OCR Output

nariis autfervis, qui preter padtas operas, quas debent,
extra juftas illas horas nonnihil etiam operantur fibi,
quod cedat in peculium. M. Tullius lib. De Oratore
fecundo: Que ego fèro, que curfim arripui, que fuccifi¬
Vis Operis,#t aunt, iffe apuero [ummo fiudio , [fummis
dottoribus. Idem Philippica fecunda: Ertamen omnige¬
nere monumentorum meorum perfeciffe operis fuccifivis,
ut mek vigilie meaque litere, & juventuti utilitatis, &
nomini Romano laudis aliquid adferrent. Idem libro De
Legibus primo; Succifiva geedaz tempora incerrzat,
gua ego perire non patior, ut fi qui dies ad rufticandum
dati fint, ad eorum numerum accommodentar, qua fcribi¬
eus. Plinius in præfatione Hiftoriæ Mundi : Er occu¬
pati oficis , fuccifivis temporibus ifa curamus, i. e.
notlurnis. Itaque, quod obiter atque aliud agentes cu¬
ramus , id opere faccifive tribuitur. Greeci fimili pe¬
ne figura ameeyy appellant. Agathon apud Athe¬
næum:
To phe mapeo tay wis moveiuetn y
To ol teyov wc mapeeyo cums ue,

Quorum carminum , quandoquidem verti commode
non poflunt, hac eft fententia, Quod obiter faciundum
erat ei principalem operam impendimus , Quod principalis
eff opera, rd obiter curamus. Legimus ctiam od8 m¬
péeyev » quod a propofito fit paulo alienius & rapéeyus,
quos nos fere, obiter aut negligenter vertimus. Divus

wt ajunt, Operis ad lucernulam velox notarit manus me
dictante fignaret. Furtivas yocat, quod illi faccif¬
vas.

XXII. Compreffis manibus.

Compreffis federe manibus, dicitur in ociofos, & nihil
aliud quam fua fata deplorantes. Titus Liviusab Urbe
Condita libro feptimo: Quar veteranus dux fortiffimus
bello, comprefis, quod ajunt, manibus fedeas. Exftat &
in Hebræorum proverbiis: Panlalum conferes manas, in
ignavum , figura fumpta a geftu follicitorum quidem,
fed inertium tamen.

XXIV. Joca feriague,

Quoties omnia noftra cum aliquo communicamus,
cum co joca feriague conferre dicimur. M. Tullius li¬
bro de Finibus Bonorum fecundo: át qai cum joca fe¬
riaque , #t dicitar , qui cum arcana, qui cum occulta
omnia? Tecum optime, deinde etiam cum mediocri amico.

qua conftant ex contrariis , proverbiales exiftimat.
Quod genus funt: Fanda infanda: quo jure quaque in¬
Juria: fatta atque infetta: digna atque indigna : fafque
nefasque: clamque palamqgne: terraque marique: nobtefgue
diefque: juvenefque ſeneſque: neque in minimo neque in
maximo: neque Deos neque homines veretur: vocatus at¬
que invocatus: re falua & perdita: atque alia hujus ge¬
neris innumerabilia, de quibus meminimus& in initio
operis.
XXV. Ea tela texitur.

Proverbialis allegoria , Ea tela texitur, proeo, quod
eft, cjufmodi negocium in manibus eft , & res ince¬
ptantur tales. Tranflatio fumpta è textoribus telam
inftituentibus. M. Tullius in extremo de Oratore lib.
Quanquam ea tela texitur, & ea incitatur in civitatera¬
tio vivendi, ac pofteritati offenditur, ut corum civium,
guos nofiri patres non tulerunt, fimiles babere cupiamus.
Plautus dixit, exordiritelam, pro incipere negocium :
Exorfa ef hac tela non omnino pefime mihi. Affine eft il¬
li quod alibi dicemus , Exordirs telam.

XXVI. Multas amicitias filentium diremit.

TIoAds QiAlas dœesmyneia diénvorv. i.e. Maltas amici¬
tias filentium diremit. Admonet adagium, affiduo con¬
victu ,ac frequentibus alloquiis neceffitudinesali, inter¬
miflione & abfentia diffolvi. Meminit hujus. Ariftote¬
les libro Moralium o€tayo: Fev 3 yesuG à rasta %¬
T4; À D Pia doré à drama Alu mi sev put,
mands dn Dirias &oresonpesa dérvory. 1. €. Quod fi din¬
turna fucrit abfentia , videtur & necefitudinis oblivionem
adferre: unde dittum eff illud, Multas amicitias filen¬
tium diremit. Verfus, ut refertur in colleétaneis di¬

