Page 71 [71]
105
blemate : Yduv At 10 Tady due Td viAave TOV Veov apres
expo, dae} underds deophuey , * dis H'egunas, 01, TET
des là ro nego wfoov > Ey 4 Aie sud ovo n AJo d) con lò
avertou. 1. €. Ubi vero videret miniffrum puerum una
cum Philone, utentem pane, neque praterca quicquam re¬
guirentem : Papa, inquit, hoc ninurum erat illud , quod
“valgo dici folet s
Pagna erat in faxis, negue faxum tollere quibant.
Apparet ditum in cos, qui præfenti commodo non
fruantur , vel ob ignayjam , vel ob perverfam de rebus
opinionem, ut qui vel faxum graventur ex aceryo tol¬
lere, quo repellant adverfarium. Refertur idem car¬
men apud Athenzeum libro decimo, & aliud fubjicit ,
veluti confimilis fententia : j
Aipa d, ckow, Vdwe N area Muse.
i. €. Deperiere fitc, (uperante ad labra liguore.
© XCVII. In alio mundo.
Q's & aw vgouw, i.e. Tanguam inaliomundo. Sche¬
ma proverbiale cft, quo nunc etiam vulgus utitur : de
iis, qui longe lateque diffident 4 moribus aliorum : aut
quibus omnia noya videntur :, aut qui longe difti funt
a patria. Plutarchus in Sympofiacis : Td 3 # Eay¬
voy WWE Ux@uvarov saws à dix ud dares ww amo nv)
NIT UY yeyovorav È Cuyrwv. 1. C. At Graecorum genns prorfus
alienum ac peregrinum a nobis, velut in alio quopiam mun¬
do natorum , ac viventinm. Non diffimili figura dixit
Horatius in Odis:
—— quid terras alto calentes
Sole mutamus ?
Et Macrobius in preefatione Saturnalium : Wf ficubi
nos ſib alto ortos colo, Latina lingua vena non admittet.
Cum enim coelum fit omnibus commune, figuratum
fitnecefle eft, (ub alio colo nafei. Et de Campis Elyfus
apud Virgilium :
folemqne (uum, {ua fydera norunt.
56 dixit, tanquam è noftro diverfum. Item Clau¬
dianus :
funt altera nobis
Sydera, funt orbes ali, lumengue videbis
Purins.
Rurfum Virgilius in Bucolicis:
Et penitus toto divifos orbe Britannos.
Solet autem hoc ufu venire plerifque mortalibus : ut
fi quando novi hofpites in regionem longule à fuo ni¬
do diffitam pervenerint, nihil non horreant , non ftu¬
peant, non admirentur , perinde quafi in alium delati
orbem.
XCVII. Pifcis repofitns.
Amra ixWs, 1. e. Repofitus pifeis , in prover¬
bium abufle videtur, adverfus eos qui nihil fervant in
pofterum. Nam pifces olim in deliciis erant. Et pru¬
dentis eft , ¢ cibis femper aliquid habere fepofitum ,
quo fubitum excipiat hofpitem : nec Achillem Home¬
ricum imitari , ad quem cum accedunt oratores, aut
Priamus, domum inanem ac famelicam offendunt. Vi¬
detur autem fic efferendum adagium : Toy Xovxe/uMoov
1 ind g JF ès mw utv arem. 1. C. Pifcem repofitum
non oportet in medium retrahere. Plutarchus in Sym¬
* Repone a, fequens enim HpazAes eft vocativus contractus pro
HipexaAges, ut notum.
I Tf E M è; 70 wir axe. ] Non intelle@tus ab eo loci Plu¬
tarchi fenfus, fecit ut ita efterendum cfe proverbium exiftimaret.
Sed depravatio que ibi in vulgatis exemplaribus habetur, Erafmum
apud me facile excufat', & apud alios quoque excufet velim. Eft
autem ea in his verbis, 8% £Axoweroy: pro quibus legendum ef, ut in
veteribus libris, dix 768% fare, omnino enim poftulat verbum
aliquod oratio, utpote alioqui imperfeéta manens. Reponentes igi¬
tur hancle@ionem, fimul & in locum hujus Erafmicæinterpretationis,
Quin illum pifcem qui in medium non trabitur una cum chenise Pytha¬
Sorica, hanc fubftituamus, Cur non illum pifcem in medium trabimus
una cum chenice Pythagorica ? Wabetur autem hic locus Duwricianay
‘decadis vit. cap. 4. in qua quæritur, cur prifcis Romanis ne menfa
dnanis tolleretur, item ne lucerna extingueretur, providere moris
effet. Ibi cum finguli quedam ad problema de lucerna facientia
protuliffent , & Euftrophus de altero fententiam fuam pronunciaf¬
fet, dicens, illis morem fuiffe ne menfa inanis removeretur cavere,
quod femper aliquid ſervis & fervorum liberis 4 ccena relinquen¬
dum exiftimarent: unde & Perfarum reges non folum amicis & præ¬
fectis fatellitibus particulas fuarum ccenarum mittere folitos , fed
etiam fervorum , atque adeo canym coenam in illorum menfa pro¬
i06
pofiacis: E’ya 3 yeAckons, tuéivoy 5 amv, w érañpe, TOV cu À
mopospuiag Soronciufoov indu xy Eo lay eis peony perì È
Mufuyoesrio yon. 1.0. At ego ridens, quin illum, inz
quam, de quo proverbium fertar , repofitum pifcem, qui
in medium nontrahitur una cumchenice Pythagorica. Jo
cebit accommodare ad fermonem , aut fabulam, per
fe non admodum venuftam, que tamen iteretur non
fine tedio. Convenict in parcum ac de craftino follis
citum.
