119 Cars Mie de HU S 120
ta: tametfi vchementer opus haberet pecuniis ad folven- Al O O Ni © By sh
dum nautis ftipendium haudtamen conceflit. Atquum XI. Cleombrotus Paufania filius, cum hofpes quidam
controverfiam haberet cum patre de virtute ; Taatifper, in¬
liis , dixiflet, accepiffems fi fuifen
Callicratidass Et ego, inquit, fi fuiſſem Cleander. Mira du¬
cis integritas, qui nulla pecunia licet necefaria, velad hoc
corrumpi quiverit , utinunum hominem pateretut aliquid
iniquum fieri: fimulque monuit, inommiactione {pectan=
dum effe decorum perfonee. Quod forte decuiflet Clean¬
drum, non decuiffet Callicratidem. Quod deceret plebe¬
jum, non femper decet Principem.
V. Idem profectus Sardeis ad Cyrum juniorem, quo
tum Lacedzmonii in bellicis ſocio utebantur, petiturus
pecuniasrei navali neceflarias,primo ftatim die juflit renun¬
ciari, fe cum Cyro velle colloqui ; Quemut audiitbibere,
éxſpeétabo, mquit , donec biberit. Ac tum quidem abiit, quo¬
niamintellexit, eo die non poffe dari conveniendi Regis co¬
piam, ne parum civilis haberetur. Pofterovero quum ite¬
rum audiffec illum bibere, nec feadmitu ad colloquium,
dixit, Ita curamhabendam pecumarim „ut ne quid tamen com¬
mitteretur Sparta indignum: MOXque inde receffit Ephefum,
multa imprecatus mala iis, quiprimia Barbaris fuiffentlu¬
dibrio habiti, eofque fua patientia docuiffent illos fiducia
divitiarum aliis illudere. Juravitque apud comites, fefe ut
primum Spartam rediffet , nihilnon facturum, ut Grecos |
inter fe conciliaret, quo Barbaris ferent magis formidabi¬
les, definerentque illius Regis viribus inter fefe pugnantes
egere. Quid non & faciunt & patiuntur homines, ubi pe-|
cuniarum urgetinopia? At generofa Spartani mens maluit
pecuniam negligere,quam effoeminati Regis tertio pati fa¬
Ridium , quum alii levioribus de canfis æquo animo ferant,
fi vel poft totos fex menfes admittanturad Regis colloqui¬
um. Deinde nihil imprecatus eft ipfis Barbarisaut Regi ,
fediisindignabatur , qui primi fùa tolerantia docuiffent cos
ob opulentiam tantas criftas fumere. Nam fi fuifient omnes,
quales erant Spartani, opum ac voluptatum contemptores ,
umquam ad tantam infolentiam veniffent Barbari. Po¬
{tremo fingularis erät prudentiæ, quod perfpexit, Græ¬
cos non alia magis ratione poſſe Barbaris reddi formidabi¬
les, quam fi pofitis inteftinis fimultatibus mutuam inter fe
concordiam fancirent.
VL. Interrogatus quod genushomines effent Jones, Lé¬
beri, inquit , malt fed fervi boni : fignificans illosnefcire im¬
perare, ac libertateuti, fed ferviturem æquoanimo ferre :
videlicet referendos ad fecundum hominum genus juxta
diftinGionem Hefiodi , qui perfe quidem nonfapiunt , fed
parent rectefapienti.
VII Quum Cyrus ftipendiam mififfet militibus , Cal¬
Cleander, qui erat illia confi
licratidi feorfim xenia, amicitiæ monumenta: Stipendium
quidem accepit, xenia vero remifit , negans fibi cum ipfo priva- |
tam habendam amicitiam, fed qaam Waberer publicam cam La¬
cedamoniis omnibus > eandem illi fecum quogue intercedere.
Quid hoc animo incorruptius , qui totus ad Reipublice|
commoda fpeétabat? |
VIIL Apud Arginufas quum effet navali pugna con¬
fli&turus , atque Hermon nauclerusdiceret , bonum effe ab
eolocofolvere, quod Athenienfium triremes numero lon¬
ge plureseffent, Quid , inquit 172 poffea? Aqui fugere igno¬
miniofim eft Sparta ac danmoſum : contra , manentem am moris
aus vincere, honefifimum. Gloriam vite antepofuit, fed pu¬
blicam gentis, non privatam fuam.
TX. ‘Ante confi@um pera&o facrificio, quum arufpex
nunciaret ex incenfis, exercitui quidem portendi victo¬
riam, fed Imperatori mortem: nibil expavefactus 5 Hand
penes unum, inquit, fäntres Sparta : me fiquidem mortuo nihilo
deteriushabituracf patria: fed fi cefero hoftibus, aliquid dece-|
der patrie Itaque quum Cleandrum pro fe Ducem defignaf¬
fet, navalem pugnam aggreffus eft ,ac pugnando inter¬
dit. :
Ceri S:
X. Clearchus militum auribus fubinde foletinculcare,
Militi magis efe metuendum Imperatorem quam hoftem: quæ
vox mortem minabatur militi , qui parum gpaviter fe geff¬
fetin prelio. Honeftius autem eft cum laude vitam impen¬
dere patrie , quam cum dedecore poene. Hoe dictum non
quivis milites laturi fint, fed hi facile ferebant, quibusma¬
tres domi folent edicere, ut aut victores cum armis redirent,
aut mortuiin armisreferrentur,
quit , parer off te praftantior » quoad ta quoque genueris, Civili¬
ter deterruit hominem a contentione , quod pater vel hoc
, quod filium dediffet patriz, quum
ille nondum patereflet.
