Page 16 [16]
OCR
7 Mn E wp nese € pene fordidis; ingentia myfteria claudentis. Quod candidum: Nulla mortalium dotrina eft , qua non fit aliquo nigrore erroris vitiata : Sola Chrifti doétrina totanivea, totacandida, tota fincera eft. Quodrigidulam eftarque fubafperum, my fterium littera obtectum exprimit. Superficiem & quafi filiquam fi quis attreGet, quid durius atque infuavius? Non nifitunicam -Manna guftaverant , qui dicebant: Durus eft hic fer-| mo, & quis potett cum audire? Erue fenfum {pirita=, lem, jam nihil fuavius, mihit fuccuilentius. Denique Manna Hebreis fonat, quid eft hoc, quod & ipſum pul-| crequadrat in Divinam Scripturam, qua mhil habet| otiolum, imoneapicem quidemnon dignum veftiga-| tione, non dignum admiratione, non dignum VOCE» | quid eſt bue. Aquarum vero nomine, fcientiam Divi“Allege NÆ legis fignificare familiare eft SpirituiSanéto. Le-| riade gis, aguas refettionis, fuper quas fe gloriatur educatum | is David, legis 49545, quas fapientia derivat in capita fi viarum omnium, legis fumenillud my fticum, in quod Bee ingreflus Ezechiel, vado tranfire non poterat : legis Gen.26. puteos quos foderat Abraham quos terra oppletos a Phi Exod. liftæis, denuo reftituit Ifaac. Legis fozres duodecim) Fan ad quos peragratis quadraginta manfionibus, jam f 5.€5 4. tifcentes refpirant liraelite. Legis &in Euangelio putenm , fuper quem itinere feſſus adfedit Jefus. Legis zguas Siloe, ad quasidem mittit caecum, ut yifum reci-| piat. Legisaguamin pelvim miflam, abluendis Apo-| ftolorum pedibus. Et, ne fingula recenfeam hoc fi-| gnificatu, frequens mentio eftin arcanislitteris puteorum, fontium, fluminum, qua nobis nihil aliud quam myiticæ Soripturæ diligens veftigatio commendatur. | Quid enim aqua in terre venis abdita,, nifi myfterium | obduétum littera ? Quid eadem ad fcarebram elicita, nifi myfterium erutum atque explanatum? quod ubiad auditorum ædificationem, longe lateque propagatur, quid jam prohibet fumen appellare? Ergo fi te totum | ftudio Scripturarum dedicabis, fi in lege Domini meditaberis die ac noéte, non timebisa timore nocturno , ſive diurno, fed ad omnem hoftium infultum munitus , atque exercitatus eris. Neque equidem ufquequaque | improbayerim ad hance militiam, velut tyrocinio quodam preludere in litteris Poctarum, & Philofophorum Gentilium , modo modice ac per ætatem quis cas attingat, & quafi in tranfcurfuarripiat, nonautem immoretur, & velutiad fcopulos Sirenæos confenefcat. Nam ad hæcquoque ftudia vocat divus Bafilius ado-| lefcentulos, quos ad Chriftianosmores inftituit : &ad Mufas revocat, Licentium fùum nofter Auguftinus. Neque pænitetadamata captivæ Hieronymum. Lau1 Cyprianus, guod Æbyptiis fpoliis templum Do- | mini locupletarit. Verum, nolim tecum Gentilium"! litteris , Gentilium & mores haurire. Alioqui permul- | ta reperies &cillicad reéte vivendum conducibilia: ne- | quead{pernandum, quod etiam Ethnicusauctor bene monct, quandoquidem nec Moyfes Jethro ſocericonfiliumeft adſpernatus. Fingunt illæ litteræ vegetantque puerile mgenium, atque ad Divinarum Scripturarum cognitionem mire præparant, ad quas illico pedibus manibufque illotis irrumpere, pene facrilegü genuseft. Hieronymuseorum impudentiam taxat, qui modo a fecularibus ftudiis profećti , audent divinas tratare Scripturas. Atquanto faciunt impudentius, qui ne guftatis quidem illis, iftud ipfum audent, Sed uti divina Scriptura non multum habet fructus, fi in littePoeta raperfiftas hareafque : Ita non parum utilis eft Homequomo- yica, Virgilianaque Poefis, {fi memineris cam totam ee eſſe allegoricam: Idquod nemo negabit, qui modo ° veterum eruditionem , yel fummis labiis deguftarit. Obfecenos autem Poctas, fuaferim omnino non attingere, autcerte nonintrofpicere penitius, nififorte noveris defcripta magis horrere vitia, & contentione turPhilofo- pium , vehementiusamarehonefta. E Philofophis auPha. tem Platonicoste fequi malim , propterea, quodcum plerifque fententis, tum ipfo dicendi charactere, quam proxime ad Propheticam Buangelicamque figuram accedunt. Breviter, omnem Ethnicam litteraturam delibare profuerit, fi quidem id fiat, ut dixi, &annis Foa | | A EJE Exod. 18. Hiner Ss ID RA