393 a
nitatis oblivifcuntur. Hiftotia quae proverbio caufam
de narratur à Tito Livio prima Decadis octavo li¬
bro. Exftat & apud Valerium Maximum, aliofque
complures fcriptores. Et ad hunc ferme habet modum:
‘T, Manlius cum Conful bellum cum Latinis gereret,
‘edi&umque effet, ne quis extra ordinem pugnaret, T.
Manlius Confulis filius turmæ praefectus, provocatus
à Genutio, five ut Valerius, aGeminio Metio Tufcu¬
lanorum equitum Preefecto, oblitus ediéti confularis
conflixit, & provocatorem hafta confedit. Deinde,
ubi comitante turma, ac velut ovante, {poliis ornatus
ad patrem tenderet, ille mox in confpeétuomnium, fi¬
lium quod extra ordinem pugnafiet, ad palum deliga¬
ri, deinde virgis ex more cædi, poftremo fecuri feri¬
ri juffit. Salubri quidem in pofterum exemplo, quem¬
admodum ait Livius, fed in præfentia nimium inyi¬
diofo Confuli. Siquidem, ut auctor eft Valerius, libro
~Memorabilium nono, capitede Ira: cum vsitor Romam
reverteretur, nemo javentm 0bviam ivit, in tantum totius
javentutes odium venerat. Flinc & cognomen additum
vulgo Imperiofo. Refert fimile feveritatis exemplum
Valerius Maximus, libro fecundo, capite de Difciplina
Militari, de Pofthumio Tiburto , cujus filius fortiftimus
adolefcens, quod feliciter quidem, fed injuflu patris, cum
hofte commififfet , a patre {ecuri percuflus eft. Quan¬
quam Titus Livius prime decadis, libro quarto, maluit
hoc de Manlio Torquato, quam de Pofthumio credere,
atque in variis {criptorum opinionibus hoc potiffimum
argumento fefe uti teftatur , quod vulgato proverbio
Manliana imperia dia fint, non Pofthamiana, cam ta¬
men Pofthumius ætate praceflerit Manlum. Quod
fi prior tam feevi exemph fuifletauctor , occupaflet ni¬
mirum infignem titulum crudelitatis : praterea quod
Manlio cognomen inditum efiet Imperiofo , non Poft¬
humio. Meminit & Seneca De Beneficiis, libro tertio,
de Manlio five Manilio quodam , qui relegatus à patrc,
reverfus eum à moleftia litis intentatæ liberavit. ‘Tete
ad proverbium allufit M. Tullius, bro De Finibus fe¬
cundo : Pide ne ifta fint Manliana noffra , aut majora
etiam, fi imperes, quod facere non poffim. Fortafie pro noſtra
{criptum erat jefa. ©
LXXXVII. Cormplariwn thrioram ego
ftrepitum andivi.
Today eyo) Sesay Woes oxynga.
i.e. Thriorum ego ftrepiium audit complurinm.
Senarius eft proverbialis, quo minas & inanem clamo¬
rem nos contemnere fignificamus. Quemadmodum
Thais illa Terentiana feevas & gloriofas Thrafonis mi¬
nas pro nihilo ducit, magnum nebulonem appellans. A¬
riftophanes in Vefpis:
Qs eyo mrav arsos, oida Derav Wopo.
i.e. Thria novi quid ffrepant, ut fapins qui andiverim.
Porro thria a Greecis dicuntur ficulna folia, que cum
incenduntur, minacem quendam edunt ftrepitum , &
formidandum iis , quibus ante non fit auditus, alio¬
quin inanem & contemnendum. Nifi mavis legere,
Sea, fic enim Greci vocant calculos, quos in urnam
mittunt fortilega, cum divinant, quemadmodum ad¬
monuimus alibi. Solent hujufmodi divinatrices ali¬
quando e fortibus dira praedicere , quo ftultos ac cre¬
dulos tertitent, cum fepenumero nihil eveniat corum,
que minantur.
LXXXIX. Ne inter apia guidem funt.
Oud è ceMlvoss daw. i: e. Ne in apio quidem funt, pro
eo, quod eft, ne ingreflum quidem aut initium rei at¬
tigerunt. Sumpta metaphora ab us, qui hortos ingre¬
diuntur. Nam antiquitus extremus illc hortorum am¬
ſent, velut in horti limine adhuc effe videbantur. A=¬
riftophanes in Vefpis :
°° QUI My Sd’ bv cernivw à av, Ede migra.
