OCR Output

la,

Filius
prodi¬

gs.

117

118

fenueris, porriges manus tuas, alins cingette, ducet¬
que quo nonvis. Neque enim Paftor verus effe poteſt,
quem gloriæ ſtudium, quem lucrum, quem Princi¬
pumautetiam mortis metus depellatab officio.

Ad hunc modum convenictin fingulis myfticorum
voluminum locis philofophari, præfertim in Euange¬
liis: nam htc exempli gratia dumtaxat in medium ad¬
duximus , quo viam indicaremus aliis > forfitan his
meliora reperturis. Sed bona difficultatis pars fita eft

|
|

to pectore recedendum avitiis, & ab improborum ho+
minum commercio , femperque ad :meliora proficien=
dum, donec perventum fit ad premium promiflum
iis, qui perfeveraverint ufque ad finem + yehementius
commoyerit auditores fi accommodetallegoriam He¬
bræorum, Mofe duce ex Aiigypto fugientium , & a
turpi duraque fervitute fefe in libertatem vindicanti¬
um: deinde tranfmiffo mari; per varias manfiones ceu
[gradus virtutum tendentium ad terram „ late ac melle
\manantem. Rurſus, quidocetremarduam eſle veram

ufque ad ænigmatis obicuritatem : five id Chrifto vi¬

tum aures adfueverant, referret : five hac difficultate
{egnitiem noftram exercere voluit, ut poftea gratior
efletfruétus, non fine negotio queefitus : five hoc con¬
filio fua myfteria profanis & impiis operta eclataque
cffe voluit, at fic, utinterim piis fcrutatoribusnon in¬
tercluderetur adfequendi fpes : five genus hoc diétio¬
nis potiffimum placuit , quod utad peifuadendum cum
primis efficax elt, ita doctis pariter & indoftis expofi¬
tum & familiare, maximegue fecundum naturam :
prefertim fi fimilitudines ducantur abiisrebus, que
vulgo notiſlimæ ſunt, quod genusferme fuiſſelegun¬

perfuadendum efficax eft parabola, verum etiam ad
commovendos affe&us, ad dele&andum > ad perfpi¬
cuitatem, ad eamdem fententiam » ne poflit elabi, pe¬
nitusinfigendam animo. Nam vehementius afficit ani¬
mum adhibita parabola de filio prodigo refipifcente,
in qua narratur adolefcensa patre poftulare portionem
fübftantiæ, quæ ad ipſum rediret : deinde fibi fifus,
committere fe regioni longingua: mox oblitus indul¬
gentiflimi patris, cum turpiflimis fcortis, ac nepoti¬
bus prodigere rem, parentis benignitate datam: de¬
inde coactus extrema rerum omnium penuria , tan¬
dem amentiam fuam agnofcere, & reliétæ vitæ tangi

currit pater, in amplexus filii effundit fefe. Profertur
noya veftis, profertur annulus, occiditur vitulus fagi¬
natus, tota domus lætitia perftrepit. Necaliter gau¬
det fenex recepto juvene, quam fi revixiffet a rogo.
Non exprobratur temeritas polcentis, non luxus ac
nequitia profundentis. Non meminit jam horum pa¬
terna pictas, cui fatiseft, quod refipuerit, quod fibi
redditus fit flius. Hc, inquam,acriusferiunt animum,
quam fi quiscitra parabolam dicat, Deumlibenterre¬
cipere peccatorem , modo ex animo poeniteat fupe¬
rioris vite : necexprobrati peccatumei, quiipfe ve¬
hementer oderit {ua commifla. Atque hc fententia,
ut efficacius influit inanimos auditorum illecebra fimi¬
litudinis, ita altius infigitur iterata fimulacroovis er¬
ratic® ,, que paftoris humeris multum veftigata do¬
mum reducitur. Ruifum parabola drachmæ , quæ
multo ftudio quæfita tandem invenitur. Rurfamad¬

pafim fodit putcos. Philifthiinjeaterra, obrurant
toſlos: refodir coſdem Iſaac, ac plures infuper addit,
qui venas habeant yiyi laticis: nonne jucundiusaudic¬
ris, quam fi fimpliciter dicas, ex divinis libris peten¬
da præcepta recte vivendi, ab hisabhorrere, qui ter¬
renis bonisaddicti funt? Item qui nude declaret, qui¬

gidius audietur, quam f totum Aaronisapparatum a
Mofe diligentiffime defcriptum , ad allegoriam ac¬
commodet. Itidem, fi narres , cupiditatem hominis
objecta occafione follicitare ad peccandum > Cuini ra¬
tio imperet magis obtemperans voluntati divina,
quam humano affeQui, voluptatem brevem emiexi¬
tio: precterea fepeficri, ut affectus fub pretextu ne¬
ceflitatis, aut alicujus honeftæ rationis » obrepat atque
imponat: minus deleétabir, aut adficiet auditorem ,
quam fiadmoveas Genefeoshiftoriam : Deum præci¬
pientem, ferpentem infidiahtem: Evam, maritum ad

| pugnas ac tumultus, quos Hebrei cum Jebuficis,
‘cum Philiftheis, caeteri{que Barbaris hoftibus habue¬
runt, adallegoriamaccommodarit.