XCIX. Non eft ejuſdem, & multa, & opportena
1CC7 C.
Xueis m Tv éräv mA È T xaboron
i. e. Sejuntta fant hec, multa & apta dicere.
Senarius proverbn vice celcbratus, admonet vitandari
multiloquentiam , quod fere labi neceffe fit, quifquis
multum loqui*conetur. Exftat &in Hebreorum pros `
verbus, in multiloquio non abefe peccatum.
C. Pfaphonis aves.
YaouvG dpvides, i. €. Pfaphonis aves, Ubi quis nos
va quapiam arte famam captat , ut cum aliquis fubor¬
nat, a quibus laudetur, eifque veluti diétat encomia 3
quibus apud vulgus celebrari velit. Narrant in Libya
fuifle quendam nomine Pfaphonem , qui divinitatis
opinionem affectans , quamplurimas aves cepit vocales,
& humani fermonis dociles , eas fonare docuit hæc ver¬
ES)
ba, Miya Oss Yo@uy, 1. €. Magnus Deus Pfaphon: at¬
| que ita doctas emifit in montes. At illæ quæ didice¬
| rant, canebant , ac reliquas item aves fonare docebant.
Porro Libes cum ignorarent commentum , credentes
id divinitus accidere, Pfaphoni rem divinam facerein¬
ftituerunt, ipfumque in deorum numerum retulerunt.
Proverbium in Collectaneis Apoftolii reperi.
CHILIADIS PRIMAE CENTURIA
AUIS IRGC I Ah
I. Ant Regem , aut fatuum nafci oportere.
A NNAEUS Seneca vir amoeniflimi, ut Tacitus ait»
ingenii : quod quidem cx co liquet libello ludis
cro, quem fcripfit in Claudium Cæfarem, nam is nu¬
per in Germania repertus , in lucem emerfit , hujut
modi refert adagium , in co de quo modo diximus o=
pufculo, Aut Regem ant fatuum nafèi oportet. Sed pre
{tat illud ipfus verbis adfcribere : Ego, inquit, féome
proverbium fecerat, Aut regem, aut fatunm nafci oportere,
Rurfum in codem libello : Occidit in una domo Craf.
Jem, Magnum , Scriboniam , Baffioniam , Afarios, no
biles tamen. Craffum vero tam fatuum >» Ut etiam regna¬
re poffet. Iterum alio in loco obfcurius quidem, fed
tamen eodem allufit carmine,
Abrupit frolida regalia tempora vita.
Jam fi vere {cripfit Hefiodus , non omnino de nihile
efle quod populari fermone celebratur , fortaffis haud
abs re fucrit veftigare, quæ res huic proverbio dede¬
rit occafionem , quod duo tam diffimilia, nempe regem
& fatuum ita conjungit, ut utrunquealteri fimillimum
videri velit. Præfertim cum bæc fit peculiaris regum
laus, folaque vere regia , fapientia, prudentia, vigi¬
lantia, cæteros antecellere. Confentancum eft igitur,
prifcos illos reges, maxima ex parte infigni ftultitia
præditos fuifie , id quod partim è poetarum fabulis,
poni folitam: cum, inquam , hæc Euftrophus dixiffet, tum Plutar¬
chus: dt illum ex proverbio repofitum pifcem cur non trabimus in me¬
dinm, una cum Pytbagsrea chenice ? Quibus verbis quid tignificat?
Nimirum perinde eft ac fidixiffet: Cur non proverbium, quo pifcis
repoñitus jaétatur, & chœnicem Pythagoricam in medium proferi¬
mus, & corum mentionem facimus , cum ad id ‘de quo quæritur
problema vel maxime pertineant? Vel: Cur non è proverbio fumi¬
mus pifcem. amexsiwey, eumquein medio ponimus, una cum Py¬
thagorica cheenice? Vel: Cur non proverbium hoc, Piſcis repofitus, &
Pytbagore de chœnice fymbolum præfenti fermoni accommodamus?
Ac feftiviffime profe&o dixit & loco convenientifime, (in convivio
enim habebantur hi fermones) Quin pifcem recenditum in medium
retrabimus? quafi videlicet in medio poni edendum vellet: cum, uti
dixi, intelligeret, Quin pifcem reconditum in medium proferimus,
huic fermoni noftro adoptandum? Quin trabimus in fermonem no¬
ftrum proverbiale di&um, Pifcis repolitus? Hinc fatis fuperque appa¬
ret, ex proverbi hujus verbis non effe illa #79 pyicoy Yaxew, H. Sle¬
than.
G 3 partim