Page 77 [77]
5
3
an confultius elt'alienis malis prudentiorem reddi sluxta
Græcam fententiam,
Blau mird és TA TA UNO uad
Aliena fpe&ans,do&@us cuafi, mala,
Circumfertur& illud noftrati vulgo ia&atum, Morrales pu¬
dore & iactura doctiores euadere,
Aliquid mali propter vici=
num malum. 32
Lyfimachus apud Plautum in Mercatore , Nunc ego verum
efle illud verbum experior, aliquid mali efle propter vicinum
malum. Quibus ex Plauti verbis fatis liquet, hanc fententiam
vulgari fermone fuiffe celebratam. Eam Hefiodus cleganter
exprellit in opere cui titulus, Opera & dies,
El yde Tol Kol NEI DEI Ro AAT,
Tarots &£wsoi tio ATTO df rnol.
Tux wants ydroyaroy T yxs pey’ bretao.
Epuogt Tol nyis OST unes YaToVos LOT.
Sit ar Lis oneri ui yarer xalg s èh: id eft,
Sigua domi inciderit tibi res,tunc illico omiffis
Adfunt vicini zonis,cinguntur at ipfi
Affines.noxa eft,vicinus yt improbus,ingens:
Contra ita maxima commoditas,fi commodus adftt,
Deeft honor huic,bona quem yicinia deficit:at nec
Intereat bos,ni yicinus ybi improbus adfit.
Neque tantum inter priuatos vicinos hæc fententia locã ha¬
ber, verumetiam experimentis obferuatum cft populos à vici¬
nis fubucrfos. Quemadmodum Ætollis & Acarnanibus eue¬
nit, qui fe mutuis cladibus cuerterunt , inter fe finitımi : item
Carthaginenfibus & Byzantinis . quarum hiftoriarum memi¬
nerunt Hefiodi interpretes. Huc videtur leuiter allufife Ver¬
gilius in Eclogis,quum ait,
Nec mala vicini pecoris contagia ledent.
Mantua,ve mifere nimium vicina Cremone,
Admonetautem paroemia , vtibonorum conuidtam & con¬
fuetudinem expetamus , 4 malis nos quam maxime poflumus
abducamus. Proindefcitum cftillud Themiftoclis apud Plus
tarchum:qui quum predium quoddam venderer hoc quoque
preconem addere iuflic,om rol &yaðoðs bd yetroves. td eft, quod
vicinos etiam haberet bonos:quafi vicini commendatione fu¬
turum eflet longe vendibilius, Neque multi abhorret hinc
illud ciufdem Hefiodi carmen,
Ho X du or Euanoe ais HAKSU dvd pos eave ct.
Sxpe mali malefaQa viri populus luit omnis.
id eft,
Er,
ideft,
Manus manum fricat. 33
Socrates in Axiocho Platonis ait Prodico fophifte hunc E¬
charmi comici verficulum femper in ore fuiffe,
Hd y le ld dog: xe Ns 71 109 Anois 71. id eft,
Affiticat manum manus:da quiddam & aliquid accipe . yi¬
delicet hominis quæftum facetètaxans , qui neminem gratis
doceret, & àquo fe quoque gue tum ones eflet, didicifle
affirmabat.at ne id quidem gratuito, imò numerata mercede,
Sententia digna tum homine Siculo,tum vafro poeta.fic enim
illum appellat Cicero, Monet autem, neminem ferme mor¬
talium inueniri qui yelit in quempiam beneficium collocare,
aquo non fperet aliquid emolumenti viciflim ad fe reditu¬
tum:fed officifi inuitati officio,beneficii beneficio prouocati,
Idem adagium effertur & hoc patto , yale xg vialen id elt,
Manus manum lauar. Idem pollet vtraque metaphora. nam
mutua commoditas eft, quoties vel fricat vel abluit manus
manum . Circumfertur inter Græcanicas ſentétias huiufinodi
diftichon,
Ahe YX &vdpa ed sols Take BAI:
Xde yag vini damage CELIO
Vibs feruat vebem,feruatitidem vir virut
Manus manum,digitimaue digitus abluit.
