Page 22 [22]
Ses
a
tatut edfitàs, quam ut omnium omna fint commu¬
nia? Videlicet, ut amicitia coagmentan cum Chħii¬
fto, glutino nimirüm codem, quo ille cum Patre co¬
hærct, abfolutifimam illam communionem quoad li¬
cet imitantes, por quam ille & Pater idern funt, nos
item idem cum illo fimus: & , ut ait Paulus, wus
fpiritus ind caré cum Deo efficiainur , jamque amici¬
Hæ jure omnid ili nobifcum , omnia nobis cum illo
fibt communia. Deinde paribus amict vinculis alii
ch aliis inter nos copulati, velut ejufdem capitis
yuembra, tanqudin idem & unum corpus, codem ani¬
temur {piritu, iifdem doleamus, iifdem gatideamus. Id
Giiod etiam myfticusille panis ¢ pluribus granis 1n can¬
di coaétus farinam , & vini potus è multis racemis in
cundem liquorem confufus , admonet. Poftremo, ut
cum faraind Feruit creatarum fitin Deo, Deus viciffim
ih ommbus, Obinidth univerfitas velut im unum redi¬
Satur. Vides duantuin Philofophix , vel Theologie
Magis, Océanum nobis par œmia tantilla aperuit.
VIL Ap PERSUADENDUM CONDUCERE PROVERBIA.
“Quod fi cui fatis non fit ipfuim fapere , verumenam
alfis perftradere cupiat, quam non inutilis fit Bic pro¬
Werbiorum fupellex , vel Ariftoteles ipfe fatis decla¬
rat, qui non {emel in Rhetorices precepts , parcem1as
inter teltimonia connumerat. Quemadmodum , 1n¬
quiens, fi quis fuadere velit, ne cum homine fene tô¬
‘pulet aliquis neceffitudinem , utetur bujus proverbi
teſtimonio, pif mired Yodzv gepov& , 1d eft , ne wnquam
Benefacias fens. Rurfum fi quis perfuadeat, ut liberos
item interficiat qui parentem occiderit, huic ufui fu¬
turum eft hoc proverbium, .
Nim è marée dleas, muidax role.
ic. Stultus yui nittos occifo patre relinquat.
Quantum autem adfcrant ad perfuadendi facultatern
momenti teftimonia , cui non cognitum eft? Neque
mediocriter conducunt. fententiæ. At inter hac quo¬
aie idem proverbia collocat. Quintilianus item in Tn¬
ftitutionum libris compliribus locis proverbiorum
mentionem fdcit, tanquam_ mon una ratione ad bene
dicéndum conducentium. Nam quinto libro * parce¬
nias exemplis conjungit , ‘ut parem cum ‘lis vim ob¬
‘tinentes, He eft vel prxcipua. Rürfum eafdem
‘eddem in libro iù argumentorum gencre collocat,
quas Griece xeéces appellant. Quorum & fiequentif
mus ufus, & ad perfuadendum movendumaque non
‘mediocris utilitas. Quih magis ipfa Fabii verba libet
adfcribere >. Nec hec ‘quidem , inquit, ‘Vigo ditta
recepta, perfuafione populari , fine uſu fuerint teftimonia.
‘Sunt enim quodammodo vel ‘potenticra etiam , quod non
‘caufis accommodata, fed liberis odio © gratia mentibus,
ideo tantum ditta fattaque, quia aut honeftifima , aut
Veriffima videbantur. Pauloque inferius, ca quoque
‘que vulgo recepta fant, koc ipfo, quod incerti antto¬
yem habent, velut omnium funt., Quale eft , Ubi amici,
‘305 opes. Et, Confcientia mille ‘téffes. Et apud Ciceronem,
Pares cum paribus, ‘ut ‘eff in veteri proverbio, facillime
“congregantur. Negue enim diraffent hac in'aternum, nifi
‘wera omnibus vidireniur. Há&enus Fabii verba rétuli¬
mius. Idem autem paulo poft deorum oracula parée¬
mus fubneétit , velut ‘his affinia cognataque. Jam quid
“M. Tullius ,nonne in actione pro L. Flacco, proverbio
fidem teftibus abrogat ? Id eft hujufmodi , w Kagh 3
‘alvdiwov, id eſt, în'Care periculum. An non in cadem
‘totis gentis Greecorum,, in ferendis teftimoniis fidem
“eleyayit hoc proverbio? Da mihi teftimonium mutuum.
