OCR
119 cis aut Platonicis enthymematis, fed fimilibus explicat, corpus humo conditum femini comparans: fegetemaut arborem enatam, typum adducenscorporis glorificati. Jam fupervacuum fit referre, quoties ab athletis ac militibus ducit fimilitudinem, a ftadiis , apugilibus, abello. Ejufdem Epiftolæcapitenono, quot fimilibus eamdem inculcat fententiam, pro officioimpenfo deberi gratiam? Quis militat [iis ftipendits umquam quis plantat vineam-, © de fruihibusejus non edit? quis pafcit gregem y © de lathe gregis non vefcitur Item non alligabisos bovi trituranti. Acrurfumi Si vos vobis fpiritualia (eminavimus, magnumeft, fi nos carnalia vequa qui in facrariooperantur, de facrario cibums habent® Ex, qui altari adfifftunt , immolatorum participes ſunt. Verum hæc fortaffe prolixius perfequimur , quam methodi ratio ferat. Proinde ut curfum inftitutum abfolvamus : Chriftus aliquoties fallit fuos ad rempusallegoriarum &nigmatibus, quopoftaltiusinhareat , quod volebat intelligi: veluti cum Matth. capite decimo fexto, monet cavendum a fermento Pharifæorum : illis de pani hypocrifi loqueretur. Rurfum, cum apud Lucam, divenditatunica, jubet emi gladium: cumque refpondentibus duosadefle gladios , ait, fufficit : per occafionem animum addit Petro, ut gladio rem aggrederetur , cum hoc ageret Chriſtus, ut hunc afeGum, vi tuendi fefe adverfus perfecutiones , penitus ac radicitusexanimis fuorum evelleret. Item cum apud Joannem, admirantibus ingentem templi ftru&uram, ait: Selvitetemplum hoc, &> in triduo excitabo illud : nec Apoftoli fenferuntillum de corpore fuo loqui, occidendo, & intriduum revicturo. Adhac cum ait apudeumdem : Modicum © non videbitis, © iterum modicum videbitisme: velutiper enigma fignificavit, fe breyimoriturum, fed mox a refurreétione femet illis exhibiturum uſque ad diem adfcenfionis : fic haud{cio, quoconfilio vifum eft æterna fapientie adumbratis fimulacris, &infinuare fe piis mentibus, & profanis, ut itadicam, imponere. Quot feculis exfpećtant Hebræi fuum illum toties promiffum Meffiam ? quid autem exfpećtabat vulgus ? Eximium quémpiam Regem, qui late proferret ditioopibus bearet genus fuum, qui Gentes a Mofaicalege alienas, igni ferroque popularetur. Sed, 6 vanamac delufamiftorum exfpeétationem ! Venit Chriftus, humilitatis ac paupertatis exemplum : venit tyrannidis mundanæ contemnendæ magiſter : venit adhortator ac dux ad tollendam crucem. Proinde delufi craflz mentis imaginatione , quanto ftudio exfpećtaverant venturum, tanto odio venientem averfati funt. Apud Matthaum vero ; quot parabolis regnum coelorum nobis adumbrat ? feminantis varie, rurfumfeminantisbonum femen, granifinapis: fermentiexigui, in ingentem farinæ maflam abditi: thefauri inagro defofli, infignis margarite. Ad bunc ordinem referri poterat, quod Paulus Chriftum femper imitans, omnia trahita communi ſenſuad fenfum penitiorem , quifemper eft veriffimus, atque ctiamfaluberrimus, ac latiffime patens. Juxta vulgarem opinionem Judæuseft, qui præputii pelliculam habet amputatam. Juxta Pauli interpretationem Judæus eft, qui mentem habet a terrenis cupiditatibus repurgatam : contra preeputiatus eft , quifquis crafhs affeétibus ducitur. Juxta popularem fententiam Abrahæ filii funt, guibus ab Abraham genus ducitur; juxta Chriftum ac Paulum filii Abrahæ funt , qui pietatem ac fidem lita, nifiqui vitæ innocentia Deo cognatus eft. Juftitia vulgodicitur, ubiquis legum præfcripta fervavit : apud Deum juftitia non eft, nifi legis obfervationem animi puritasfinceritafquecommendetilli, qui peni tus intuetur intimos pectoris receflus. Sacrificium obtuliffedicitur , qui victimam mactayit , autut hodie 129 fit,quiconfecravit euchariftiam: Deoverefacrificat, quifquis iram, quifquis libidinem quifquis ambitionem, aliafque confimiles