OCR
minimis judicetis? Habes, quomodo, quos, Chriftus felegit c mundo, judices fiant mundi, quoniam ipfa vita docent effe fpernendum, quidquid magnifica fpecie blanditurin hoc mundo. Ac nevertant in faperbiam, quod appellavit cos Reges & judices terra, fubjecit: Servite Domino in timore, © exfultate cum tremore. Praftat hoc ingens auctoritas Regibus , utneminem metuant, fed metuanturab omnibus, & hincfepenumero putant fibi licere, re. Sunt Reges populi, (ed communem habent Regemin coelis. Non vocantur in jusab hominibus, fed tamen fiftendifunt cumaliis ad tribunal æterni judicis. Dominantur plebi, fed communem babent dominum in excelfis, cuJusauétoritatem ac vindiétam numquam effugient. Reges ergonolite, freti poteftate veftra, fpernere cceleftem Dominum, fed feryite ci intimore. In Sacris litteris, ſervire plerumquecolere eft. Coluiftis idola, coluiftis mundum nunc colite Dominum. Colitur autem obferyandis ipfius pracceptis,échoe in timore,utcireumfpedi femper caveant, ne qua in re offendant Dominum omnium. Sunt Principes, qui colunt Dominum audiendis facris, aut dicendis ftatis precibus, quas dicunt horarias: non dico quod hac inparte laudandi non fint, {ed fi interim expilant pauperes iniquis exactionibus , fi ob pecuniam committunt Magiftratus improbis & indignis, fi quæ debentur ufibus egentium, converruntin fifcum fuum: fi opprimunt infontes, & favent violentis : fi obliti jurisjurandi , fua tyrannide premunt libertatem Rcipublicæ, fiob ambitionem ,iram,aut alias cupiditates fuas bellorum tumultibus involvunt mundum, non ferviunt Dominoin timore. Etenim fi vere illum timerent, fi fibi perfuafum haberent, fe de fingulis horum rationem reddıturosapud tribunal æterni &inevitabilis judicis: {i hoc graviores daturospoenas, quo majorem poteftatem gefferintin terris, fi cum impiis audituros & illam vocem : Ite maleditti in ignem aeternum: nontanta fecuritate facerent , quod animo collibitum eft. Jam nequod dictum eft: Servite Domino in timore: videretur ad miferiam pertinere, fubditum cft : Et exfsltate. Non eft infelix fervitus fervire Domino, nec ea res dehoneftat dignitatem veftram, fedornat. Olim ferviebatisligno & lapidi, metuebatis Jovem & Neptunum, aut homines vita defun&os, aut noxios Damones: nuncfervitis Regi feculorum Deo, & cum metuitis offendere, qui offenfus folus poteft &animam & corpusin Gehennam mittere. De tali fervitute, de tali domino exfultate,ad cujus preceptum fi moderati fueritis poteftatem veftram, ille pro fideliter adminiftrato regno terreno, referet vobisimmortalitatem m regno caeleft. Sedrurfum ne hoc ipfum vergeretin effufionem temeritatis, opportune adjecit: Cum tremore: Ingenselt pramium , fed difficilis eft Regia funétio, quod mulra fint que illos ad licentiam impellant : Ipfa magnitudo poteftatis. Nam fere fit, ut cui licet quod vult, plusvelit quam licet. Ad hee famuliarium affentatio ,, cuipefti potifimum obnoxia cft magnatum conditio. Poftremoin tam variis negotiorum agminibus velignorantia , vel ofcitantia. Plurimum itaque metuant Dominum oportet , quineminem timent hominum , & ubique cauticircum{pectique vigilent, qui non dormitant, nifi magno Reipublica malo. Proinderepetit &cinculat, quod jam femel atque iterum dixit: Apprehendite difciplinam. Quo quidem loco Graciseft non naranaudvere fed dedfarde, quod cf proprie veluti curfu fugientem affequi. Hoc celeriter, hoc rebus omnibus omit fis agendum, utaccipiant difciplinam, nifi malunt deponere regnum. Imo hoc diu meditandum iis, qui regno deftinati funt. Nonvacat illis bonam ætatis partem perdere alea, poculis, fcortis, venationibus, peregrinationibus , pompis, aliifque nugis. Quidquid temporis datur, hoc totum breve eft Regibusac Magnatibus apprehendendæ difcipline. Sera autem & nimio conftans elt fapientia Principum, quæ rerum ufu colligitur. Maleagetur cum gencremortalium, fi Principes gerendis diu bellis, tandem fenes intelligent bellum efe rem omnibus modis peftiferam ctiam victori. Situm denigue difcent, noneffe quibuslibet credendos Magiftratus, ubi viderint Rempublicam labefactatam illorum culpa: fi tandem difcent facere edicta, ubi fenferint ediéta temere prodita, cefliffe in perniciem Reipublica fi crebro decepti difcent