Page 77 [77]
OCR
125 A PD OF E grege faciendumelt. Res quidem efficax eft natura, fed potentior eft inftitutio que malam naturam corrigit & verutin bonam. Quales nafcantur liberi nulliin manu eft, at ut recta inftitutione evadant boni ynoftre poteltatisett. LIX. Quoniam intelligebat æqualitatemad frugalitatem & ad concordiam in primis conducere, fecerat novam agrorum partitionem , & in fingulos cives quam portionem diftribuerat. Fertur itaque quum dein ex peregrinatione rediens , iter faceret per agrum recens demeflum con{piceretque manipulorum acervos ordine pofitos zequales, delectatus eo fpeétaculo cum rift dixiffe comitibus; U tota Lacedamonia videtur multorumege fratrum, qai nuper anter fe diviferint hereditatem. Bono Principi nihil jucundius eft civium concordia , rurfum Tyranno nihil formidabilius. LX. Idem quum induttis noyis tabulis debitores aris alieni liberaffet, jam & ea quae quifque privatimin ædibus habebat, exæquo partiri tentavit, quo funditus e civitate tolleret difcrimen opum & inæqualitatem : fed quum cerneret cos ægre laturos manifeftam rerum ablationem, idem occultiore via facere agorellis ef, monetam aurcam fimul & argenteam abrogavit, inftituitque ut cives ferreo dumtaxatnummo uterentur, & quatenus poftulabat ufusad hujus permutationem, totius fubftantie modum Hoc fatto omnis injuftitia exfulabat ab Lacedemone. Neque enim jam furari, neque largitionibus corrumpere cortumpive, neque fraudaredolo, neque rapere per vim quifquam poterat , quod nec celari valeret, nec parare maguficum eflet, necuti periculo vacaret, nec importare aut exportare tutum foret. Hac arte vir folertis ingenii, quibus divitiarum contemptum perfuadere non potuit, diviuarum ulum fubtraxit, ac teponendi ftudium negociandique materiam ademit. LXI. Adhæc, quicquid erat rerum fupervacanearum e civitate ejiciendum curavit, adeoutnec Negotiator, nec Sophifta, nec Vates, nec Circulator, nec lautitiarum Artifex Spartam ingrederetur. Neque enim-paffus eftillic ef{e pecuniam talibus utilem : tantum ferream monetam cudit, quæ pondere Æginetico æquabat minam, valoreæreos quatuor. His remediis expugnavitavaritiam. ; LXII. Cæterum quum ftatuiffet invadere delicias luxumgue,& in his quoque tollere divitiarum admirationem, inftituit fyfitia , hoc eft, conyivia publica. Percontantiverocur ca conftituifet, fic ut in fingulis conviviispauci cum armis difcumberent ; Ur, inquit, expediti fint ad parendum umperatis, O fi quid tümultus inciderit , penes paucos fit deliEum, fitque inter omnes potus ac cibi equa portio: denique non folum in cfculentis ac poculentis, verum nein firatu quidem, aut vafis, aut alia re quacunezue plas baberet dives quam pauper. His rationibus quum divitiis, detraxiflet admirationem , pofteaquam nemo erat qui vel uti poflet illis, veloftentare, dicebat amicis : quam preeclarum eft, 6 amici,ipfa re declaraffe cujufmodi fintdiviti, fi quando ceecee funt, carentque {pectatoribus & admiratoribus. Interim obfervabat 3 ne quis prius domi {umpta coena veniret ad publica convipreeferip fit. czterisnon biberet ederetve, eum vituperabant, ut quialiis edulis delinitus abhorreret a victu communi. Porro qui palam convictus effet id fecifle , ei muléta dicebatur. Unde Agis qui multo poft Lycurgum tempore Rex fuit, debellatis Athenienfibus domum reverfus, quum vellet unum diem ccenam capere cumuxore, miflusa fyflitiis pofcenti prafecti militiz non miferunt. Ea res quum poftero die innotuiffet Ephoris, mulétam illi dixerunt. In codem fasto geminum exemplum nobis eft proditum, primum frugalitatis , deinde feveritatis, quumin caufa non gravi leges nec Regi pepercerint. 