OCR Output

Cornix cor¬
í nici ocul.
cit,

tat Fabius in o&auo Inftitutionum libro, Magnorum fumi¬
num nauigabiles fontes funt . Eam fentenrid ait fe iuuene de¬
cantara fuiſſe Significat autem, prepotentiti quantulacunque
plus pollere quam yniuerfas tenuium opes.Czterum notat Fa¬
bius hoc fententiatum genus,quod palam fall videantur,
Generofioris arboris ftatim planta

cum fruQu eft. 74
Simillimam huic eodem loco fubiicit, Generofioris arboris
ftatim planta cum fructu eft, Quo quidem id innui viderur,e¬
gregia benéque nata ingenia,{tatim maturefcere,& ad frugem
peruenire . T'axat Fabius & hoc fententiæ genus. Mihi ramen
vifum eftin adagiorum catalogum has quoque referre, quod
vulgo celebres fuiffe teftatur: & impudentior hyperbole, ficut
paulo fuperius dictum cft,non reiicitur ab hoc ggpere.

Cornicum oculos configere. 7

M.Tulliusin orationé pro Muræna fcribit ad hunc modum,
Deinde ctiam fiquid apud maiores noftros fuit in ilto ftudio
adinirationis, id enunciatis veltris myltetiis, torum eft cotem¬
ptum & abieétum.Pofler agi lege nécne, pauci quondam fcie¬
bant. faltos enim vulgò non habebant. Erantin magna po¬
tentia qui cõfulebantur, à quibus ctiam dies tanquam à Chal¬
dæis petebantur . Inuentus eft feriba quidam Cn. Flauius, qui
comicum oculos confixerit , & fingulis diebus edilcendos fa¬
ftos populo propofuerit, & ab ipfis iureconfultis , corum fa¬
pientiam compilarit.Itaque irati illi, quod funt veriti ne dierîi
Tatione peruulgata & cognita, fine fua opera lege poflet agi:
notas quafdam compofuerunt, vt omnibus in rebus ipfi inter¬
effent. Idem in actione pro L. Flacco, Hic Hercule cornici ocu¬
Jum, ve dicitur. nam hune Hermippum hominem eruditum,
ciuem fuum,cui debebat efle notiflimus,percuffit. Porrò pro¬
uerbium natum fit ex apologo quopiam, an ex euentu, an ex
metaphora fumptum , non fatis liquet. Vndecunque fluxerit,
perinde valere videtur, cornicum oculos cofigere,quafi dicas,
nouo quodam inuento veterum eruditionem obfcurare , effi¬
ceréque vt fuperiores nihil fciffe nihil vidiffe videantur, Efer¬
tur autem per ironiam.In eadem fententia vfus el diuus Hie¬
ronymus,Apologetico aduerfus Rufinum fecundo, Nunc ve¬
xo quum pro yatietate regionum diuerfa feratur exemplaria,
& germana illa antiquaque tranflatio corrupta fit atque vio¬
Jata: noftri arbitrii putas, aut ex pluribus iudicare quid ver¬
fum fit, aut nouum opus in vere condere: illudentibúfque Iu¬
dæis,cornicum(yr dicitur)oculos configere.Hæc Hieronymus,
fentiens quaf {ua caftigatione prolata, Iudxi iam nihil fcituri
viderentur:à quibus id temporis Veteris reltamenti veritas pe¬
tebatur . Nec admodi diverfè vfurpauit Macrobius libro Sa¬
turnalium feptimo.Et quia,inquiens , his loquendi labyrinthis
nos impates fatemur,age Vecti,hortemur Euftathium vt rece¬
pta contraria difputatione, quicquid pro vario cibo dici po¬
teſt,yelir communicare nobiſcum: ye ſuis telis lingua violenta
fuccumbar & Græcus Græco etipiat hunc plaufum , tanquam
cornix cornici oculos effodiar. Ha@enus Macrobius. Illud
nõ abs re fuerit admonere lectorem , Vt etiam atque etiam cõ¬
fideret num cornicum viuacitas & concordia huic adagioni
locum fecerit . fiquidem cornix antiquitus concordia fymbo¬
Jum erat, Eiufdem viuacitas etiam Graco prouerbio celebrata
elt:vt is videatur cornicum oculos velle configere, quifquis ea
qug antiquitas magno confenfu approbauit, damnare ac re¬
fcindere conuelleréque conetur. Nec admodum abfurdum ft
uis in hunc modum accipiat „yt dicatur oculos cornicū con¬
dc qui perfpicaciffimis ocularifiimifque vifum adimar, of
fundarque tenebras : aut qui rem ipfifimam acu, quod aiunt,
tangat: tantus videlicet artifex vt non folim fcopum, a