non effe fidendum f | officiis. Unde igitur mature licebit apprehendere difcipli= zam € Celerius e libris hauriuntur decreta difcipline Regiæ; quam experimentis : citius ¢ {pectatis &integris Confiliariis difeitur, quam periclitandisrebus. Diyus Thomas Epifcopus Cantuarienfis, quum effet ad cum honorem autoritate Regis admotus; ipfe vero haétenus magis in aulicisnegotiis, quam in Sacris litteris fuiflet detritus, intelligens, quantum onerisfufcepiffetin humeros, tanta celeritate properavit 4pprebendere difciplmam, ut quum in ca gente folenne fit, ut Archiepifcopus ille totius regni Primas, Proceresaulicosaccipiat convivio , Magnatibus fuas menfas affatim inftrueret lis rebus, quibusanimo obfequerenturfuo, neparcusaut fordidus videretur , cæterum ipfe ad {uam menfam neminem admifit preter eruditos aliquot, Toto convivioleétor fonabatad aurem, aut fi quid incidif= ſer, de ſenſu Scripture difputabatur. Adeo nullum tempus patiebatur fibi intercidere, quod non daretur apprehendendæ difciplinæ. Utinam hosverficulos Epifcopi noftrorum temporum omnes frequenter pfallant ! pfallant autem non folum fpiritu, verum etiam mente. Id fane referret populi, cujus curam gerunt, fed peculiariter etiam ipforum. Quodenimfequitur: Ne forte irafcatur Dominus, & percaris de via jufta. Periclitatur plebejus, qui inciderit in ram Regis, fed gravius periclitatur Rex, qui incideritin iram Domini. Rurfusiram juftam ,ultionem appellat. Incidit autem quifquis aberrat ab illiusdifeiplina: Ef? via Domini retta, & funt via perverforum a finifiris,quas ignorat Dominus. Apud nos noniemper perit, quifquis deflexit a recta via, fepe nihil aliud quam difpendium facit , nonnumquam error faluti fuit. Cæterum, quicumque deflexit a via Dominireéta, periit, etamfinon perit. Qui manet in Chrifto, non aberrabit, ipfe eft enim via, qua ducit advitam: in hoc manet, quifquisad illus doétrinam & exemplum inftituit vitam. Divus Hieronymus in Commentariis admonet apud Hebræos fermonem effe ancipitem, quod quum Septuaginta verterint deakacSe wardeias, dicat verti potuifle, adorate, vel ofculamini filium : five, ut ipfe vertit juxta loadorabant, Septuaginta locis aliquot pro adorate verteTUNE xoraOiAyoare. Barautem prafertim apud Syros filinm fonat, apud Hebræos pare, & , ut nonnulli fentiunt, triticam. Verumin hisbarbari fermonis Labyrinthis, non eft animus magnopere diftorquen. Judzeiqui promiffum filium tot feculis ex{peétarunt,maluerunt occidere quam adorare, &ideo volentes fuam conftituere juftitiam per opera legalia, perierunt a via jufta, que eft Chriftus Jefus. Et adorabant quidem Deum, fed non pure, immolabant vitimas, lavabant corpus& calices, {ed animusintus fcatebat omni {purcicie malarum cupiditatum s ire; livoris, avaritiz , fuperbia. Hinceft, quod apud Efaiam magno fto Vult enim adorari pure, hoc eft, puritate fpiritus. Spiritus puriffimus eft, & puro fpiritu vult coli, potius quam viétimis. Non enim pure adorant Filium, qui fuis operibus adfcribunt falutem, quum per Fuangelium, fidem & gratiam ſalus æterna detur omnibus. Denique ,non adorat pure , qui patrem honorat, cujus filium afficit contumelia: Qui Filium non habet, is nec Patrem haber. Atnelentitudo vindi&a divina pariatillis fecuritatem, addit : Qua? cxarferit in brevi ira ejus. Dumdiffert ultionem, quodam| modo diffimulat iram fuam Dominus, lenitate fua nos in| vitans ad poenitentiam , patienterexfpectans, fi forterefipifcat peccator „& vivat. Sed illud nobis incertum, an fubitoexardefcet illius ira. Quod enim dixit in brevi, Septua| ginta verterunt ¿v røyst. Id repentinum quiddam atque inexfpeétatum fignificat. Nam five intelligas de die illo fupremo, veniet & ille veluti noéturnus fur, & obrepet inexfpectatus: five de die mortis cujufque , frequenter & ille opprimit inopinantes atque intero{citantes. Nemotam juvenis eft aut validus, nemo tam potens, ut pofhit fibi craftinum polliceri. Summos etiam orbis Monarchas morsinopinata tollit € medio. Sic pridem in medio rerum ſucceſfu periit Philippus, Maximiliani Czefaris filius. Sic Leonem decimum , quum omnia Rome perftreperent triumphis & gratulationibus, {ubito mors exemit rebus humanis, quo tranftuleritincertum : & interrisquidem a nemiTom. V. P 2 ne i