3 erp LXIII. Sed Lycurgo evenit, quod fere folet his qui hoc genus inftitutionis indigne ferebant, coortique funt in illum, & non folum conviciisinfectabantur , verum etiam faxa in illum jaculabantur , conantes cum lapidare. At quum urgerent perfequentes sdilapfuseft per forum ac reliquos quidem fugiensantevertit. Alcander autem pertinaclus infequens fufte refpicienti in tergum extudit oculum. Hunc Alcandrum quum noxæ deditum publico decreto accepiflet puniendum, nec ullo affecit incommodo, nec i gle iarm R Ji 126 A | incufavit, fed quum illum ſui inftituti focium haberet, cffecit ut & iplum Lycurgum & vitæ rationem quam cum co egerat, preedicaret: nec viftum modo, fed univerfam civium educationem amarct, quam Lycurgus induxerat. Potro mali quod acciderat monumentum locavit dicatum intemplo Minerva, cuiab cereo delubro nomen Chalciceco,Deæque cognomentum addidit, ut Optiletis diceretur : nam Dores Lacedzmonem incolentes, oculos optilos vo~ cant, ab opto, quod Gracis fonatvideo. Et hic habemus geminum exemplum: alterum admonens, non abfque di{crimine mores civitatis corrupta Vitiis ad meliorem frugemrevocari : alterum infigmistolerantize, qua ex hofte Capitali reddidit amicum ac propugnatorem : quem ctiamfi necaffet, utipfi licuit, nihilotamen minus ipfe fuiffet lu{cus,& uno legum fuarum defenfore minus habuiffer. LXIV. Percontanti quam ob caufam non uteretur legibus {criptis , Quoniam, inquit, eruditi qui funt, retkeque educati, probant qrid pro ratione temporis expediat : Gonifi= : |cansfcripturam non mutari, quum pro varietate occafionum vir probus & fapiens fepenumero cogatur mutare confilium, Ea res nominatim præſeribi non poteſt. Satis eft, cives honefte fuiffe inftitutos, hi fua fponte videbunt quid pro tempore facto fit opus. LXV. Rurfus aliis percontantibus quam ob rem ftatuiflet, utad ædium culmen imponendum fabri fecuri uterentur, ad fores veroaddendas fola ferra, nec ullo alio inftrumento; Ut, inquit, cives mediocritatem fervent in omnibusquein ades inferunt , neque quicquam habeant earum rerum qua apud alios fuat admirationi. Videbatur enim indecorum, fi peroftium rudeac vile fupellex inferretur exotica 2 pretiocara, arte operoſa. Id ne fieret 1p{æ quodammodo foresadmonebant, Hinc ajunt accidiffe, quod Leontychidas primus apud Lacones Rex, quum coenaret apud quemdam , cerneretque tectum domus fam ptuofo apparatu faum, ac lacunaribus ornatum > rogabat hofpitem, num ligna apud eos quadrata nafcerentur? adeoluxum effe pu~ tabat naturam artificio corrumpere. LXVI. Rogatus aliquando Lycurgus, quamobrem vetuiffet frequenter adverfus eofdem expeditiones agere; Ne, inquit, dum crebra fefe défendant, bellandi peritiam ufi colligant. Unde & Agefilaus graviter accufatus eft, quod D| crebris in Bæœotiam cxpeditionibusac bellis Thebanos Lacedæmoniorum hoftes ad repugnandum induxiflet. Nam cum Antalcidas vidiffet illum faucium , exprobrayit quod Thebanos praliandi artem docuifict, quum ante nec fcirent bellare, nec vellent; Praclaram, inquit, doctrine tus mercedem habes, qui Thebanos necanimatos ad bellanduns » Nes exercitátos, vel invitos conſuefeceris , docueriſgue bellum gerere. Hoc Stratagema latius etiam patet, videlicetne ſæpius ¡(cum üſdem litigemus aut cotendamus, ne tandem aflueti | velcontemnant nos vel fuperent. EX VIT. Alio quopiam percontante , quam ob rem [virginum corpora curfibus, luctis, difcorumac telorum ja[eee fatigaret; Ur, inquit, fietuuz profeminatio ab ipfa \ftatim radice validum in validis corporibusinitium lumens, re~ fimul w ipfein perferendis partubus facile ſimul & generoſe certent aducrfus pariendi nixus dolorefque : poftremo {fi qua incidat neceffitas, poffint & pro fe pro liberis & pro \patria pugnare Intellexit vir prudens quanta rerum publicarum peftis fit otium atque ignavia: contra moderatos labores etiam corpora reddere tum firmiora „tum falubriora : |unde nec virginibus permifit in /otio vivere > (ed has quoque |mafculinis exercitiis quodammodo vertit in mafculos s |quum in plerifque civitatibus perdelitiasac luxum maſculi | transformarentur in fœminas. LXVIII. Ceterum quum effent qui vitio darent, |quod virgines in pompis ac ludis folennibus nudas exhibe\retoculis omnium, caufamque cur id inftituifer requirei > inquit, cum mafoulisrationibus inſtitute, ni\bil fint illis inferiores , vel robore, vel (alubritate corporum, vek animorum virtute , ac generofitate, findioque vere landis vnlgarem amem gloriam contemmant. Unde tale quiddam fer|tur de Gorgone Leonidx uxore, Quum quædam , ut probabileeft, extera mulierillidixifet, Sole Lacena viris ima peratis refpondit, Nimirum fole viros parimus. Hoc exem~ \plumnecinmafeulis, nec in puellisimitandum cenfuerim ; chatenus tamen conducit, ut dtupidum pudorem qui fres