CLEOMENES.
XII. Cleomenes Anaxandridæ filius dicere folet , Zo¬
Poetam civium Lacedemoniorum, Heſiodum vero
fervorum , quod ille docuiflet quomodo
gerendum fit bellum, hic quomodo colendi agri. Nam,
utante ditum eft, Lacedæmonii tantum ad bellicas res in¬
{tituebantur, eoque humiliores operas & artes manuarias
ferviscommittebant, quosilli vocant Helotes.
XIII. Idem cum Argivis feptem dierum pactus indu¬
cias,quum obfervans deprehendiflet illostertia no&e indul¬
merum efe
Helotum,hocett,
gerefomno, fiducia videlicet induciarum, adortus eft eos,
Salios interfecit,aliosabduxit captivos.Cxeterum quum illi
probro daretur violata jurisjurandi fides, De diebus,inquit,
pattus fum, notes non additæ ſunt in jurejurando. Quamquans
& alioqui quicquid maliguis fecerit hoftibus, id €” apud Deos
& apud homines habetur juftitia praſtantins: verum huic ma¬
gnifica voci non refpondit eventus. Nam&urbe, cujus
gratia violarat conventa, fruftratus eft, co quod mulieres
detraGise templis Deorum armis illum ultæ funt : perinde
Iquafi Diis ipfis, quos contempferat, peenas de ipfo fumen¬
|tibus. Poftremo verfus in dementiam , ipfe fibi gladiolo
quodam fodit & incidit corpus a talis ufque ad loca vitalia ,
itaque vitam finiit ridens, & ore diduéto. Inhoc apoph¬
thegmate nihil babes imitatudignum, utile tamen exem¬
plumad vitandam jurisjurandi violationem.
XIV. Cum augurillum dehortareturne exércitum e¬
duceret ad urbem Argivorum, alioquireditum illinc fore
turpem : pofteaquam admoviffet civitati copias, 2c portas
videret claufas, & mulieresin moœnibus. Æc, inquit,re¬
ditastibi turpis videtur,in quo virismortuisuxores occlufere por=
tas? Fortis animus, & cum æquo bonoque fuiflet conjun¬
us.
XV. Argivis nonnullis illum convicio laceflentibus ,
utperjurum & impium ; Zebis, inquit, poteſtas eſt mihi male¬
dicendi „at mihi poteftas ef vobis faciendi male. Admonet,
non effe tutum eos malediétis irritare, quibus in manu eft,
quum velint, reipfa ledere : adhæc non oportere potentes
humiliorum di&isadmodum commoveri. Satisenim vin¬
dictæ eft,quod licet quum liber ulcifci,quum illisnihil'aliud
reliquum fit quam male loqui.
XVI. Venerunt ad Cleomenem Samiorum Oratores,
hortaturiut cum Polycrate Tyranno bellum fufciperet : id
quum feciffent oratione plus æquo prolixa , refpondit in
(hunc modum , Qua primo loco dixiftis non memini, er obid
nemedia quidem intelligo, quevero dixiftis omnium poftrema,
non provo. Admonet , multiloquium non folum moleftum
efle auditori, verumetiam ad perfuadendum inutile, pree¬
fertim apud Principes, tum variis curis occupatos, tum au¬
ribus faftidiofis.
X VII.Pirata quidam populabundus difcurrebat per a¬
gros Lacedzemoniorum. Is ut captuseft, rogatus curidau¬
{us effet ; Quoniam ,inquit, deerat mihi commeatus , quem mi¬
litibus praberem „ad eosveni qui © habebant, nec {ponte dabant,
vierepturus. Ad id Cleomenes, Compendiofa, inquit , mali¬
tia: deteftatus preedonis nefarium {celus, probayit tamen
orationis expeditam brevitatem.
XVIII. Cumimprobus quidam ipfum convitiisincef¬
feret ; Num ideo inquit, tumaledicis omnibus ne fi velimus
refpondere , otium habeamus viciffim detnadicendimalitia Ut
efublimi contemfit maledicum , nec ullo refponfo, nec alia
poenadignum judicavit hominem nulliusrei, cui nihil effet
preefidii practer maledicam linguam.
XIX. Cum e civibus quifpiam apud eum diceret , bo¬
num Regem omnino erga omnes mitem & placidum effe
oportere; Sed hatkenus, inquit, ne fit conermptus: fignificans,
erga improbos manfuetudinem nimiam effe inutilem civi¬
tati: notanfque quorumdam mores , qui Principes vehe¬
menter bonos & clementes, quum impenfiusamare debue¬
‘int , difeunt habere contemptui. Eft quidem præcipua
virtus in Principe comitasac manfuetudo, verum e ma¬
‘ orum