1. ©. Tn apio nondum eft vel ipfo, fed nec in rutis adhuc.
h.e, ncc initium- habet corum, quæ funt futura. Inter¬
pe & aliam quandam hoc loco refert fententiam, Vo¬
ens adagium ad gymnicum agonem pertinere, ad quod
qui preepararent infantes, ftatim ut eflent nati, in apio
tur, Ne in apio quidem : quafi dicas, ne in primis qui¬
dem rudimentis. Ruram autem comicus addidit rus
caufa, quod apium prælocutus fuerat, Porro morem
apio coronandi putant jam olim ab Hercule inducturn,
poft interfeétum Nemez leonem , quod & Pindarus
indicare videtur alicubi. Nam in Nemeis hymno quar¬
to dicit : Iva ty œyän Papunive Jarno Koewias TENi¬
vois. 1. C. Ubi in certamine tumultnofi floruit Corinthiacis
apiis. Significat quendam in certamine Neptuni Ith¬
imico coronatum fuiffe à Corinthiis:
| XC. Podex lotionem vincit.
Hpoxrs Asst mtv. i. e. Podex lotionem vincit.
Calliftratus apud Ariftophanis interpretem adagium
hoc retulit ad cos, qui fefe in malum aliquod adigunt,
propterca quod ea corporis pars, etiam fi lavetur, fe¬
met rurfum inquinat, ita ut ipfa fit in caufa, quo mi¬
nus lavari poflit. Quadrabit etiam, ubi quid fruftra fie¬
ri fignificabimus, Veluti fi quis nocentem è carcere re¬
dimat , atque ille mox iterato commiflo femet eodem
r Aut fi quos reconcilies, mox in priftinam
relapfuros fimultatem , aut caftiges mome E inge¬
nium, quod genus eft mulierum. Conveniet & in
illos, qui fuo ipfius vincunt malo. Veluti, fi quis mo¬
rum intractabilitate obtineat, ne pofthac objurgetur a
| præceptore. Putant adagium videri fumptum ab iis
potiffimum , qui cita funt alvo, quos Nonius forso/os
appellat. Ariftophanes in Vefpis: Hpwums A8168 Eye
vu: i.e. Podex pervincens loturam: Itidem & mor¬
bus dicitur vincere artem, curamve Medici, cum eft
immedicabilis. Ex veterum monumentis deprehendes,
fuiſſe morem publicum, ut pot cxoneratam alvum ad.
hiberetur ejus partis lotio , que tamen fubinde erat
repetenda. Martialis inter Ifx catellæ laudes comme:
morat, quod poft depofitum ventris onus rogaret las
vari. Legimus & barbarum quendam fervitutis ims
patientem, ligno, cui {pongia erat addita tergendo pos
dici, in gulam adaćto, fibi confciviffe necem:
i XCI. Confcientia mille teſtes.
Quintilianus Oratoriarum Inftitutionum libro quinto]
hanc fententiam ut proverbialem citat: Confcientia mila
le teſtes. Senſus interprete non eget. Quis enim nes
{cit, confcientiam rem efle unam omnium efficaciflia
mam: adeo ut nulla tormenta melius prodant malefi<
ciùm, quam confcientia, nullus carnifex feverius pu
niat, quam hec.. Unde & illud:
Hen quam difficile eft , crimen non prodere valta $
Exſtat & Græcanica fententia : Zweadyas mAantid Au
duylw. 1. e. Confcientia verberat animum. Juvenalis
item :
- Et furdo verbere ċedit.
Hanc fenfere Poete, cum de diris & ultricibus Furiig
fabulantur.
XCIL. Ajforum prada. i
_ Micay Ado. 1. e. Ayforem preda. In eos olim dice?
batur, qui impune à quibuflibet læduntur ac diripiun<
tur. Ortum adagium a Myfis, quos ajunt quondam
finitimorum iticurfationibus male vexatos fuifle, quo
tempore Telephus Rex peregre agebat. Utitur hoc
adagio Ariftoteles libro Rhetoricorum primo , tra¬
Gans de Locis Conjecturalibus: Kal chy umo mady dda
Kurs roy unemeEsASovras. Q's dyrus xy tlw mxporuiaw Mu¬
ody Acaw. 1.€. Eos item, inquit, 91 acompluribus affe¬
i injuria, non carant de slcifcendo. Nam, wt trito dici<
tur proverbio, Myjforum hi preda funt. h. e. paffim
ab omnibus incefluntur, propterea quod veterem fe¬
rendo injuriam, invitant novam. Ufus eft Demofthe¬
ries adverfus Æfchinem. Quo quidem in loco fcioli
depravarunt pro ALy(orum , miferorum , in tranflatione
Leonarni Aretini. Citatur & ex Stratidis Medea, &
Jambis Simonidis.
XCHI. Ultra ſepta tranflire,
Tro mw imoudlia mdg» 1. e. Ultra fepta tranfili«
re. Congruit vel in eos, qui rem quampiam novam
& incredibilem defignant., longeque fupra vulga¬
rium hominum facultatem. Velin hos, qui è re pro¬
Bb 3° polita