OCR Output

Apoftolosipfos ceu volucres, terram mariaque percur- A
rentes, ac timidos illos quondam rudefque {ubitoin a-|
lios homines eff verfos, fattuque divitiarum, gloria,
ira, concupiftentia, breviter, rebus omnibus fuperiores,
effe factos. Videbis fummam iter iplos concoraiam 5
nec quidquam omnino priorisillius livoris aut invidentiæ
refidere, necjam lociprincipis ambitum inter iplos fer-|
vere, fed omnem virtutem in cis abfolutam peripicies,
tum{ummam eximiamque caritatem inillisrelucentem.

hoc cognofcent omnes vos efe meos difcipulos fi dilexeritis in¬
vicem. Quin & dogmata quædam hic reperire licebit 5|
qua nifi liber fuifler proditus , haud quaquam fuiffent
ulli tam dilucide cognita, quin potius quod cft caput fa-| B
lutis noftre, fuiffet occultum & in obfcuro latuiffet |
tam de his loquor qua ad bene vivendum, quam queeadi
fidei nofirzedogmata pertinent. Porro eorum qua hîc

15.

I4¬

bus laboravit. Ejus rei caufa eft , quod is qui librum
hune conferipfit, difcipulus & cultor Pauls fuit: nimi¬
rum beatus Lucas, cujus virtutem , quum ex aliis multis)
argumentis, tum hoc precipuc licet perfpicere, quod)
preceptori {to indivulfus adheeferit, quodque per omne;
tempus illum fuerit afeétatus. Iraque quum Deres &

tiam profeĉtus , alterin Dalmatiam: audi quid de hoc

Ase

us, inquit, laws cftin Euan¬
gelio per omnes Ecclefias. Rurfus quum dicit, confpettus eft,

72

16.

Lim quod'accepifis, de Luce Euangelio ſentit : ut jam
non aberrarit a vero , qui voluminis hujus defcriptio¬
nemad huncauétorem retulerit. Cxterum quum dico
hunc, ipfum Chriftum dico. Li

Quod fi quisdixerit,, quid tandem fuit in cauſa , quo}
minus omnem hiftoriam ad finem ufgue perfecutus fit, |
quum illi femper adfuerit : huic fic refpondere poteri-|
mus, Primum quod hæc quoquefuficiebant his qui vel¬
lent animum adyertere : deinde quod Euangeliftæ fem-|
perincubuerunt inea, quæ magis urgcbant, nec illis =
curæ fuit hiſtorias confcribere. Siquidem non parum|
multa & ab{que fcripto tradiderunt. Itaque quum omnia)
fintadmiratu digna, quæcunque hoc libro continentur ,
tamen illud potiflimum admirandum in Apoftolis, quo-|
modo fefe ad infirmorumacrudium captum demiferint ,'
atque hoc ipfum eis Spiritus fanctus fuggefiit , in hoc il¬
los praparans, ut indifpenfando verbo Deiverfarentur.
Unde factum eft, ut quum tam multa de Chriſto diferu¬
erint , pauca dixerint de ejus divina natura, plurima
vero de natura ejushumana, demorte, derefurreCione;
& afcenfu. Etenim quod id temporis querebatur, illud
erat, ut homines audirent eum excitatum a mottuis,
afcendiffe in coelum. Quemadmodum igituripfe Chri- E
ftus illud in primis agebat, ut perfpicuum faceret ,
quod veniffeta Patre: itidem hic præcipue ftudet hoc
perfuadere, quod revixit, quodque in cæœlum receptus
eft, quodque ad eundem reverfus efta quo profectus fue¬
rat. Nam nifi hæc prius credita fuiffent , præfertim
quum acceffiffet aflertio , de refurrectione, deque in
coelum reditu, nimirum univerfum dogma Judes vifum
fuiffet vanum &incredibile. Quapropter fenfim ac pau¬
atim illosad fublimiora proyekit. Quin etiam apud 4¬

|

nihil attribuens amplius: Tdquejufta de caufa. Etenim

rj

diferentem; frequenter aggrefli funt lapidibus obruere,
eaque de caufa blafphemumappellarunt, haud quaquam
eum fermonem a pifcatoribus accepiflent, præſertim
quumerux præcefliffer. Quidautem de des loquor,
quum ipfitum temporis difcipuli, quoties audiebant fub¬
limioradogmata ,crebro turbati fuerint & offenfi ? Un¬

ed inprafentia nonporeftis ca ferre. Quod fiilli ferre non
poterant, quitantumtemporis cumipfo confuctudinem
habuerant , & quibustammultaarcana communicarat,
quique tot miracula viderant, quomodo homines quire¬
censabaris, fimulacris, & facrificiis , a felibus & cro¬

