Page 58 [58]
OCR
87 86 LE DLSRANSAS MAO PR N CPT JUNIORI CRU: Lee Bo Lea. Oo DUCI CLIVENSI, JULIACENSI, MONTENSI, CIONI IA MARCH Laem) 1 NeReAw ey N's URTO, ke DESIDERIUS ERASMUS ROTERODAMUS SD pig uoniam priores libellosquos mei ergate animi velut arrhabonem qualemcumqne wiferam, C tam comiter accepifti, Guilhelme , Princeps junior illufirifime : nec tu modo, fed © amboclaAE rifimi Parentestui, vifum eft aliguid é tua nobilitate dignius, © tuis ftudus , m fallor , utiGA RES liusadiungere. Proimex optimis quibufque auctoribus collegi è que Greci vocant ApophtheA -2 omata, hoceft , egregie di&a , quo viderem non aliud argumenti genus Principi, pe juveni, magis accommodum. Sunt illa quidem festa digniffima, que Pholofophi de morsbus, rr © de Republica adminiftranda, dequebello gerendo literis prodiderunt. Sed quoto cuiquevel privato tantumeft oi, ut apud Platonem Socraticarum argutationun ,womarum & Ifazogarum ambages ac labyrinthos evolvere vacet? Ariftoteles autem copiofe quidem feripfit de moribus, fed Pholofophis feripa[fe videtur y non Principi. Dilucidiora funt que tradidit dere Oeconomica & Politica , fed is vir nufquam non reguirtt leTorem & attentum , © otiofum: ad hec, quoniam affectibus caret , non perinde retinet animum principalibus caris intentum. Jamin Philofophicis & Marci Tull: de Philofophia libris pleraque ſunt ejus generis, utnon admodum referat Principem ea foire : quod genus ſunt que difputantur ab illis de finibus bonorum ac malorum, majore fubtilitate quam fructu. Conveniunt hac illorum inftituto, qui de honefto per omnem vitam nihil ahud quam difputant. Atei qui ditioni naftitur , ftatim expedienda virtuseft, non per otium difputanda. Reftat Hiftoria , qua quoniamres preclare fecufve geftas velut in tabula [peEtandas veprafentat, necid ab/que voluptate, magnatibus viris aptior effe videtur : fed hic ut infinitam volummum vim Principi vacet evolvere , quis poffit memmi(fe? Atquiquemadmodum ii qui certant in paleftra , certos quofdam prebendendi elabendique modos ad manum habent : ita qui in pacis belligue negotis verfantur certas rationes in promptu babere convenit, quibus admoneantur ,quid prove nata fit facto opus quid non. Hacin parte videmus eruditiffimos viros Principum cunras fua diligentia fublevare conatos, quorum alti {cripfere fententias , veluti Theognis e~ Jfocrates , alii celebritm virorum Stratagemata & Apophthegmata, veluti Valerius Maximus , & Sextus Julius Frontinus , qui indicat idem ab aliis nonnullis fachitatum. Non mediocris otii res eft aurum [crutart in venis , aut gemmas in arenis marsve quaerere. Ts demum occupatiffimo Principi gratum praftat officium, qui aurum purum factumque exhibet, qui (electas acrepurgatas gemmas, auroinclufas , aut poculis additas offert. Td oficium quum a multis tentatum fit, meatamen fententia , nemo felicius preftitit quam Plutarchus qui pofteditum egregie frugiferum opus De vitis Virorum Illuftrium,inquo permixtim fatta fimulac ditta ilorum referuntur , Trajano Cefarum laudatiffimo collegit infignia diverforum Apophthegmata , quod in his velut in certiffimo fpeculorepr efentatur animus fingulorum. Nam in factis bonam laudis partem fibi vindicat confiliarius , dux ac miles, maximam fortuna, perquam videmus interdum optime confulta pefimum habere exitum : rurfus quorumdam inconfultam temeritatem feliciffime cedere. Nam quemadmodum dixiffe fertur Siramnes Perfa, Dux, ut opinor , interrogatus cur fatta praclarisejus dictis nonrefponderent: quia loguar mihiin manu eft, quid evemat in arbitrio Fortune & Regis. Nectamenideo fua laude frufirantur np confilia. Plutarchus autem non tantumindelectu cateris preffat , verumetiaminexplicando. Habent enim Apophthegmata peculiarem quamdam rationem e indokm fuam, utbreviter , argute, ſalſe, © urbane cujuſque ingenium exprimant. Siquidem ut fingulis hominibus ita fngulis etiam natiombus fuus quidam genius eft: unde fit ut alia conveniant Alexandrosalia Philippo aut Antigono, alia Phocioni , alia Alcibiadi : rurfus alia quadrent in Laconem, alia in Seytham aut Thracem, alia in Athbenienfem aut in Romanum. Inbisigitur exprimendis mibi diluttor videtur Xenophon, ſuffrigidus Herodotus, loquacior Diodorus & Quintus Curtius, ne pergam de cæferis dicere. Plutarchus omnes implevit numeros. Eoque vifumeft buncex ommibus potiîimum fequi. Quicquid igitur erat in hujus opere quod inftripfit, de Apophthegmatibus , hic in folidumreperies. Comperimus hoc opus bis Latine verfum, primuma Erancifco Philelpho, deinde a Raphaele Regio , quem Patavii novimus. Philelphus im nonnallis locis fueratlapfus que reftituit Raphael, fedipfe rurfus impingens alicubi : mmirum homines erant ambo. Sed uterque nihil aliud effe voluit quam Interpres , nos Plutarchum multis de caufis fequi maluimus quam interpretari , explanare quam vertere. Primum ut dilucidior effet oratio , quippe minus adftritta Grecis vocibus. Non emim hæc Trajano ſcribuntur, virotumutraque literatura , tum longo rerum ufu exercitatiſſimo , ſed adoleſcenti Principi , imo per te pueris & adoleftentulis omnibus liberalium ftudiorum candidatis : nec Hefei quo ditta geftaque ejufmodi vulgi fabulis celebrabantur ,in balneis , in conviviis ac circulis forenfibus : deinut mihi liceret indicare dichi argitian, frquod occurreret obfcurins, qualia nunc funt permulta, non folitmrudibus, verum etiam ultra mediocritatem eruditis. Me certe inmultistorfit divinatio , & haud ftioan alicubi fefellerit etiam. Nec paucis in locis lueta fruit cum mendis codicum, in quas neceffarioimpegerunt etiaminterpretes. Vix enim credibile eft quantum fibi permiferini vellibrarii , vel fcioli quidamin bune auttorem, cui fumma debebatur religio. Nullus enim exftitit inter Grecos {eriptores , Plutarcho prafertim quod ad mores attinet , fanttior aut lectu dignior. Atqui hocipfum quod abfterrere debuerat s invitavit glorie quaftufque fitientes ad depravandum, addendum, detrahendum. Etenim quo quifque Scriptor eff plaufibibor ac celebrior , hoc magis ad quaftum corrumpitur. Argut hoc ipfa Grecorum codicum varietas. Namut ahis omiffis, de hoc opere quod eft in mambus loguar , a habet Philelphus guæ Raphael non attigit , & contra. Deinde qaum Plutarchusin prefazione, profiteatur fetin vitis, dieta factaque virorum illuftrium promifcue retulife , (ed in hoc opere compendit gratta tantum Apopbthegmata contextilfe, permulta tamen admixta videmus que nihil aliud funt quam Stratagemata. Jam eodem in opere toties cadem repetita ,nonne palam clamitant , argumentum hoc ab alio contaminatumè Ut jam ignoftamus, Apophthegma i referri
