217 POE ME L E EAO TORA RT 218
ocreas , nec quicquam dicit hominum genus differre a) A ( Verum mores illius quam erant manfueti 3 quar huma¬
canibus. Pofteaquam enim, inquit, inter canes foemi-| |ni, ut omni gloria inani erant fuperiores, utfufpexitin
na & mascommunicantin factis, communicent & mu- ccelum, alienus ab omni faftu, idque quum excitaret
lieres, cunétaque furfum deorfum mifceantur. Semper mortuos? Quod fi cui dementiumillorum tale quid per¬
enim per illos hocegit Diabolus, utoftenderetnoftrum| [actum fuiffet, non vere, {ed fallaci fpecie, an non pro¬
genus nihil brutis diftare , quandononnulli in opinio-| | tinus aram-popofciffet actemplum, ac Deo par haberi
nem tam peregrinam Scabfurdam venerunt, utanima-| | poftulaffer? maximequum femper talia fomnient, etiam
lia rationis expertia , dixerint rationalia. Vides vero) | hujufmodi nihil agentes. Quid enim illis vult Minerva,
uam multipliciter debacchatuseft inillismentibus, po-| | Apollo & Juno? Genera funtapud illos Demoniorum.
eaquam quifuntinter illosprimi, docuerunt animam| |Et Rex eftapud illos, ideo nonrecufans mori, ut Diis
noftramin mufcas, canes, Scanimantia brutatranfmi-| |æqualis habeatur. Verum Apoftolinonitem, fed con¬
grare. Cacterum qui his fuccefferunt hoc veriti dicere,| |trafecerunt. Audi enim illos loquentes de claudi fana¬
in aliam abfurditatem delapfifunt, omnem rationalem) |tione: Viri [fraelite , quid nobis intenditis quafi nofira
fcientiam brutis cum homine communem facientes, ac |B |poreflare nofirave pietate effecerimus ut hic ambulet? Rur¬
demonftrantes ea quæ per nos facta funt , meliora efe) fus alibi, Et zos homines famus iifdem obnoxii quibus vos.
quam nos ipfos. Nonfolum autem hoc,fed & futurorum Illic vero multus eft tumor, multaarrogantia, omnia
prefenfionem & religionem apud illa effe praedicant.| |propter honorem hymanum, nihil philofophie gra¬
Corvus, inquir, novit Deum & Cornix, &prophetiæ| ‘tia. Ubi quid enim gloriæ cauſa geritur, omnia manent
donum habent, futuraque prædicunt, quin & juftitia/ |vilia. Quod fi quis habeat quidemomnia, fedhocnon
adeſtillis, &reſpublica&leges, &apudillacanishabet| [obtincat, tota excidit philoſophia , violentiffimonimi¬
invidiam, fecundum Paton» fententiam. Fortafle non] | rum turpiffimoque affectui obnoxius. Hujus inanis glo¬
creditis quæ dicimus, Nec injuria, quippe fanisimbuti| |riæ contemptus fufficit ad docendum quicquid eft rerum
dogmatibus. Nam fi quishoc cibo fitenutritus, nequa-) |bonarum, & ad propellendumex animo omnem perni¬
quam credere poflit, effe hominem qui libenter vefca-| |ciofam cupiditatem. Quapropter hortor ut & vos ma¬
tur humanis excrementis. Proinde quoties illisdicimus,| | gno ftudio adnitamini, morbum hunc radicitusex ani¬
iftæ fabulæ funt dementia plenæ, non intellexiftis,in-| — |mis evellere, alioqui non poteftis placere Deo, nec il¬
quiunt. Utinam nec intelligamus unquam yeftra tam ri- lius oculi quinefcit obdormifcere, benevolentiam vobis
dicula. Multo fane intelleétu, fenfuque profundo opus} | conciliare. Omnem igitur curam adhibeamus, utillius
eft, utperdifcam quid fibi velit tantaimpietas, tantaque’ jin nos propenfionem promereamur, quo fimul & præ¬
rerum confuſio. Necorvorum more loquamini ô demen-| |fentium malorum affli€tionem effugiamus, & futuri fe¬
tes, quemadmodum faciunt pueri. Namre vera pucri] {culi bono digni inveniamur, per gratiam & benignita¬
eftis, quemadmodumilli. Petrm vero nihiltale docuit,| |tem Domini noftri Jefu Chrifti, cuicum Patre & Spi
fed emifit vocem, que tanquam lumen in tenebris ve- ritu fanéto, gloria, imperium, honor nunc & femper,
hementer refulgens difpulit orbis terrarum caliginem.! | &infeculafeculorum, Amen.