A

B

ERASMI

minutus eft una fyllaba. Ab Ariftotele Citatur
Heroicus: ` :
Plurimum amicitias folvere filentia vuptas
Apud Athenzeum libro quinto citantur ex a
Poeta verfus hi: i ne sya
Ov xen cuumaios(s dings cit ve Sey éTo (psg
Anpov, otved uvyars J TEA] yeere aunty,
i.e. Non din amicorum menfis decet abftinzife
| Quippe animi memoris res hac renovatio bella e
Figuratius, atque ob id ipfum elegantius eft illud Al¬
phi foeneratoris di&um apud Columellatà : Bona n z
mina nonnunquam mala fieri, f nunquam interpelles Ule
nomina, Jureconfultorum morc, debitores vocat & si
terpellare , {fubinde creditum repofcere. Vox EN
Greca, amempere » non ita commode reddi Lati¬
ne poteft: neque enim fimpliciter fignificat filentium
fed ulud filentium , cum quis non appellat ac falutat
amicum.

XXVII. Adpileum vocare.
_ Ad pileum vocare, pro eo, quod eft, ad libertatem
invitare, aut promiflis ingentibus feditionem commo¬
vere, proverbiali figura dixit Macrobius libro Satur¬
nalium primo : Dicet aliquis nunc me dominos de fafticio
[zo dejicere, & guodammodo ad pileum fervos OSE
Atque hæc quoque verba fublegit à Seneca, qui Epi¬
ftola quadragefima feptima feribit in hunc modum:
Dicat nunc me vocare ad pileum fervos, & dominos de
faſtigio ſico dejicere. Livius libro xrv. Poftero die fervi
ad pileum vocati , & carcere vinéti emifi, confufaque
omnis multitudo Hippocratem atque Epicidemcreant Pre.
zores. Metaphora duda à veterum conſuetudine qua
fervi, cum ftatum mutarent, ac manumitterentur, ca¬
pite rafo psleum accipicbant. Unde cft in Amphitryo¬
ne Plautina, fub perfona Sofie fervilibertatem optan¬
tis: Quod ille faciat Juppiter ut ego hodie rafo capitecal.
vas capram pileum. Huc pertinet quod Plutarchus re¬
fertin Apophthegmatis Scipionis, qui non prius fu¬
{tinuit agere cum Carthaginenfibus de pace, quam L.
Terentium, quem captivum habebant, ad fefe redu¬
cerent. Terentius autem Scipionem triumphantem
fubfequutus eft pileatus, veluti libertus. Item quod
ibidem refertur de'T. Quinétio, quem in triumpho fub¬
fequuti funt pileati omnes Romani » quos in bello ca¬
ptos & apud Græcos fervientes drachmis quingentis
redemptos ipfi dono dederant. Cujusmeminit T. Li¬
vius lib. quarto de Bello Macedonico. Martialis libro
Epigrammatum fecundo ad Olum:
Totis pilea farcinis redemi.
h.e. Rebus omnibus relictis contemptifque peperimi¬
hi libertatem. Etenim qui poteft nihil habere, is nulli
fervire cogitur , eique liberum eft {uo more vivere.
Atque ideo fubjicit :
Seruum fi potes Ole non habere ,

Et regem potes Ole non habere.
Perfius:

Hanc nobis pilea donant.

Suctonius in Tiberio : Servifgue ad pileum freffra vo¬
catis , zn Siciliam profugit. Idem in Nerone : Obsit tri¬
&éfimo fecundo atatis anno, die quo quondam Ottaviamin¬
teremerat. I antumque gaudinm publice prabwit, ut plebs
pileata tota urbe difcurreret: nimirum hoc indicioadditam
fibi libertatem fignificans. Servius in Æneidos octa¬
yum, refert Feroniam feryorum Deam haberi, in cu¬
Jus templo capite rafo foliti fint pileum accipere. Vide¬
tur autem, pileum prifcis infigne fuifle virtutis fpeéta¬

titulo decorantur , pileum accipiant. A. Gellius No¬
Cium Atticarum vi. cap.1v. feribit, fervos cos veni¬
re folitos pileatos, quorum nomine venditor nihil pra¬
ftaret. Ejus rei Czelius Sabinus Jureconfultus hanc
fuiffe caufam fcribit, quod ejufmodi conditionis man¬
cipia infignia efie in vendendo deberent, ut emptores
errare & capi non poffent, neque lex vendundi ope¬
rienda effet, fed oculis jam perciperent , quodnam
effet mancipiorum genus.

XXVIII.