NI 8 A \idoneis, & modice, tum cautim & cum deleétu: dein| de curfim, &cperegrinantis non habitantis more: poftremo, quod eft precipuum, fi omnia ad Chriftum referantur. Sicenim mundisomniamunda funt, cum immundis contra nihil ft mundum. Neque vitio tibi Canż.6; vertetur, fi Salomonisexemplo, fexaginta Reginas, octoginta concubinas, & innumerabiles fecularis fapientix puellasdomialas, modo Divina fapientia preeter cæteras fit unica tua, formofatua, columba tua. Et Iffaelites amat alienigenam barbaramque , forma 77° captus, fed capillis derafis , unguibus præfećtis , ex al- i lophyla facit Ifraclitidem. Et Ofee fornicariam ducit, fee 1. verum ex ca liberos tollit non fibi, fed Domino Sabaoth, fanétumque Propheta ftuprum Dominicam auget familiam. Hebreei, pofteaquam @gyptùm reliquerant, aliquamdiucon{perfo vivebant, {ed hic cibustemporariuserat, neque ad tantam profectionem | poterat fuppetere. Ergo co mox faftidito, ad Manna |quantum poteft properandum ceelettis fapientiae, que iteaflarim aletanimabitque, donec propofiti victor per\veniasad palmasillas premi, numquam difituri. Sed linterim etiam atque ctiam memineris , non oportere [nif lotis manibus, hoc eft, fummaanimi puritate tra‘Gari Divinas litteras, ne tibiantidotus tuo vitio vertaC turin venenum , & Manna tibi putrefcat, nifiin viſcera ladfcétus trajeceris : eveniat autem quodilli Oziæ, qui {non veritus eft arcee nutanti profanasadmoliri manus, |& improbum ofticium fubita morte luit. Primum eft ut de cislitteris digna fentias. Oracula mera (ut funt) effe puta, de Divinæ mentis adyto profecta. Adflari je Numine, adfici,rapi, transfigurari ineffabili modo fenties, fi religioſe, fi cum veneratione, fi humiliter ladieris. Videbis fponfibeati delicias, videbis opes ditiffimi Solomonis, videbis abditos thefauros aterna fapientiæ. Sed cave, improbe, iriumpas in conclave, Fides humile eft oftium, vide, ne capite impingasac refilias. A Sic porro exiftima, nihiltam verum cffe corum quæ ye, Djvidesoculis, que manibus contreCas, quam que ibi legis. Ut ccelum , utterra intereant, certe de verbis divinis ne unum quidem jota aut apiculus interiturus eft, quinomnia fiant. Utmentiantur, ut errent homines, veritas Dei neque fallit , neque fallitur. Ex inter| pretibus Divinæ Scripturæ cos potiflimum delige , qui a littera quam maxime recedunt. Cujufmodi funt in primis poft Paulum Origenes, Ambrofius, Hieronymus, Auguftinus: Video enim neotericos Theologos Seotifla: litteræ nimiumlibenter inhærere, &captiofis quibuf|damargutiis, magis quam eruendis myfteriis operam |dare, quaſi vero non vere dixerit Paulus, legem no| fram [prritualem effe. Audivi ego nonnullos, qui fibi [ufque adeo humanis illis commenrtatiunculis placeE bant, ut yeterum interpretamenta pene pro fomniis |contemnerent , tantumque illis fiduciæ Scotus facic| bat „ut nelećtis quidem umquam Sacris litteris, fe tai men abfolutos Theologos putarent. Qui etiam fi argu| tiffima dicant,an Spiritu Sanéto digna dixerint,aliorum | efto judicium. Tu fi mavis {piritu cfle vegetior,guamad | | LA 1 Phr. Tg Theolas gi intere pretes., contentionem inftructior, fi faginamanimæ quæris, | Magis quam ingenii pruritum,veteres potiffimum evolve,quorum & pietas {pectatior, & eruditio uberior antiquiorque,& oratio neque jejuna neque fordida,& interpretatio facris myfteriis accommodatior. Neque vero hoc dixerim,quod neotericos contemnam , fed quod utiliora praeferam tuoque propofito conducibiliora. Ha- Sermo F | betautem Spiritus illeDivinusfuam quamdamlinguam, #24 fua{que figuras, quæ tibi funt in primis diligenti obſervatione cognofcende. Balbutit nobisDivina fapientia, & veluti mater quepiam officiofa,ad noftram infantiam yocesaccommodat. Lac porrigit infantulisinChrifto, olus infirmis. Pu vero feftinaadolefcere, &ad folidum | propera cibum.Demittit illa {fefe ad tuam humilitatem, at tucontra adillius fublimitatem adfurge. Monftrifimile ck, femper infantem effe,nimisignayum, non definereefleinfirmum. Magis fapiet, magispafcet, unius verficuli meditatio, fi rupta filiqua medullam erueris, quam univerfum Pfalterium ad litteram tantum decantatum. Quod quidem egohoc diligentiusadmoneo, quod
