetitate finiendæ litis, cum judi¬
ciorum intérim incertus fit exitus. Neque ctii fem¬
per fuperior difcedit , cui caufa melior : fiquidem
periculum eft, ne advyerfarius vitor tradat te judis
ci; judex tradat miniftro publico, per quem duca¬
25
tiens cum
adverſario:
ademta facultate componende rei cum adverfario A
non ſolum lucrifeceris corporis aftli&tionem & igno¬
miniam, verum ctiam non liberaberis; donec ad af
fem