179 Dita D)
rem: neque ex adverfa corporis valetudine, ut accitis
medicorum filiis morbum poffetabigere. Natura erat
malediéto obnoxia, cœleftem manum defiderans. Eo¬
que fane preetermiflis omnibusterrenisad nature Domi¬
num confugit, nec priusdettitit, quamillumfle&eret
exoraretque ut orbitatem tolleret ac vulvamaperiret ,
eque {terili faceretmatrem. Itaque beata eft & ob hoc,
non quod mater facta fit, fed quod quumnon effets, fa¬
éta fit. Siquidem illud eft nature commune, boc au¬
tem erateximium foemine meritum. Beata quidem igi¬
tur, & propter nixus illos, nihilo minus tamenbeata,
propter omnia illaquæ partum preceflerunt. Scitis enim
profeétoemnes, five mulieres, five viri, mhil gravius
aut intolerabiliusaccidere pofle foeminae, quam ut libe¬
ris careat, adeo ut fi mille profperitatibusalioquifrua¬
tur, dolorem ex hoc vulnere natum haud unquam ex
animo valeat depellere. Quod fi idnune poft Euange¬
hii lucemadeo eftintolerandum, quum ad majorem phi¬
lofophiam yocati fumus, quumquead coelum tendenti¬
bus nullus eftrerum prefentiumrefpectus, fedadalre¬
ram vitam adornamur, quumque multis laudibus effer¬
tur virginitas: cogita quanta intelicitatis ea res vifa tum
fuerit, quum futurorum nulla ellet fpes, ac ne cogita¬
tioquidem, veterisillius Legisalumnis, fed omnia fie¬
rent rerum prefentium gratia: quum id vemporis fte¬
rilem Srorbam effe foeminam, exfecrabile quiddam erat
ac damnabile. Nemo pofiit eloqui, nec ullo fermone
confequi, doloris magnitudinemex hoc vulnere venien¬
tis. Teſtes vero funt fæming , quæ quum in ceteris
omnem præftiterint philofophiam , hanc infelicitatem
non pertulerunt æquo animo, fed quædam maritisin¬
dignatæ ſunt, aliæ fibi vitam judicarunt efle injucun¬
dam. Hanc vero fœminam nonanxietas modoa fterili¬
tate proveniens, verum & aliud quoddam obfidebat
malum, ira videlicet, propter æmulæ opprobria. Et
quemadmodum ventis ex adverfo inter fefe concurren¬
tibus, mediamque fcapham dum inter fe depugnant,
corripientibus, ac multis fluétibus partim a prora par¬
tim 2° puppi infurgentibus gubernator clavo affidens fer¬
vat navim, undartm incurius gubernandi prudentia de¬
A placidum hujus mulicrisanimum. Er fastum ef, inquit
(quum multiplicaret precationem in confpetta Domini, Da
li Sacerdos obfervavit os iliius. Geminam Scriptor hic
virtutem in fœmina ſuo teftimonio comprobavit : in
[precibus aftiduitatem inftantiamque , & animi vigilan¬
jtiam : illam quidem quum ait, vu/tiplicavit :hanc, quum
{addit 472 confpettu Domini. Nam omnes quidem oramus
ifed non omnesin confpectu Domini. Etenim quum Bore
|pone in terra proftrato, & ore fruftra delirante, mens
ubique per domum ac forum circumvagatur : quo ore
talis poflet dicere, quodoraveritin confpeétu Domini?
Nam in confpeéctu Deiorat, qui orat undiquaque colli¬
gensfuam mentem, nihil habens cumterra commercii,
B [fed adipfum Deum totuscommigrans, omnicogitatio¬
ne humana ab animo depulfa. Quemadmodum id tem¬
poris hæc fecit mulier: totam enim fefe collegerat ac
mentem intenderat, atqueita Deum invocavit, animo
dolente. Sed quomedodicit, quod multiplicaverit pre¬
cationem, quando exiguus eft modus precationis quam
fudit mulicr. Neque enim in longum produxit fermo¬
nem, neque in multum temporis extendit fupplicatio¬
nem, fed pauca nudaque verba prolocuta eft. Adonai
Domine, Eloi Sabaoth, fi refpiciens refpexeris ad humili¬
tatem ancilla the , meique memor fueris, nec oblitus an~
cile ta, dederifque ancilla tue prolem mafculam, offeram
{illam dono in confpeîta tuo ; ufgue ad diem mortis ipfius.
