OCR
Deusjuffit in eÆgyptum proficiſci , atque ibi fpohatus uxore, non acerbe tulit, cumque hisalia permulta, Ab his, quemadmodum modo dicebam, velhomodifcere poterat viri pietatem, non folum Deus, qui non ex{peGat ut ab ipfisrebus cognofcat finem. Tum quo patto illum juftificavit, quem ignorabat È Credidit inquit, Abrabam, & imputatum eft illi ad juftitiam. Quid eft igitur quod dicit, 72470 cognovi? Quoniam Sjrusita loquitur, cogzovifii, pro co quod erat, notificafti, nimirum, hominibus, nam ipfenoveram, ctiam antequam illa omnia præciperem. Sed cur nunc patefacere voluit hominibus? Anillanonfàtiserantad declarandam Abrahe erga Deum benevolentiam? Erant quidem, fedhoc facinus tanto præftantius erat exteris omnibus, ut illa cum hoc collata, nihil efe viderentur. Ut igitur hoc infigne facinusattolleret, demonftraretque cunétis efle fublimius, ita locutus eft. Siquidem & hominum valgus de faétis eximiis ac fuperioravincentibus, hunc ad modum loqui confuevit. Exempli caufa, ubi quisabaliquo munus aliquod accepit majus quam prius acceperat, frequenter ait, zuze cognovi quod ille me diligit, haud quaquam hoc fentiens quod ignoraritantea , {ed illud declarare volens, præfens beneficium fuperare fuperiora. Itidem Deus humano moreloquensdicit, auc cognovs | nihil aliud quam certaminis eminentiam volens hominibus commendare, non autem quod tune didicerit vel metum yel metus magnitudinem, Neque enim quum ait: Venite, deſcendentes videamus y ita loquitur quafi de{cenfu fuerit opus ipfi, qui implet univerfa, qui novit evidenter uniyerfa, fed nos erudiensillud non fimpliciter nec vulgari more, fed infigniter oftendi. Item quum dicit: Dominus profpexit e calo, verbis hominumad res divinastranflatisdeclarat exaftam cognitionem ; Sic & hoc loco dicit, unc cognovi, videlicet fignificans hoc factum effe fuperioribus omnibus præftantius. Ejusrei probationem exhibet, quum adjungit dicens: Quoniam non pepercifti filio tuo cariffimo ; Propterea non {olum dixitfilio, ſed filio cariſſimo: Nonenim erat filius nature tantum, {ed& caritatis, quem affectum quum eflet ingens, tumob propriosmores, tum ob virtutem pueri in feipfo fuftinebat. Quod fi filios improbos non facile folent contemnere parentes, fed hos quoque luctu profequuntur, hicquum & filius effet germanus, effetunicus, efletcariffimus, denique effet Zfzac, &ab ipfo patre maćtandus effer: quis eximiam illiusanimi fortitudi- | nem verbis poffitaflequi? Hoccertameninnumerabilibus diadematibus & infinitis coronis crat fplendidius. Etenim qui illa redimituseft corona eum frequenter & mors irruens invadit, & ante mortem innumerabiles moleftæqueinfidiæ. Huic contra ne poft mortem quidem diadema capiti circumpofitum quifquam detrahere poterit, nec cognatus nec alienus. fam mihi {pećta pretiofifimum hujus diadematis lapidem. Velut enim lapis pretiofus fic cingit illum ufquead finem. Sed quid eft hoc quodait, propter me? Neque hoc mirandum eft, quod non pepereit filio, fed quod propter Deum ? Odextram beatam , qualimachæra digna efthabita! O machæram admirabilem, qualidextra digna efthabita! O machæram admirabilem, in quem ufum parata eft, & quale peregit minifterium, & cuitypofubferviit, quomodo cruentata eſt, & quomodo non cruentataeft? Nefcio enim quid dicam , adeo venerandum tremendumque myfterium erat. Non attigit filii collum , neque perfeidit fanéti illius jugulum , neque rubuit jufti fanguinc , quin potius attigit ac penetravit &rubuit, & immerfa eft & non immerfaeft. Fortaflis videor vobis infanire , qui tam pugnantia loquar ; Certe mente excidi mecum reputans jufti illius miraculum : Quanquam non loquor pugnantia. Nam manus quidem jufti, gladium infixit in jugulum fili, ſed Dei manusnon paſſa eſt, ctiamimpaćtam pollui fanguine pueri. Neque enim Abraham tantumtenebatenfem, fed & Deus: Atqueille quidem impellebat ex animi fui fententia, hic vero voce cohibuit. Eadem enim vox dextram illam armayerat, €oque velut