pecuinas cupiditates maétat ac premit. T'emplum Deo facrum dicitur adificium, * Pontificum verbis & un&ione dicatum, intus templum vere facrum eft, animus Dei fimulacrum referens, nec ullum turpitudinis idolum admittens. Idololatria yulgo dicitur, quoties thus incenditur figno cuipiam profano: vera idololatria cft quoties ob fædam voluptatem ,ob turpe lucrum, ob vindiétæ cupiditatem, ob tyrannidem contemnitur Chriftus. Apottatee dicuntur, qui transfugerunt ad Turcarum partes: veri Apoftatæ funt, quorum tota vita pugnat cum Chrifto, acmundo ſervit, & a baptifmi profeffione difcrepat. * [Bla{phemia vulgo dicitur ubiquisimpia verbaevomit in Deum: fed Paulus ex Prophetee fententia blafphemiamappellat, quotiesobimpiam yitam corum, qui Dei cultum profitentur , dehoneftatur nomen Dei. Cur enim yereamur dicere, Deum infamari malis Chriftianorum moribus , cum in Euangelio dicatur Pater glorificari bonis operibus difcipulorum’ Ad hanc rationem dici poffit, juxta popularem exiftimationem Monachos appellari, qui certo genere cultus ac vi|&us, certifque cerimoniis effe fe profiteantur, cum Deo Monachus non fit, nifi cujus animus mundanis cupiditatibus plane fit mortuus. Verum & hoc paucis exemplis indicaffe fatis arbitror, quando fuus cuique animus abunde multum exemplorum fuppeditabit. His finitima cognataque funt proverbia 5 quod genus eft: Cecinimus vobis tibiis, © non faltaftis : cecinimous lugubria, & non ploraftis: quo fignificatum eft, Pharifæos nec Joannis aufteritate, nec Chrifti civilitate provocatosad peenitentiam. n E Suntautem tropi, qui non pertinent ad Grammaticosaut Rhetores, fed pertinent ad idioma fermonis: quod fi ignoretur , frequenter aut fallit, aut moratur leGtorem. Ac Græca quidem lingua complures habet cum Latina communes, quofdam habet fibi peculiares. Cæterum Hebræa plurimas habet loquendi formas, abutraque diflonantes. ‘Commune eft nobis cum D|Grxcis, quod dicimus benefacere eum 4 qui bene meretur de quopiam; at non item commune 5 quod ill dicunt, ivzaSæ , id eft, bene pati, pro eo quod eft beneficioafici. Commune eft cum illis, quod pro zy xdg dicimus, habeo gratiam, Non eft commune quod illi proeodem dicunt cida yao, idelt, novi gratiam i autueuviroues dev, id eſt, meminero gratia, proco quod Latine diceretur, referam gratiam. Emendate dicitur Greecis, taabey evis Ayyéassy qui infciens accepit Angelos hofpitio: atnon item Latine, latuit y acsipiens Angelos. Jam Apottoli, tametli Greece fcrip{erunt, tamennon parum referunt ex proprietate fermonis Hebraici. Porro Septuaginta, qui Veteris Inftru runt ex Hebraici fermonis proprietatibus , quæ fere funt ab Hieronymo mutata, qui veterem fuftulit translationem, quamin opere, De Locutionibus, adducit Auguftinus (f quis velit illius guftum capere) adeo ut qui fit ejus {ermonisrudis, etiamfi probe Græce calleat, non affequatur aliquoties fententiam loquentis, Cujus generis ſunt, utunum aut alterum exemplum docendi gratia producam : jurat 12 cwlo, pro eo quod crat, jurat per cœlum: & , credit in co, pro eo quod erat, fiduciam habetin illo: &, confitetur ineo, confitetur, five agnofcit illum: 1 hoc cognofcent , in gladio \percuſſit , per hoc cognoſcent, gladio percuílit : ero illi [iz patrem , critmihi in filium, ero illi pater, erit mihi filius: duos duos 5 pro binos: magis fortior eff nobis y fortior eft nobis : wulier fi fuerit viro alienigena , pro eo quod erat, finuplerit yiro alienigenze : home homo, pro quifquis : viri viri, pro cujufcumque viri: que fecit virtutem corum y prO, quæ fecit exercitibus illorum. Nam hoc arbitratus eftAuguftinus ad Hebraicum idio» ma pertinere , cum mihi videatur idiomatis Gracanici. Hebraicum eft, pronomen ex fupervacuo adde= re: Beatus populus, cujus Dominus Dens ejus: oftendit; phe,