DIVI,.JOANNIS CHRYSOSTOMI
ARIC Bs ks CON SANGEN ONORE Tr.
CrO M M EEN TA R OM d
NERS IEC URN DIAMEADICORITN MAT TOSIE PLST O LAN CAR E
DESIDERIOERASMOROTERODAMOINTERPRETE,
Paulus Apoftolus Jeſu Chrifi per voluntatem Dei, eo Timorheus frater, Ecclefi2 Dei que eft Corinthi curs fanttis omni¬
bus, qui fant in tora Achaia, gratia vobis & pax a Deo Patre & Domino Jeſu Chriſto. Benedittus Deus & Pater
Domini noſtri Jeſu Chriſti » qui eft Pater miferationum ac Devs omnis confolationis qui confolatur nos in omni af¬
flittione, ut poffimus confolari cos, qui (unt in quacunque afflictione, per confolationem qua confolatar nos Deus.
Cap. 1. 1, &c.
Sf) PER pretiumefi quaerere, primum quam |E 74. Rurfumque progrefus, hoc idem indicat, di¬
\ È ob caufam priori Epiftole fecundamadje-| |cens: Ecce enim quod fecundum Deum contriftati faifiss
cerit, deinde cur fic exorfus amiferatio-| | guantam genuit in vobis follicitudinem, imo purgationem;
ne. Cur itaque fecundamadjecit? Quum imo indignationem, imo timorem, imo defiderium, imo
in priori dixiflet: Veniam ad vos, © co-| (zelum, imo vindittam? in omnibus ita gelfifis vos, ut
gnofcam, non fermonem corum, qui [unt inflati, fed vim | | perfpicuum effet vos efe puros in eo negotio. Quin & pe¬
rurum fub Epiftola finem, hocipfum feveriusetiam) |cunjarum collectionem, quam fieri jufferat Apoftolus,
pollicens , Veniam enim, inquit, ad vos guum Macedo-| | multo ftudiocollegerant, unde &dixit: Novi fiquidem
niam peragraro, per Macedonian cnim proficifear: apud «animi veftri prompritudinem, quam de vobisjatto apud Ma¬
vos autem fortafe permanfurus fum, aut etiam hyematu-| \cedones quod Achaia jamab nno ſuperioriparata eſſet. Tn¬
rus: quum multum interea temporis intercellilet;non\ |{uper & Timotheum , quemad ipfos legarat Paulus, plu¬
le zenit Corinthum, verum etiam quum dies) {rima cum benevolentia exceperant, id quod declarans
folum non venit Corz , i i E nt; 101q
preeferiptus præterifet, tamen etiamnum contabatur, |, | vurlum ait: Viféera mea abundantius afeita funt ergavos,
Spiritu nimirum eum detinente inalismulto magisme-|~ | auz recordor veſtram omnium obedientiam, quoniam cum
ceflariis. Ob id opus habebat altera Epiftola, nequa:| | timore ac tremore excepiſtis cum. His omnibusrebus com¬
quam habiturus, fi ad breve tempus diſtuliſſet promif-| | motus feripferat alteram Epiftolam. Parenim erat, ut
fum adventum. Cæterum non ob hanc tantum cauf am quemadmodum peccantes increparat, ita correctos com¬
{cripfit iterum, verum etiam eo, quod prior illa Epi- plecteretur 8e collaudaret. Hinceft quod nec per totam
ftola reddideratillos meliores. Siquidem & illum qui ftu-| | hanc Epiftolamadmodum inyehiturineos, fed in paucis
prum cum uxore patris commierat , cui prius: ap=-| |illius partibus , nimirum circa finem. Nam erant &
plaudebant fuper eo gloriantes, ejecerunt, ac prorfus| apud illos nonnulliex Fadeornm gente, qui quemadmo¬
abfciderunt , id quod declarat qaum ait: Quod fi quis| | dum fefe faftu ferebant, ita Paulum traducebant, utim¬
contriftavit, nom me contriftavit , [ed ex parte, ne gravem poftorem nalliufque prett virum , quod & ipfedeclarat
vos omnes, Sufficit ili hac increpatio, que fatta eff apla-\ 'dicens: PIT graves, calerum prafèntia corpo¬
om. a 5