deploratam & immedicabilem infaniam. Simili figu¬
ra quos indicant effe parum integra mentis, & hodie
jubent deportari Chelam. Ad hanc formam pertinent
illa, Tonforis eget, aut, Curatore eft opus. Horatius :
Nec tonfore putas nec curatoris egere.
Tutores enim dabantur pupillis, curatores mente ca¬
ptis. Sic & Columella lib. primo, capite tertio fcri¬
bit, Catonem dicere {folitum , eum qui agrum inco¬
leret, nec falubriccelo , nec fertilem, velut commo¬
tæ mentis ad agnatos ac gentiles efle deducendum.
Varro libro De re ruftica 1. cap.2. Qui falubrem locum
negligit, mente captus eſt , atque ad agnatos & gentiles de¬
ducendus. Cicero lib. 11. De inventione: Sz fursofus
exfiffet, agnatorum gentilinmque in co pecuntague ejus po¬
teftas efto. Nam duodecim Tabulæ furiofis jus adimunt
adminiftrandi res ſuas, & ad gentiles agnatofque trans¬
ferunt, quemadmodum legimus libro Inftituttonum
primo, titulo De Curatoribus , & Pandeétarum libro
vigefimo feptimo, titulo De Curatore furiofi. Rurfum
ejufdem operis libro primo, titulo decimo ottavo, De
ofticio Prafidis. Et apud Ciceronem lib. 111. Tufcu¬
lanarum Quatt. Qui ita fit afettas, eum dominum eſſe
yerum fuarum, vetant XII. tabule. Verba xır. Tabu¬
larum funt hac: Prodigo & fariofo bonorum fuorum
adminiftratio interdita efto, © in curatione agnatorum
Sento.
LIV. Strychnum bibie.
Daevyvoy emvev. i.e. Strychnum bibit. Yn infanos item
competit, a ftrychni herbæ natura, que vel guftata,
ftatim infaniam parit. Diofcorides in quarto, quatuor
ftrychni genera facit. E quibus poftremum paving» vo¬
cat, 1. €. 7nfanem. Plinius lib. vigefimo primo, cap.
trigefimo primo , cum duo ftrychni genera falutaria
demonttraflet, Tertzo, inquit, folia (ent Ocymi, mini
me diligenter demonftranda , remedia enim non venena
trattamus , quippe infaniam facit , parvo quogue fucco,
Quanguam © Greci anétores in jocum vertere. Drachma
enim pondere lufum padoris gigni dixerant , fpecies Varias,
imaginefgae conf picras obverfari demonftrantes. Daplica¬
tum hance modum legitimam infaniam facere. Quicquid
vero adjiciatur pondert , reprafentari mortem, Hoc eff
venenum , quod innocentiffimi anttores fimpliciter Dorye¬
nion appellavere , ab eo, quod hoc cafpides in præliis tinge¬
renter, paſſim nafcente. Diofcorides fcribit, Strychni
radicem cum vino potam , menfura < vifa quædam ,
ac ludibria non injucunda parere , duplicato modo fum¬
ptam , ftuporem triduanum inducere , quadruplicato
potam, adimere vita : remedio effe, fi multum ac
largiter biberis ac reyomueris. Unde mihi magis vi¬
detur congruere in Gawres, & fibi placentes , Cei
Flaccus inquit, fi pelcros. Nam T heophraftus tra¬
dit, qui Strychnum ederint, fibi videri pulcerrimos.
Cujufmodi multos homines videmus, qui fibi nulla
in re difplicere poflunt , perinde quafi ftrychno vi&i¬
tent. Eft diverſum infaniæ genus , quo quidam fibi
difplicent in omnibus, fed alterum vulgatius eft & im¬
medicabilius. Neque vero hoc ego recenfuiffem in hoc
opere, ne videlicet adagia non colligia me, fed nafci
quis calummiaretur , nifi quod Plinius dicens , Grecos
m Jocum vertifle , fatis indicaret , herbæ hujus natu¬
ram in proverbium abiiffe.
_ Edie xoedaucy. i. e. Ede nafturtinm. Xn focordem,
ignavum , hebetem , ftupidum olim dicebatur ROn
pterea quod huic efficaciam ineffe credant, erucæ con¬
tanam : vim enim vigoremque animi fufcitare, Ve¬
nerem coercere, quum illa è diverfo Venerem acuat,
vam mentis hebetet, unde & nomen apud Grecos ha¬
bere videtur xdeSapov , quafi cor domans. Plinius lib.
KIX. cap.8. Nafturtivm , inquit , nomen accepit a na¬
ziam tormento. Et inde vigoris fignificatio, proverbio
id vocabulum ufurpavit , veluti torporem excitantis.