Ad hæc fi fimpliciter pronuncies , nihil effe tran¬
jquillius, nihil jacundius animo fibi bene confcio, cui
| non jam obftrepant malæ cupiditates: magis dormita¬
| bit auditor, quam fiaddasallegoriæ involucrum. Ex
| Abraham & Sara non nafcilfaac, nificum huic corpus

effet emortuum, & illi defiffent muliebria. Sed hee
omnia ¢ Veteris Inftrumentilibrisrepetere, non fue¬
rit {eribentis compendiutn : fatis eft exemplis aliquot
oftendiffe, effe quæ gratius per cryftallum aut fucci¬
pum pelluceant, quam fi nudaconfpiciantur, Etne¬
{cio quo pacto, qua facrafunt, plus habent majefta¬
tis, fi fub involucro proferantur oculis, quam fi pror¬
{us revecta vifantur. Sic gratior eft veritas deprehenfa,
| qua nos prius torferit 2nigmatis involucro : Animal

qui dicar, quidquid in nobis boni fit, ida Chrifto no¬
(bis auétore profcifci, intelligeturquidem: verum fi

| hue accommodet fimilitudinem de ſtirpe vitis, & pal¬
jmitibus, de capite & membris, de radice&ramis:
mox velut imagine depiéta , res oculis fabjicitur.
Quemadmodum autem Chriftus fermonem Propheti¬
cum expreiiit, ita Paulus caterique Apottoli Chrifti
DI fermonem reterunt , parabolis rem oculis fubjicientes,
ac feperepetitam infigentesanimis. Sic Paulus fubin¬

de nos templa Deo dicata, & templa San&i Spiritus
appellat, qua profanare fit nefas. Sic-totum hoc ne¬
{gouum de rejeètis Judæis, deadfcitis Gentibus pera¬
git parabola olex & oleattri, radicis & ramorum. Do¬
Ctrimam, que femeltradita multos adficiat, fermen¬
tum vocat,, multitudinem confperfionis nomine no¬
tans: finceros azymos vocdt, corruptos fermentatos.
Stare dicit, qui firmo & infra&o funtanimo: cadere 5
qui peccant aut vacillant: dormiffe, qui mortui funt :
aut dormire, gui negligentes funt fuæ falutis: exper¬
giſci, qui refipiſcunt : vigilare, qui attente &alacri¬

E ter agunt falutis negotium. Noctem appellat vitam;
erroribusac vinisobrutam: diem > vitam honeftam &
inculpatam. Nonnumquam diem appellat.exa&unî
judicium, quod &ignis vocabulo defignataliquoties:
Cujufque opus quale fit, ignis palam faciet. Dotes divi¬
ni Spiritus thefauros appeilat: noftra corpota , immo
NOS, vafa fictilia, Aalfumvocat genus humanum: f=
gulum Deum : vaſa deſtinata boneſtis ufibus dicit pios :
impiosvaf@ dicit i contumeliam parata. Corpufculum
hominis nune domicilinm nunc veflene nunc tabernacia
lumappellat. Legem Mofaicamad certum tempus tra¬
ditam declarat fimilitudine padagogi , & peri heredis.
Beneficium collocatum , fementemvocat: fructumex
officioredeuntem , meffem appellat. Concordiamnune
typo corporis & merabrorum commendat, nunc «dificii
apra lapidum firutura coagmentati , fefeque librantis
uſque ad commune fafügium. Quidquidin quaque re
craflius efl , carzerz, corpus aut litteram vocat: quid¬
quid fubtilius & propiusadanimi vimaccedens > [piri¬
rum appellat, aut wentem: doctxinamad imbecillium
captum attemperatam , Lac dicit: do&rinam perfe¬
Cüorem, folidum cibum. Nonunoyero in loco Mofai¬
cam legem izefficacem efe fattam, fuccefione do&ri¬
næ Buangelica, docet parabola matrimonii & divor¬
tii. Ad Corinthios Epiftolæ prioris , capite decimo

Tom. V. dga cis

o