codilis venerant (nam hujufimodi tum erant gentium nu¬

fi, repente fublimes illosde dogmatibus fermonesrece¬
piflent: Imo quomodo ipfi quoque Fud. qui quotidie
difcebant & inftituebantur a lege, frequenter illud au¬
dientes; Audi Ifrael, Dominus Dew tuus unus eft quum Dest6,
vidiflenteum affixum inligno crucis, atque adeo quum
ipfi crucifixiffent illum ac {epeliflent, neceum vidiflent
relufcitatum, fi audiflent, hic ipfe Deus eft, ac Patri
æqualis: nonne maxime omnium ab hisverbis abhor¬
ruiffent, ac vefilifent, & oblatraffent? Proinde pau¬
latim ac fenfim illosinftituunt, fefeque miro ftudio ad
captum imbecillium in difpenfationedogmatum demit¬
tunt. Cæterum quo magis fe demittunt Apoſtoli, hoc
uberior contingit illis e divini Spiritus liberalitate gratia:
dum in ejus nomine majora faciunt quam ipfe fecerat,
nimirum ututroque modo proficiat Euangelium, dum
fele demittentes, auditores humiles & humi jacentes
erigunt, & fermonem de refurre&ione miraculis pro¬
babilern reddunt. Siquidem quod maxime agit hic li¬
ber, refurreétionis declaratio eft: Qua ficredita fue¬
rit, & cæteris aperta cft via. Argumentum igitur &
{copushujus libri, fi quis rei fummam crafliore fermone
velit compleéti, hic potiflimum eft.

Supereft ut praefationes audiamus. Primum quidem fer¬
monem feci de omnibus, 6 Theophile,quecepit Jefus tum fa¬
cere tum docere. Statim hic quæretaliquis, Quamobrem
Theophilo renovat mentionem Euangelii? Ut fuam de¬
clararet exactam diligentiam: Nam inilhus operis pree¬
fatione dicit, Vifum ef mibi & ab initio aſſetato ozzn1a, Luc. 1.
diligenter ordine tibi feribere. Nec {uo unius teftimonio
contentus eft, fed omnia potiusrefertad Apoftolos, di¬
cens: Quemadmodum tradiderunt nobis, qui abinitiofpe¬
atores ac minifiri fermonis fucrunt. Quare quum illic
verbis {uis fidem conciliarit, nihilhic opus eratalia con¬
firmatione, quum ibi femel habita fit a Theophilo fides
ipfius fermoni, ac per illum certiflimam veritatem cum
edocuerit. Etenim cui fides eft habiraferibenti quee au¬
dierat, huic multo magis habenda fides , ea confcriben¬
ti, quæ nequaquam ab aliisaccepit, fed quæ vidit ipfe
fimul & audivit. Etenim fi ca qua Chriftus geflit rece¬
pifti, multo magisrecipiesresab A poftolis geftas. Quid
igitur? nihil hie aliud eft, quam hiftoria, & narratio
ſpiritus expers? Nequaquam. Quîfic? Quoniam & illa
que ab initio ipf, qui fpectatores fuerunt ac minifiri
fermonis, Luce tradiderunt, ſpiritus erant. Et quare
non dixit, quemadmodum nobis tradiderunt, qui Spiritus
{ants donum promeruerunt , ed quorum ipfi {pettatores fue¬
runt! Quoniam hoc maxime fidem conciliat, fi quis
didicerit ex his qui quæ narrant, oculis fuis viderunt.

Illud autem, fi Spiritus auctoritatem præ fe tuliffent ,
faftui Xarrogantia tribuiflent imperiti. Unde & Joan- Foan.
nes fic loquitur: Ego vidi € teflimoniumperhibui, quod 21¬
hic eff filius Dei. Chriftusautem fic loquitur , Nicodemo Foan.;.
videlicet crafliori; Quod (cimus loguimur, & quod vi¬
dimus tefificamur , & teflimoninm noflrum nemo recipit.
Rurfus declarans, multa teftimonia proficifciab oculis,
dicebat difcipulis: Et vos tefificamini de me, quoniam Bis.
ab initio mecum efis. Quin & ipfi Apoftoli frequenter
hunc in modum loguuntur, Teffeszos, € Spiritus fan- Infraz.
us, quem dedit Deus fidentibus fibi. Poftea Petras com- Infra
probans refurrećtionem , dicebat , Qui ſimul edimus 1°¬
bibimus cum illo. Facilius enim teftimonium auditores
recipiebant ab his, qui vixerantcumillo, quod id tem¬
poris adhuc multi abeffent ab intellectu Spiritus. Unde
& Sounnes infuo Buangelio, quod feripfit, aitfe vidifle, 2,4,
quod narrat de fluxu fanguinis &aquæ, hoc iplum gra- 19.
viflimi teftimonii loco ponens, quod vidiflet, etiamfi
que Spiritus fuggerit certiora funtiisquæ videmus, fed
nonapud incredulos. Porro quod Lucas non fuerit expers
Spiritus, pluribus ex argumentis perfpicuum eft, vele
miraculis, quæ nunc per illum fiunt, vel quod tum
quilibet participes flebant Spiritus fancti, non folum exi¬
mii, qualis erat Lucas, vel ex ipfius Pauli de illotefti- 200.8;
monio: Ait enirn, Cujus laus eft in Euangelio, vel ex
hoc quod Ecclefiarum fuffragiis dele&tusfuit. Siquidem
fupra diétis & illud adjicit, Quin etiam elettus off ab Ec¬

clefiis y