baberi, velut apud Anglos in Cantabrigienfi, apud
Brabantosin Lovanienfi. Nec ideo minus florent hæc
fludia, fedveriusflorent. Qualeyero fpeétaculum eft,
Theologum oétogenarium nihil aliud fapere, guam
mera fophifmata, & ad extremum u{que vite nihil
aliud quam argutari ? Nam hujufinodi non paucos vi¬
dimus olim Lutetize y quibus fi quid depromendum
fuifletex Paulo, videbantur fibi prorfus inalium mun¬
dum translati. Proinde fi cui contigit tantaingenii vis,
ututrumque ftudiorum genus compleéti poflit, cat fa¬
Ne per nos, eat quo illum fua virtus vocat, cat pede fau¬
fto. Sed ab iis tamen que nos p'ætulimus incipien¬
dum: inhismajorem ac meliorem vitæ partemimper¬
tiendam cenfeo, Quod fi alterutrum fit deferendum 5
non poffum non fateri quod veriffimum eft: malim in
hoclatus defle&ere. Praeftat paulo minus effe Sophi¬
ſtam, quam minus ſapere in Euangelicis & Apoftoli¬
cis litteris. Satius eſt ignorare quædam Ariſtotelis do¬
gmata, quamnefcire Chrifti decreta. Deniquemalim
cum Chryfoftomo pius effe Theologus, quam cum
Scoto effe inviĉtus. Ulud certe negari non poteft, per
veteresillosilluftratamac defenfam Chrifti do&rinam 5
quositademum patiarantiquari, fi conftet, horum ar¬
Sutiflimis argutiis & fubtilifimis fubtilitatibus vel u¬
num Ethnicum converfumad Chriftifidem, velunum
reviétumac mutatum Hæreticum. Nam quod hodie
pauciores funt ,autcerteexftant , hærefes, id, fi verum
faterivolumus, fafciculis debemus verius, quam fyllo¬
gifmis. Quis enimomnino modus DialeGtica fubtilita¬
tenectipoteft, quinon cadem fubtilitate diffolvatur,
~ Quis vero fruétus, fineétas, quod explicari non po¬
teft, quitamen non adfentitur, imo ‘aliquoties ne is
quidem quinectit ? Sed fimplices illælitteræveritate,
non arputia efficaces, totius orbis populos pauculis!
annis innovare potuerunt. Verum miflam faciamus
ftudiorum collationem:fitin his fuum cuique pulcrum,
&ut Paulinis verbis utar,in fuo quifque ſenſu acquieſcat.
Cui placent Scholafticae confliétationes , fequatur ,
modonenimium tribuat fchoke dogmatis, modo ne
mimium diu. Nam vidicomplures, qui jam femicani,
cam prifca illa Theologiaconati {unt redire in gratiam;
fed parum feliciter fuccefit conatus, nimium ferus.
At fi quis magis cupit inftruĉtus cfle ad pietatem, quam
ad diſputationem , ftatim ac potiffimum verfetur in
fontibus, verfetur in his Scriptoribus, qui proxime
biberuntdefontibus. Si quid exftiterit dubitationis, in
his, quae pertinent ad pietatem , non decrit integro
prudentique viro, quod e Divinis oraculis falubriter
refpondeat. Habet Paulus fidele confilium, ubi Dô¬
mini præceptum non habet, quod diminutum erit in
fyllogifmis , id penfabit fanéta ad Deum deprecatio,
Denique fatis inviétus fueris Theologus, fi nulli fuc¬
cumbas vitio , nullis cedas cupiditatibus, etiam fiacon¬
tentiofa difputatione difcefleris inferior, Abunde ma¬
gnus doctor eft, qui pure docet Chriftum. Si turpe du¬
cunt, nefcirequid definiat Scotus, turpius eft nefcire
quid decernat Chriftus. Si parum Theologicum eft ,
nonadfequi que feripfit Durandus, minus Theologi¬
cum eft, non adfequi qua {cripfit Paulus. A Divinisora=
culis nomen habet Theologus, non ab humanis opi¬
nionibus. Etbona Theologie pars aflatus ett, quinon
contingit, nifi moribuspurgatiffimis: &tamenhanc
facultatem nulli fibimajore fapercilio vindicant, quam
quorum tota vita fervit ambitioni, feryit avaritice , fre¬
quenter & libidini gulæque, undique fycophantiis, fu¬
cis & hypocrifi corrupta. Hi fe jaétant Euangelica do¬
&rine Precones, hi fefaciunt Chriftiane Religionis
columnas, ab horumore pendet imperita multitudo.
Nimirum, horum faéta cernebat Chriftus, cum de¬
ploraret fortem populi, diffipatarum ac Paftore defti¬
tutarum ovium in morem errantis. Habent enim & no¬
ftra tempora fùos Pharifæos ac Rabbinos, habent fucs
hypocritas, habent fua phyla&teria quibus fe commen¬
dent ftultæ plebeculæ. Orandus igitur Chriftus, ut Hoc
Pharifaicum genus aut mutet in melius, aut abigat a
grege flo. Atquehxe di&tafant, non utledamusbo- ¬
nos, fedut malosadmoneamusofficii.
leétor, cujus linguam unicemira¬
tur Hieronymus, Chriftiane Re¬
3 ligioni patrocinaturus adverfus E¬
ZZ “anjcos, cum primisoptat fbi da¬
ri eloquentiam Tulliane proxi¬
mam: improbum ratus, opinor,
optafieparem. Atego fane, fiquid
hujufmedi yotis proficitur, tantifper dum mortales
omneis ad fanétiffimum ac faluberrimum Chriftiane
Philofophice ftudium adhortor, ac yeluticlafficamca¬
nens.cvoco, vehementer optarim eloquentiam mihi
dari, longe aliam quam fuerit Ciceroni: fi minus pi¬
Auratam quamfuitillius, certe multo magis efficacem.
Imo fi cutumquamitalisicontigit dicendi vis, qualem
nonommnino fine caufa , veterum Poetarumifabula fub¬
Tore notarunt in Mercurio, qui ceu Magica virga divina¬
tS e,
mit, quosvult ad inferosimpellens, acrurfusab infe¬
ris evecans: aut qualem fignarunt in Amphione Or- rae
pheoque , quorumalterrigida moviffefaxa, alter quer- TEN
cus & ornos traxiffe cithara fingitur. Autqualem O- pheus.
gmiofuo tribuebant Galli, mortalés omneiscatenulis rca
a lingua in aures infixis, quo vellet circumducenti. Aut a
qualem Marfyæfabulofa tribuit antiquitas. Aut CENE
ne nimium diu fabulis immoremur , qualem Socrati Secra¬
REST, ÉE Alci¬
aures tantum mox peritura voluptate deliniat, fed QUE aden
tenaces aculeosrelinquat inanimis auditorum, quæra- Peri¬
piat, quætransformet, quæmùltoalium dimittatau- de
ditorem quam acceperit. Timotheus Muficus ille no- Tino¬
bilis Dorios occinens modos, Alexandrum Magnum ‘4e.
ad belli ftudium inflammare folitus legitur. Neque de¬
„fuerunt olim, qui precaminibus, quas Græci vocant
Tom. V, pales éme