uem, verum & ipfos oculos iaculo feriat.
Gladiatorio animo. 76

Prouerbii fpeciem habet quod legimus in Phormione Te¬
rentiano, Hem gladiatorio animo ad me affe@ant viam Quo
fignificatur,ita tendi ad nocendum alteri,vt id cum proprio e¬
tiam periculo tentetur,animo pertinaci, paratóque vel perde¬
re vel perire. Nam gladiatori compofito ad certamen hac pu¬
ne propofita fors eft, aut occidere fi occupaucrit, aut occum¬
bere fi cellaucrit. Ariftoreles audacia huiufmodi cum propri
falutis contemptu coniunctam,Celticam appellat.

Frufto panis.

Frufto panis,pro re quantumlibet pufilla ac vili noftris quo¬
que temporibus vulgo diĉtitant.M.Cato in Oratione Li
M.Cælio vilitatem opprobrans, non loquendi tantüm, verüm
etiam tacendi, Frufto, inquit, panis conduci poteft vel yti ta¬
ccat, vel vti loquatur . Ciraturlocus ab A. Gellio in No&ibus
Articis. Videtur hyperbole fumpta vel àcanibus, quos frufto
Panis inuitare ſolemus,yel à mendicis,

uem mater amictum dedit obferuare.

Quem mater amiétum dedit obfernare, pro eo quod eft
Pueriliter ex alieno prafcripto viuere, legitur apud Quintilia¬
num lib.ş.Nam quid, inquit, illa miferius lege, velutipræfor¬

ut a=

78

Ug
matas infantibus literas profequentium,é& vt Græci dicere fo¬
lentquem mater amictü dedit, follicite cuftodientia 2
ex Fabii verbis apparet, Græcis in prouerbio fuille. Vfurpat au¬
tem & indicat adagium Lucianus in Nigrino , xo} atw ó 0s
oms Ë TÁY& Tis (217805 ty owm id elt, Et ynde hic patto?atque
fortaflis materna veftis eft. Dicuntur hæc fcommatain cam
qui verſicolore vefte amictus aduenerar. Plutarchus in comen
tario de Fortuna Alexandri, Axlw yyzstov ados, Quetovre rub
TUC LD À argos eT cue, xxterds Ty nee aKe. 1d
elt More pufillı pueri feruanté amictum ra ill pattie con¬
fuctudo, veluti nutrix, addiderat . Quin hoc ipfum quo nihil
iam tritius, Ex praferipto viuere, prouerbiali metaphora di¬
Cum apparet,tracta videlicet à pueris, quibus, vt inquit Plato, pro viuere,
è Ti ygapidi id cftin tabula exaphiaria, doctor exemplar piz¬
feribit quod imitantes, literară notulas confucféant effingere,
Hocimitationis genus velut addi&ū ac feruile ridet Horatius,

O imiratores feruum pecus, vt mihi fepe

Rifum,fepe iocum veltri mouere tumultus,
Et Fabius nihil purat ad bené dicédum inutilivs, quam ita fer¬
uire præceptis artis , yt non aufis digitum latum ab illis difce¬
dere,fiquando caufe ratio poftulabic.

Quid diftent era lupinis.

Prouerbit faciem habet quod eft apud Horatium in Epift.

