minimis judicetis? Habes, quomodo, quos, Chriftus fele¬
git c mundo, judices fiant mundi, quoniam ipfa vita do¬
cent effe fpernendum, quidquid magnifica fpecie blandi¬
turin hoc mundo. Ac nevertant in faperbiam, quod ap¬
pellavit cos Reges & judices terra, fubjecit: Servite Do¬
mino in timore, © exfultate cum tremore. Praftat hoc in¬
gens auctoritas Regibus , utneminem metuant, fed metu¬
anturab omnibus, & hincfepenumero putant fibi licere,
re. Sunt Reges populi, (ed communem habent Regemin
coelis. Non vocantur in jusab hominibus, fed tamen fi¬
ftendifunt cumaliis ad tribunal æterni judicis. Dominan¬
tur plebi, fed communem babent dominum in excelfis, cu¬
Jusauétoritatem ac vindiétam numquam effugient. Reges
ergonolite, freti poteftate veftra, fpernere cceleftem Do¬
minum, fed feryite ci intimore. In Sacris litteris, ſervire
plerumquecolere eft. Coluiftis idola, coluiftis mundum
nunc colite Dominum. Colitur autem obferyandis ipfius
pracceptis,échoe in timore,utcireumfpedi femper caveant,
ne qua in re offendant Dominum omnium. Sunt Principes,
qui colunt Dominum audiendis facris, aut dicendis ftatis
precibus, quas dicunt horarias: non dico quod hac inpar¬
te laudandi non fint, {ed fi interim expilant pauperes iniquis
exactionibus , fi ob pecuniam committunt Magiftratus
improbis & indignis, fi quæ debentur ufibus egentium,
converruntin fifcum fuum: fi opprimunt infontes, & fa¬
vent violentis : fi obliti jurisjurandi , fua tyrannide pre¬
munt libertatem Rcipublicæ, fiob ambitionem ,iram,aut
alias cupiditates fuas bellorum tumultibus involvunt mun¬
dum, non ferviunt Dominoin timore. Etenim fi vere il¬
lum timerent, fi fibi perfuafum haberent, fe de fingulis ho¬
rum rationem reddıturosapud tribunal æterni &inevitabi¬
lis judicis: {i hoc graviores daturospoenas, quo majorem
poteftatem gefferintin terris, fi cum impiis audituros &
illam vocem : Ite maleditti in ignem aeternum: nontanta fe¬
curitate facerent , quod animo collibitum eft. Jam nequod
dictum eft: Servite Domino in timore: videretur ad miferiam
pertinere, fubditum cft : Et exfsltate. Non eft infelix fer¬
vitus fervire Domino, nec ea res dehoneftat dignitatem ve¬
ftram, fedornat. Olim ferviebatisligno & lapidi, metue¬
batis Jovem & Neptunum, aut homines vita defun&os,
aut noxios Damones: nuncfervitis Regi feculorum Deo,
& cum metuitis offendere, qui offenfus folus poteft &ani¬
mam & corpusin Gehennam mittere. De tali fervitute, de
tali domino exfultate,ad cujus preceptum fi moderati fue¬
ritis poteftatem veftram, ille pro fideliter adminiftrato re¬
gno terreno, referet vobisimmortalitatem m regno caele¬
ft. Sedrurfum ne hoc ipfum vergeretin effufionem teme¬
ritatis, opportune adjecit: Cum tremore: Ingenselt pra¬
mium , fed difficilis eft Regia funétio, quod mulra fint que
illos ad licentiam impellant : Ipfa magnitudo poteftatis.
Nam fere fit, ut cui licet quod vult, plusvelit quam licet.
Ad hee famuliarium affentatio ,, cuipefti potifimum ob¬
noxia cft magnatum conditio. Poftremoin tam variis ne¬
gotiorum agminibus velignorantia , vel ofcitantia. Pluri¬
mum itaque metuant Dominum oportet , quineminem ti¬
ment hominum , & ubique cauticircum{pectique vigilent,
qui non dormitant, nifi magno Reipublica malo. Proin¬
derepetit &cinculat, quod jam femel atque iterum dixit:
Apprehendite difciplinam. Quo quidem loco Graciseft non
naranaudvere fed dedfarde, quod cf proprie veluti curfu
fugientem affequi. Hoc celeriter, hoc rebus omnibus omit
fis agendum, utaccipiant difciplinam, nifi malunt depo¬
nere regnum. Imo hoc diu meditandum iis, qui regno de¬
ftinati funt. Nonvacat illis bonam ætatis partem perdere
alea, poculis, fcortis, venationibus, peregrinationibus ,
pompis, aliifque nugis. Quidquid temporis datur, hoc to¬
tum breve eft Regibusac Magnatibus apprehendendæ di¬
fcipline. Sera autem & nimio conftans elt fapientia Prin¬
cipum, quæ rerum ufu colligitur. Maleagetur cum genc¬
remortalium, fi Principes gerendis diu bellis, tandem fe¬
nes intelligent bellum efe rem omnibus modis peftiferam
ctiam victori. Situm denigue difcent, noneffe quibuslibet
credendos Magiftratus, ubi viderint Rempublicam labe¬
factatam illorum culpa: fi tandem difcent facere edicta,
ubi fenferint ediéta temere prodita, cefliffe in perniciem
Reipublica fi crebro decepti difcent non effe fidendum