Græcis à corde nomen habet. Diofcorides tradit, na¬
fturtio vim effe fimilem erucæ & finapi, quod attinct
ait, nafturtio ftimulari Venerem , diffentit à PI
Ariftophanes è» Orouopoera (eus :
Eyes Éayey xiodava. Ti napdapiles;
i.e. Edi heri naftuîtia. ‘Quid nafurtiarise
Idem in Vefpis:
Ou ua Y dixoay À BAeryrey ka dau.
i.e. Acrinm ac juftorum, & oculis qui exhibent nag
finrtia. :
LV. Porcum immola.
Neque pratereundem cxiftimo, quod Plautus in
Menæchmis, porcum {yncerum & facrum immolare juber
eum, quem mente captum fignificat: Adolefcens, qui.
bus hic preciis porci veneunt ſacres, {yncert, nummum un
num en a me accipe. fube te piari de mea pecunia : Nane
ego quidem infanum effe te certo (tto. Opinor quod ve.
terum ufu , qui sce iati numinis intemperiis age.
retur, hoc piaculo fe foleat purgare. Idem paulo poft
in cadem LAA Nam ta quidem hercle certo non fanus
fatis Menachme, qui nunc ipfas maledicas tibi. pube fi
fapias porcalum afferri tibi, Horatius in Sermonibus:
Immolet aguis
Hic porcum laribus.
Loquitur de co, qui jam ab infania refipuiffe videre.
tur.
LVI. Malta Syrorum olera. À
Toa Supov Adyave. i. €. Multa Syrorum olera. Di¬
cetur in magicæ artis peritos , & herbis maleficis eam
exercentes , aút in eos, qui rebus vilibus abundant.
Fortaflis reéte dicetur & in cos, qui in rebus non
multæ frugis , nimium infumunt operæ , quippe non
in agris exercendis , fed in hortis colendis occupati,
quæ plus adfcrant voluptatis quam emolumenti. Pro¬
verbium refertur à Plinio libro vigefimo, capite quin¬
to, ubi commemoratis variis remediis, herbæ Sta¬
phylini, quam cadem & paftinacam erraticam vocant,
hæc fubnectit : Syria in hortis operofifima , inde guoque
proverbium eft Grecis: Multa Syrorum olera. Sizzilli=
mam ftaphylino herbam ferit, quam alii gigidion vocant.
Hactenus Plinius. Ut autem exiftimem paræmiam in
maleficos quadrare poffe, illa me conjectura commo¬
vet, gied paulo ante Orpheum citaverat au&orem,
ftaphylino amatorium inefle. Neque Syrorum mores
vulgo nota caruifle, vel adagium illud teftatur: sY;or
BESS CO Dohas. i. C. Syri contra Phænices. Atque in
hoc proverbio miferetur noftri Cælius Rhodiginus,
qui tam infigniter torqueamur , neque quicquam ta¬
men ipfe fublevat:
LVII. Melle litus gladius.
Melle litus gladius. In pernicioſam adulationem di¬
ci ſolitum. Divus Hieronymus ad Aurelium Augu¬
{tinum : Nonnulli familiares met, & vafa Chriffi, quo¬
rum Hicrofolymis & in fanétis locis permagna copia eft,
uggerebant , non fimplici animo à te factum, fed lander
atque rumufculos & gloriolam populi requirentem , ut de
nobis crefeeres, ut multi cognofcerent te provocare , me li¬
mere : te fcribere ut dotum , me tacere ut imperitum, O
tandem reperiffe ; gai Qarrulitati mea modum imponeret.
Ego autem , ut fimpliciter fatear , dignationi the primum
edcirco refpondere nolui , quia tuam liquido epsftolam non
credebam, © ut vulgi de quibufdam proverbium oft, mel¬
le litum gladium. Si locus hic mendo vacat , Hicro¬
nymus Auguftini Epiftolam melle litrum gladium ap¬
pellat, propterea quod pariter & reprehenfionem hz¬
beret, quafi gladium quo jugularet, & blandimenta,
quibus reprehenfionis afperitatem diffimularet. Porro
proverbium, Auguftinus refpondens, palam explicat,
videlicet deprecans atque abominans infidiofum blan=
diloguium. Plinius lib. vigefimo primo tradit, Hera¬
cleæ in Ponto, ab iifdem apibus aliquando mella red¬
di perniciofifimum habentia venenum. Qua qui ede¬
rint, abjiciunt fe humi „refrigerium quærentes. Nam
ſudore difuunt. Id quur fiat, pabulum in caufa eft.
Ea cft herba alba , quam egolethron appellant. Al¬
lufum eft autem ad morem barbaricum , qui folent te¬
la venenis tingere , quo yulnus eflet immedicabile :
n pre.