Nec tamen ignorat quid diftentæra lupinis.
Id cft, nouit difcrimen rerum vilium & pretiofarum. Agit au
tem Horatius de iis qui beneficia nonita conferuntin quof
uis, velut abiicianr, fed ita collocant vt expendant & eius me¬
ritum ac dignitatem cui preftant,& pretium muneris quod lar
giuntur . Porrò lupini vilitaté prouerbialiter notauit & Iuue¬
nalis, -tunicam mihi malo lupini,

Quam fime toto lander vicinia pago. =
Notar & Lucianus in libello De mercede feruientibus, quum
rogat num y{queadeo defuerit lupini & aqua fontana copia,
ytin eam fefe coniiceret feruiturem.

Me mortuo, terra mifceatur incendio. 80
Extat Gracus fenarius quesiuiadys apud Suetonium Traquil¬
lum in vita Neronis,

Emsi Faroj Tos vola un LATE zel.

Me mortuo conflagfct humus incendiis,
Quod quuma quodam fermone communi diceretur , Nero
refpondens, Imò,inguit, tust görs id elt, Me viuo.alludens ad
vrbis incendium quod paulo polt effecit. Meminit huius pro
uerbii M.Tullius libro De finibusbonorum tertio,Quoniam¬

ue illa vox inhumana & fcelerata dicitur eorum qui negant
i recufare quominus ipfismortuis,terrarum omnifi deflagra¬
tio confequatur:quod vulgari quodam verfu Græco pronun¬
tiare folent. Item Sencca libro De clementia fecundo, quum
dicit multas yoces magnas,fed deteftabiles, in yitam humana
petuenifle,celebréfque yulgo fieri,vtillam, Oderint dum me¬
tuant.Cui,inquit,Grecus verfus fimilis eft, qui fe mortuo ter¬
ram mifceri ignibus iubet. Quin cadem fententia hodiéque
vulgo durat inter mortales. Mihiinguiunt, morienti mundus
vniverfus moritur. Qua fignificant nihil fua referre quid po¬
{teris accidat vel boni vel mali quum ipfi tollantur è vita, ne¬
quaquam fenfuri.

Mare celo mifcere. Sr

Mare cælo mifcere, Prouerbialis hyperbole eft;pro eo quod
eſt,omnia perturbare, nihilque non tacere. T.Liuius, Quid eft
quod celo terram, terre celum mifceant? Ideni alibi, Quid
tandem eft cur calum ac terras mifceant? Iuuenalis,

—clameslicer,& mare celo

Confundas:homo fum.

Lucianus in dialogo Promethei & Mercuri snou) dA TOTO È
XLI TO ASV TË yii Tor oe gevoy rag ee: id eft, Quid igitur
oportebat ea gratia,terra(quod dici folet)mifcere calum? Ver=
gilius in quinto,de Iunone omnia tentante,

-maria omnia cælo Mifcuit.

Idem paulo diuerfius in duodecimo,
--non fi tellurem effundat in vndas
Diluuio mifcens,cehimye in tartara foluat.
Ariftophanes in Lyfiftrata,non diffimili figura dixit;
=r dat) Trew veoTeege Ford

Zads WiCocuems.

—quin & fupera infera reddet.

Iuppiter altifremus. à :
Plutarchus in vita Romulific vfurpat,vt calum terre mifceae,
qui ex hominibus deos, ex diis homines faciunt, & qua funt
hominum fabulantur de diis , aapyavee 2) oud TANTEN TUA
Somme TS deeTHsskvocn0y k dravyes.ovecrves & epi plexCiaresy
Id eft, In cotum abnegare diuinitatem virtutis, impium eft &

ingenerofum:ceterùm celo mifcere terram,{tuporis eft,

Mifcebis facra profanis. 82

Fas& nc

Confimili figura dixit Horatius,
Id'eft,Nihil non facies. Itemy-c6fandens faſque nefalque, cofuide

uibus

Ex prefcri

id eft,

Celuri ter=
re mifcerei

id eſt,

--Mifcebis facta profanis