officiis. Unde igitur mature licebit apprehendere difcipli=
zam € Celerius e libris hauriuntur decreta difcipline Re¬
giæ; quam experimentis : citius ¢ {pectatis &integris Con¬
filiariis difeitur, quam periclitandisrebus. Diyus Thomas
Epifcopus Cantuarienfis, quum effet ad cum honorem au¬
toritate Regis admotus; ipfe vero haétenus magis in au¬
licisnegotiis, quam in Sacris litteris fuiflet detritus, intel¬
ligens, quantum onerisfufcepiffetin humeros, tanta cele¬
ritate properavit 4pprebendere difciplmam, ut quum in ca
gente folenne fit, ut Archiepifcopus ille totius regni Pri¬
mas, Proceresaulicosaccipiat convivio , Magnatibus fuas
menfas affatim inftrueret lis rebus, quibusanimo obfeque¬
renturfuo, neparcusaut fordidus videretur , cæterum ipfe
ad {uam menfam neminem admifit preter eruditos aliquot,
Toto convivioleétor fonabatad aurem, aut fi quid incidif=
ſer, de ſenſu Scripture difputabatur. Adeo nullum tem¬
pus patiebatur fibi intercidere, quod non daretur appre¬
hendendæ difciplinæ. Utinam hosverficulos Epifcopi no¬
ftrorum temporum omnes frequenter pfallant ! pfallant au¬
tem non folum fpiritu, verum etiam mente. Id fane refer¬
ret populi, cujus curam gerunt, fed peculiariter etiam ipfo¬
rum. Quodenimfequitur: Ne forte irafcatur Dominus, &
percaris de via jufta. Periclitatur plebejus, qui inciderit in
ram Regis, fed gravius periclitatur Rex, qui incideritin
iram Domini. Rurfusiram juftam ,ultionem appellat. In¬
cidit autem quifquis aberrat ab illiusdifeiplina: Ef? via Do¬
mini retta, & funt via perverforum a finifiris,quas ignorat Do¬
minus. Apud nos noniemper perit, quifquis deflexit a recta
via, fepe nihil aliud quam difpendium facit , nonnumquam
error faluti fuit. Cæterum, quicumque deflexit a via Domi¬
nireéta, periit, etamfinon perit. Qui manet in Chrifto,
non aberrabit, ipfe eft enim via, qua ducit advitam: in
hoc manet, quifquisad illus doétrinam & exemplum infti¬
tuit vitam. Divus Hieronymus in Commentariis admonet
apud Hebræos fermonem effe ancipitem, quod quum Se¬
ptuaginta verterint deakacSe wardeias, dicat verti potu¬
ifle, adorate, vel ofculamini filium : five, ut ipfe vertit juxta
loadorabant, Septuaginta locis aliquot pro adorate verte¬
TUNE xoraOiAyoare. Barautem prafertim apud Syros filinm
fonat, apud Hebræos pare, & , ut nonnulli fentiunt, tri¬
ticam. Verumin hisbarbari fermonis Labyrinthis, non eft
animus magnopere diftorquen. Judzeiqui promiffum fili¬
um tot feculis ex{peétarunt,maluerunt occidere quam ado¬
rare, &ideo volentes fuam conftituere juftitiam per opera
legalia, perierunt a via jufta, que eft Chriftus Jefus. Et
adorabant quidem Deum, fed non pure, immolabant vi¬
timas, lavabant corpus& calices, {ed animusintus fcate¬
bat omni {purcicie malarum cupiditatum s ire; livoris, ava¬
ritiz , fuperbia. Hinceft, quod apud Efaiam magno fto¬
Vult enim adorari pure, hoc eft, puritate fpiritus. Spiri¬
tus puriffimus eft, & puro fpiritu vult coli, potius quam
viétimis. Non enim pure adorant Filium, qui fuis operi¬
bus adfcribunt falutem, quum per Fuangelium, fidem &
gratiam ſalus æterna detur omnibus. Denique ,non adorat
pure , qui patrem honorat, cujus filium afficit contume¬
lia: Qui Filium non habet, is nec Patrem haber. Atnelen¬
titudo vindi&a divina pariatillis fecuritatem, addit : Qua?
cxarferit in brevi ira ejus. Dumdiffert ultionem, quodam¬
| modo diffimulat iram fuam Dominus, lenitate fua nos in¬
| vitans ad poenitentiam , patienterexfpectans, fi forterefi¬
pifcat peccator „& vivat. Sed illud nobis incertum, an fubi¬
toexardefcet illius ira. Quod enim dixit in brevi, Septua¬
| ginta verterunt ¿v røyst. Id repentinum quiddam atque in¬
exfpeétatum fignificat. Nam five intelligas de die illo fu¬
premo, veniet & ille veluti noéturnus fur, & obrepet in¬
exfpectatus: five de die mortis cujufque , frequenter & il¬
le opprimit inopinantes atque intero{citantes. Nemotam
juvenis eft aut validus, nemo tam potens, ut pofhit fibi cra¬
ftinum polliceri. Summos etiam orbis Monarchas morsin¬
opinata tollit € medio. Sic pridem in medio rerum ſucceſ¬
fu periit Philippus, Maximiliani Czefaris filius. Sic Leo¬
nem decimum , quum omnia Rome perftreperent trium¬
phis & gratulationibus, {ubito mors exemit rebus huma¬
nis, quo tranftuleritincertum : & interrisquidem a nemi¬
Tom. V. P 2 ne