Imperatori Deo fubdita, ad illius nutum omnia peragebat, omniaqueadillius yocem exfequebatur. Hac |dixit, ne occidas, protinus exarmataeft. Ab illo eni pendebant omnia. Poft hæc Deus oftendit militer eh ducem fuum orbi, illum coronatum Angelorum th È tro: illum Sacerdotem ac Regem, enfe magis nea diadematecoronatum, illum trophza geftantem flew optimatem , illum fineconflictu victorem. Etenim Hi aliter quam fi quis Imperator egregium habens ore iplo armorum geftatu, ipfoftatu, ipfoimpetu de petaciat adverfarium: ita Deus ſolo animo julti fol {pecie, folo ftatucommunemomnium noftrum hofte s Diabolum reddidit attonitum & in fugam vertit. Arbi. tror enim illum tunc tremefactum ceffifle. Jam fi te dicat, quam ob caufam non paflus eft Deus REA gi fanguine, acmox eum quimactatus fuerat , innocuum reftituit? Quoniam fasnonerat, Deum talem recipere fanguinem, fed haec noxiorum Dzemonum menfa eft Hic vero utrumque demonftratum eft, & Domini bonitas & fervi benevolentia. Ac primum quidem Abraham egrefſus eſt e terra, tum vero ab ipfa ceffit natura, unde & fortemrecepit cum ufura, idque valde congruenter. Præoptavit enim non appellari pater, utfervus benevolusappareret, undenon folum pater, verum etiam Sacerdos faétus eft. Ert quoniam reliquit fua propter Deum, ideo Deus cumillis largituseſt, & ca que funt ipfius. Itaque quum hoftes infidiantur, etiam ufquead tentationem progreditur, prodigia faćturus, velut in fornace & leonibus. Cæterum quotiesimperatipfe, intra animi promptitudinem confiftit juffio. Cedò, ond [{upererat huic infigni fortitudini? Neque enim prefcius crat Abraham quid effet futurum, neque enim cauponabatur Dei bonitatem. Nam licet effet Propheta, non tamen omnia novit Propheta, utjam fupervacua fuerit madtatio, Deoque indigna. Quod fi-difcendum erat, | quod Deusex mortuisexcitare potefthominem, a vulvamulto mirabiliushoc didiciffet, imo potius ante hane declarationem : Erat enim fidelis. Tu vero ne tantum admirare juftum, verum etiam zmulare. Cumque vides illum in tanto tumultuac jaétatione fluétuum , velut in tranquillo navigantem, fimiliter & tuarripe obedientiz ac fortitudinisclayum. Nec mihificloquaris, tantum aram exftruitac rogum, fed recordare quas voces emiferit filius: tecumque reputa, quante exercituum caterva ruerint in eum , animum illiusexpavefacientes, quum audiret filii vocem, patri dicentem , ubi vittima Cogita quam multæ cogitationes moverentur in animo ejus, nonferreis, fed flammeis lanceis armatæ , undique pungentes illum ac penetrantes. Quod fi nunc quoque non fe continent multi, quanquam patres non funt: quod fi etiam lachrymati fuiffent complures, nifinoffent exitum, quanquam quofdam & ex hisqui noruntexitum, multos confpicio lachrymannerarat, qui enutriverat, qui illum in feneétute fufceperat, quihabebatunicum, quividebat, quiaudiebar qui mox eum erat occifurus? Quis intellectus Verbotans quæ refponfionis humanitas ? Quis erat qui tum intus operabatur ? Diabolus , ut naturam inflammaret ? Ab fit, imo Deus ut exploraret animum jufti. Quum enim uxor Fob loquitur, Diabolus operatur, talis enim erat confultrix : hic vero nihil fonat blafphemum, fed admodum pic ac circumfpećte, multaque gratia florebat in verbis, multum mel fermonum diftillabat, a tranquillo placidoque fluensanimo. Hecverba poterant vel faxeam mollire mentem , non tamen adamantem illum xit, patrem appellas, qui paulo poft pater tuus futurus non eft, qui jam hoc honoris perdidit. Sed quam obcaufam puer interrogat? Non hac erat vulgaris curioftas, nec aliena cognofcendi ftudium, fed anxius erat fuper his quer inftabant. Reputabat enim, fi noluiffet pater iplum effe confortem corum que gerebantur, haud quaquam fervis deorfum manere juffis ipfum folum fibi adjunziffet. Atque ob id fane quum foli effent, tum demumillum percontatur, quum nemoloquentium voces exaudiret. Hac erat filii prudentia. Annonigitur incaleſcitis viri Gmul & mulieres? An non unufquifque veftrum