Page 74 [74]
OCR
119 Cars Mie de HU S 120 ta: tametfi vchementer opus haberet pecuniis ad folven- Al O O Ni © By sh dum nautis ftipendium haudtamen conceflit. Atquum XI. Cleombrotus Paufania filius, cum hofpes quidam controverfiam haberet cum patre de virtute ; Taatifper, inliis , dixiflet, accepiffems fi fuifen Callicratidass Et ego, inquit, fi fuiſſem Cleander. Mira ducis integritas, qui nulla pecunia licet necefaria, velad hoc corrumpi quiverit , utinunum hominem pateretut aliquid iniquum fieri: fimulque monuit, inommiactione {pectan= dum effe decorum perfonee. Quod forte decuiflet Cleandrum, non decuiffet Callicratidem. Quod deceret plebejum, non femper decet Principem. V. Idem profectus Sardeis ad Cyrum juniorem, quo tum Lacedzmonii in bellicis ſocio utebantur, petiturus pecuniasrei navali neceflarias,primo ftatim die juflit renunciari, fe cum Cyro velle colloqui ; Quemut audiitbibere, éxſpeétabo, mquit , donec biberit. Ac tum quidem abiit, quoniamintellexit, eo die non poffe dari conveniendi Regis copiam, ne parum civilis haberetur. Pofterovero quum iterum audiffec illum bibere, nec feadmitu ad colloquium, dixit, Ita curamhabendam pecumarim „ut ne quid tamen committeretur Sparta indignum: MOXque inde receffit Ephefum, multa imprecatus mala iis, quiprimia Barbaris fuiffentludibrio habiti, eofque fua patientia docuiffent illos fiducia divitiarum aliis illudere. Juravitque apud comites, fefe ut primum Spartam rediffet , nihilnon facturum, ut Grecos | inter fe conciliaret, quo Barbaris ferent magis formidabiles, definerentque illius Regis viribus inter fefe pugnantes egere. Quid non & faciunt & patiuntur homines, ubi pe-| cuniarum urgetinopia? At generofa Spartani mens maluit pecuniam negligere,quam effoeminati Regis tertio pati faRidium , quum alii levioribus de canfis æquo animo ferant, fi vel poft totos fex menfes admittanturad Regis colloquium. Deinde nihil imprecatus eft ipfis Barbarisaut Regi , fediisindignabatur , qui primi fùa tolerantia docuiffent cos ob opulentiam tantas criftas fumere. Nam fi fuifient omnes, quales erant Spartani, opum ac voluptatum contemptores , umquam ad tantam infolentiam veniffent Barbari. Po{tremo fingularis erät prudentiæ, quod perfpexit, Græcos non alia magis ratione poſſe Barbaris reddi formidabiles, quam fi pofitis inteftinis fimultatibus mutuam inter fe concordiam fancirent. VL. Interrogatus quod genushomines effent Jones, Léberi, inquit , malt fed fervi boni : fignificans illosnefcire imperare, ac libertateuti, fed ferviturem æquoanimo ferre : videlicet referendos ad fecundum hominum genus juxta diftinGionem Hefiodi , qui perfe quidem nonfapiunt , fed parent rectefapienti. VII Quum Cyrus ftipendiam mififfet militibus , CalCleander, qui erat illia confi licratidi feorfim xenia, amicitiæ monumenta: Stipendium quidem accepit, xenia vero remifit , negans fibi cum ipfo priva- | tam habendam amicitiam, fed qaam Waberer publicam cam Lacedamoniis omnibus > eandem illi fecum quogue intercedere. Quid hoc animo incorruptius , qui totus ad Reipublice| commoda fpeétabat? | VIIL Apud Arginufas quum effet navali pugna confli&turus , atque Hermon nauclerusdiceret , bonum effe ab eolocofolvere, quod Athenienfium triremes numero longe plureseffent, Quid , inquit 172 poffea? Aqui fugere ignominiofim eft Sparta ac danmoſum : contra , manentem am moris aus vincere, honefifimum. Gloriam vite antepofuit, fed publicam gentis, non privatam fuam. TX. ‘Ante confi@um pera&o facrificio, quum arufpex nunciaret ex incenfis, exercitui quidem portendi victoriam, fed Imperatori mortem: nibil expavefactus 5 Hand penes unum, inquit, fäntres Sparta : me fiquidem mortuo nihilo deteriushabituracf patria: fed fi cefero hoftibus, aliquid dece-| der patrie Itaque quum Cleandrum pro fe Ducem defignaffet, navalem pugnam aggreffus eft ,ac pugnando interdit. : Ceri S: X. Clearchus militum auribus fubinde foletinculcare, Militi magis efe metuendum Imperatorem quam hoftem: quæ vox mortem minabatur militi , qui parum gpaviter fe gefffetin prelio. Honeftius autem eft cum laude vitam impendere patrie , quam cum dedecore poene. Hoe dictum non quivis milites laturi fint, fed hi facile ferebant, quibusmatres domi folent edicere, ut aut victores cum armis redirent, aut mortuiin armisreferrentur, E quit , parer off te praftantior » quoad ta quoque genueris, Civiliter deterruit hominem a contentione , quod pater vel hoc , quod filium dediffet patriz, quum ille nondum patereflet. CLEOMENES. XII. Cleomenes Anaxandridæ filius dicere folet , ZoPoetam civium Lacedemoniorum, Heſiodum vero fervorum , quod ille docuiflet quomodo gerendum fit bellum, hic quomodo colendi agri. Nam, utante ditum eft, Lacedæmonii tantum ad bellicas res in{tituebantur, eoque humiliores operas & artes manuarias ferviscommittebant, quosilli vocant Helotes. XIII. Idem cum Argivis feptem dierum pactus inducias,quum obfervans deprehendiflet illostertia no&e indulmerum efe Helotum,hocett, gerefomno, fiducia videlicet induciarum, adortus eft eos, Salios interfecit,aliosabduxit captivos.Cxeterum quum illi probro daretur violata jurisjurandi fides, De diebus,inquit, pattus fum, notes non additæ ſunt in jurejurando. Quamquans & alioqui quicquid maliguis fecerit hoftibus, id €” apud Deos & apud homines habetur juftitia praſtantins: verum huic magnifica voci non refpondit eventus. Nam&urbe, cujus gratia violarat conventa, fruftratus eft, co quod mulieres detraGise templis Deorum armis illum ultæ funt : perinde Iquafi Diis ipfis, quos contempferat, peenas de ipfo fumen|tibus. Poftremo verfus in dementiam , ipfe fibi gladiolo quodam fodit & incidit corpus a talis ufque ad loca vitalia , itaque vitam finiit ridens, & ore diduéto. Inhoc apophthegmate nihil babes imitatudignum, utile tamen exemplumad vitandam jurisjurandi violationem. XIV. Cum augurillum dehortareturne exércitum educeret ad urbem Argivorum, alioquireditum illinc fore turpem : pofteaquam admoviffet civitati copias, 2c portas videret claufas, & mulieresin moœnibus. Æc, inquit,reditastibi turpis videtur,in quo virismortuisuxores occlufere por= tas? Fortis animus, & cum æquo bonoque fuiflet conjunus. XV. Argivis nonnullis illum convicio laceflentibus , utperjurum & impium ; Zebis, inquit, poteſtas eſt mihi maledicendi „at mihi poteftas ef vobis faciendi male. Admonet, non effe tutum eos malediétis irritare, quibus in manu eft, quum velint, reipfa ledere : adhæc non oportere potentes humiliorum di&isadmodum commoveri. Satisenim vindictæ eft,quod licet quum liber ulcifci,quum illisnihil'aliud reliquum fit quam male loqui. XVI. Venerunt ad Cleomenem Samiorum Oratores, hortaturiut cum Polycrate Tyranno bellum fufciperet : id quum feciffent oratione plus æquo prolixa , refpondit in (hunc modum , Qua primo loco dixiftis non memini, er obid nemedia quidem intelligo, quevero dixiftis omnium poftrema, non provo. Admonet , multiloquium non folum moleftum efle auditori, verumetiam ad perfuadendum inutile, preefertim apud Principes, tum variis curis occupatos, tum auribus faftidiofis. X VII.Pirata quidam populabundus difcurrebat per agros Lacedzemoniorum. Is ut captuseft, rogatus curidau{us effet ; Quoniam ,inquit, deerat mihi commeatus , quem militibus praberem „ad eosveni qui © habebant, nec {ponte dabant, vierepturus. Ad id Cleomenes, Compendiofa, inquit , malitia: deteftatus preedonis nefarium {celus, probayit tamen orationis expeditam brevitatem. XVIII. Cumimprobus quidam ipfum convitiisincefferet ; Num ideo inquit, tumaledicis omnibus ne fi velimus refpondere , otium habeamus viciffim detnadicendimalitia Ut efublimi contemfit maledicum , nec ullo refponfo, nec alia poenadignum judicavit hominem nulliusrei, cui nihil effet preefidii practer maledicam linguam. XIX. Cum e civibus quifpiam apud eum diceret , bonum Regem omnino erga omnes mitem & placidum effe oportere; Sed hatkenus, inquit, ne fit conermptus: fignificans, erga improbos manfuetudinem nimiam effe inutilem civitati: notanfque quorumdam mores , qui Principes vehementer bonos & clementes, quum impenfiusamare debue‘int , difeunt habere contemptui. Eft quidem præcipua virtus in Principe comitasac manfuetudo, verum e ma‘ orum