\Vinum & quicquid inebriat, non bibet, «> ferrum non
, \aftender ſuper caput ejus. Quee eft hic verborum multi¬
‘tudo? Quid igitur innuit, quum ait, multiplicavit ©
Affidue fonabat cadem, nec deftitit iildem verbisite¬
jrandis multum temporisabfumere. Ad hunc modum &
Chriftusin Euangelio docuit orare. Quum enim juffifet
difcipulis ne more gentium orarent , utentes multilo¬
quio, etiam modum precationis docuit: oftendens ut
jexaudiamur, non effe fitumin verborum multitudine,
fed in vigilantia mentis. Quomodo igitur , dixerit ali¬
quis, fi paucis orandum eft, parabolam eis propofuit,
admonentem femper effe orandum? ,, Vidua quadam
» erat, que affidue appellando, crudelem & inhuma¬
» Dum judicem , neque Deum timentem, neque homi¬
mum iplius facerent impetum; rationem illius pertur¬
bantes, multofque fluétus excitarent, nonjam biduum
aut triduum, autdiesviginti, fedad totosannos (nam
Paulus hortatur dicens, precationi inffantes: Acrurfùs,
indefinenter orate. Utrumque faciendum eft , ut necin
longum verba proferamus , & tamen affidue deprece¬
fortiter pertulit tempeftatem, nec pafla eft rationem j
demergi. Siquidem Dei timor tanguam nauclerus gu-|
bernaculis aflidens, perfuafit cam tempeftatem magno
animo perferendam effe, nec prius deftitit mentem il¬
lius gubernare , donec in tranquillum adduceret portum,
onere plenam, hoceft, uterum pretiofo thefauro onu¬
ftum. Neque enim aurum argentumve portabat, fed
Prophetam, fed Sacerdotem. Eratque gemina cjus ute¬
ri fan&ificatio, & quod tali puero pregnanseffet, &
quod conceptionis initium, per deprecationem ac cœ¬
leftem gratiam accepiffet. Onus autem illud non ſolum
erat inopinatum & admirabile, verum &importationis
modus fuit admirabilior: neque enim illud'hominibus
ullis vendidit, aut negociatoribus, fed protinus ut ex¬
pofuerat e fcapha, Deo vendidit. ‘Tantum autem hac
negotiatione lucrum fecit, quantum facere par eft eam
quæ cum Deo habueritcommercium. Etenim poftea¬
quam cum foerum acceperat Deus, reddidit illi alterum
filium; Imo potius, non unum, neque duos, neque
tres , neque quatuor tantum, fed hismultoplures, ut
jam ufura fortem excederet. Talis enim eft negotiatio
commerciumque quod cum Deo geritur. Nonille quan¬
tulamcunque fortis partem, fed multis partibus condu¬
plicatam reddit. Neque folum dedit.illi prolesfoemineas,
plenum ac perfeétum contigerit gaudium.
Heceocommemoro, non ut laudemus tantum, fed
& zmulemur hujus mulieris fidem ac tolerantiam , quam
ex parte quidem audiftis hefterno die: Verum utreli¬
guias perfolvamus, concedite mihi pauca commemorare
de fermonibus poft primam deprecationem cum Sacer¬
dote ejufque miniftrohabitis , ut perfpiciatis mitem ac
|pugnant ifta. Abfit hoc, fed magnopere inter fecon¬
(gruunt. Siquidem & Chriftus & Paulus juffit breves; fed
a fieri precationes ex paucis intervallis: Nam fi in
longum extenderis verba, quum frequenter parum fis
jattentus, multam audaciam Diabolo fuppeditafti, ut
accedat fupplantetque, acmentemab his que dicuntur
|avocet. Quod fi frequenter ac fubinde oraveris, tempus
{omne crebris dirimens intervallis, facile poteriseffe fo¬
| brius ac vigilans ut precationem multa cum attentione
| perficias. Quod fanchæc fecit, dum non fermone pro¬
lixo, fed crebris ac frequentibus precibusadiit Deum.
Deinde pofteaquam Sacerdos illi occlufitos: nam,
[hoc eft quod ait, obfervabat os ejus, t labiaejus move¬
baniur, vox autem illins non audiebatur: coacta cft obe¬
dire Sacerdoti, & ab orandodefiftere. Etvox quidem
illi interclufa eft, atnon eft exclufa fiducia, fed vehe¬
mentius etiamcor clamabat intus. Nam illa potiffimum
eft deprecatio, quum ab intimis voces furfum feruntur :
hoc præcipue mentis eftexercitatæ, non intentione vo¬
p |cis, fed animi fervore precationem abfolvere. Sic ora¬
vit & Mofes: cui quum nihil voce refonaret, Deus ta¬
men quid inquit , clamas ad me ? Homines quidem exter¬
nam hanc vocem tantum audiunt, at Deus & ante hanc
intus inclamantesaudit. Itaque fieri poteſt, utctiam qui
non clamantaudiantur, ut per forum ambulans quis oret
accuratiffime, ut in confeffu amicorum, aliorumque,
quidvis aliud agens vehementi clamore invocet Deum,
clamore inquam interno, etiamfi nihil faciat, quod a
quoquam præfentium fentiatur. Quod fane tum hac fe¬
citmulier: Vox, inquit , ins non audiebatur , & exaudi¬
vitillam Deus. Tantus erat illius clamor internus. Et
‘dixit illi puer Heli: quonfque eris ebria? Difcute vinum
tuum