‘proverbiis fulciunt? Quo minus mirandum , fi fre¬
quenter hiftoriographi narrationis fidem ex adagio
Seep e Adeo quod in literis intercidit quod
titulis , quod colofiis , quod ‘marmoribus fervari non po¬
‘tuit , proverbio fervatur incolume, ut & hanc obitérada¬
| Fae laudémindicem. Denique non gravatur divus
Hieronymus Euangelicam fententiam adagii vulgati
‘teftimonio confirmare. Dives ut iniguus, ant iniqui
bares. Ne‘Paulus quidem ipfe dedignatur locis aliquot
a Cap. xi 2 Ibidem. 3
È RASMI 8
fi xo wound, id eft, probabilitas, ad perfuadendum vel
pritnas obtinet partes , quid, quefo , probabilius ,
quami quod nemo non dicit? Quid verifimnilivs ; quam
id quédtotætaturn, tot nationum confenfus , & velut
idem fuffragium comprobavit ? Inet himirum , ineft
in his paræœmiis nativa quadam & genuma vis veritatis.
Aliogtiin qui fier: poturt , ut éandem plérunque fen¬
tehtiam ih centuth dimanaflé populos, 1n Centum vi¬
deatius transfufam linguas, quæ né tot quidem feculis,
quibus nec pyramides obititerunt, vel interierit , vel
conferiuerit? Ut métito di€tum illud videatur , Ver:
tate nibil efferobaftius. Deinde fit, nefcio quo pacto, ut
fententia proverbio quafi vibrata , feriat acrius atidito¬
ris animum, & actileos quofdam cogitationum relin¬
quat infixoS. Nath longe minus tanget animum fi di¬
xetis, Caduca & brevis eft hominis vita, quam. fi pro¬
verbiuiin cites, Homo bulla. Pottremo quod de rifu fcri¬
bit! Fabius, maximas difficultates càufarürn , que nul¬
lisargumentis diffolvi queant, joco eludi, id vel ma¬
xime preeftat paroemià: — ee
Vill. Ap 6RNATUM CONDUCERE PAROEMIAM.
Porto quantum vel dignitatis , vel Veneris adjun¬
gat orationi tempeftivus proverbiorum ufus , non
arbitror pluribus explicandum. Primum enim quis
non videt quantum majeftatis vel ex ipfa antiquitate
concilient orationi? Tum fi quod fchema, quod am¬
plitudinem ac fublimitatern apponat fermoni: rurfum
fi quod ad gratiam dictionis facit: denique fi qua ratio
feftivitatis, cum parcemia plerumque per omnes figu¬
rarum fpecies , per omnets facctiartin formas varietur :
nimirum, quicquid illa folent adferre conferet , aC ZC¬
nuinam quandam peculiaremque gratam. de fuo infu¬
per adjunget. Proinde fi feite & in loco intertexantur
adagia, futurum eft ut fermo totus, & antiquitatis ceu
ftellulis‘quibufdam luceat, & figurarum arrideat colo¬
ribus, & fenténtiarum niteat eeminulis , & feftivita¬
tis cupediis blandiatur : denique novitate excitet, bre¬
vitate delectet, autoritate perfuadeat.
c = CERE PAROEMIAM.
Jan uthon fit alius parcoemiarim ùfus , certe ad in¬
telligendos optimos quofque , hôc'eft , vetuftiffimos
auétores, non utiles modo funt, Verum ‘tiam neceifa¬
rie. Th quibus cum ri. funt depravata , tum he
vel depravatiffime funt, propterea quod feie nigma¬
ticum quiddam habent , ut ctiam à mëdiociitër eruditis
nonintelligantur : tum quéd ‘plertinque vclut exabru¬
ptointerferuntür , Montiinduam etiam mutilatin , ut
tw meyer , id ct , firfuin fldminum 5 dliquoties uni¬
co verbo notantur, utapud Cicerohem in Epiftolis ad
Atticum , Sabveni Guefo, ‘dum ‘eft roxy, 1. €. princt¬
Ao lw) idod ma awioy nè RATTO,
i.e. Principio praftat quam fini adhibere medelam.
Hc itaque multtiim offandint tenebrarum , fi igno¬
rentur. Àt rurfüm lucis plurimumadferunt, fifucrint
initelleGa. ‘Hinc ille tum Grecorum tim Latinorum
E depravationés : hinc fœdi inter¬
pretum lapfus Græca Latine Vértertiin : hinc quo¬
rundam etiam cruditoriim in ‘énatrandis auttoribus ri¬
dicula fomnia, fieraque delirainétita : ‘quorum equi
dem hocloco ‘notiulla¥eferrém , ‘hifi ‘placabilius judi¬
carem , tmeoque accommodatius inftitito , ut noftris
perlectis commicntarits fua cuique cogitatio fuggerat 5
cis delirarint. Denique fit nonnunquam , üt fcriptor
tacite ad proverbium alludat, quod ‘fi ‘nos fugerit,
ctiamfi videbitur intellééta fententia , tamen magna
‘voltiptatis pats abcrit, igtiorata parceinia. Quod genus
eft Horatianum ilud ,
~- Eqaps ut me'portet, alat rex.
Et apud Virgiliùm, 5
Fatis nonquam concefa moveri,
Apparer Camarina procal.
1 Lib. vi. Cap. 3.
Sub.