Vritur eo & Seneca in ludicro libello de morte El.Cef
id eft,
Gratia gratiam parit. 34
Eandem fententiam Sophocles fimpliciter extulit in @di¬
po Coloneo, ; | È :
Hotels View deu. id cft Gratiam adfert gratia.
Rurfum apud cundem in Aiace Maftigophoro,
Xéeis yew yee Stay i riirovo) del: id eft,
Bencficiùm femper beneficium patit.
Quod Hefiodus yelut enarrans in primo Georgicin,
Toy piAtorrx ire To RO mov TOTHY Xe
Kol do aW bs xu Dro un Pouv os xo uÀ dö.
AbT awns SERATA AN os tdwxty. id eft,
4Equum yt aimetur amans:qui accedit,iu ngitorilli,
Da,tibi qui dederit:qui non dederit tibi,ne da.
Danti aliquis dedit,at non danti non dedit vllus.
Quibus fignificatur beneficium inuitari beneficio,& oficium
officio prouocari. Euripides in Helena,
Xdleis 8 dyn vhewrs iN SeTe.
Bencficium beneficio refpondeat.
>
Par pari referre. 35.
Jocy ioo tmpteäy. Terentius in Eunucho patcemiam vlurpat,
fuperiori nő admodum diffimilem, Par pari referto. @ ua mo¬
nemur yt tales fimus in alios, quales in nos illos experimu:i
ac, iuxta Medeam Euripideam, amicis fimus amici, inimicis in¬
felti in perfidos perfidi, parcos parci, clamofos clamofi, impu¬
dentes improbi ; denique vicunque meritum merito fimili re¬
taliemus.Idem in prologo Phormionis,Quod'ab ipfo allatum
eft fibi id efle relatum pucet. Non inconcinne tum quoque v¬
furpawerimi sfiquando verba verbis, bladitias blanditiis,pro¬
milla promiflis penfamus. Huc pertiner illud non illepidum,
quod refert Ariftoteles libro Moralium nono: Dionyfius ci¬
de. accerfuerat, y fibi caneret i
his pactas eft legibus, vt quo doctius meliufque caneret, hoc
copiofiorem ferret mercedem . Annixus eft omni artificio ci¬
tharædus vti quàm fciuffime caneret,{perans ampliffimii pra¬
mium. At poftridie pa@am mercedem repofcenti mufico qui
conduxerat, ait iam perfoluifle fefe quod effet pollicitus, nem¬
pe par pari retulifle, próque voluptate repoluifle voluptatem,
{pem lucri fignificans,qua quidem hoc maior fuerat, quo ma¬
gis ex arte cantaflet . Verum hoc loco negat philofophus par
pati relatum : proptetea quod alter id quod volebat accepit,
alter co quod expetebat, fruftratus eft, Huc videtur re{pexiffe
Euripides,quum ait in Andromache,
LTapeav nay hisodpesy’ CITATA
Ovusv dos di TuvÉeroa Suns uv.
Modeftus in nos fentiet modeftum item,
Commotus autem nos reperiet concitos.
Porrò prouerbium natum videti poteft a compotationibas
veterum Grecorum,apud quos equalibus cyathis bibere mos
erat. Archippusin Amphitryone fecunda, apud Athenzum li¬
bro decimo,
Tis integr operò sans deus roy low.
Quis par fcelelte mifcuit vobis pari
Item Cratinus in Pytine,
Tov N° roy io Desyr è y EKTITO LAs
Ar par pari reddenti,ego refpondero.
Irem libro fexto, Où dik 2y èv TË Pouy iooy tow zy Tuba
Avus. id eſt, Non per eos qui Romæ piſcem vendunt, parem
pari. fentiens fingulos pretio eftimatos vendi. Erat hac vox
ivoy icw folennis inter propinandum, vt ex codem authore fa¬
cile liquer.Ea fignificabant aut pares effe cyathos, aut tantun¬
dem addirum aquæ, quantum meflet vini. Huius formæ fant
illa,Paria facere, pro penfare ex æquo: & Parem calculum po¬
nere. Plinius ad Flaccti, Accepi pulcherrimos turdos, cum qui¬
bus parem calculi ponere, nec yrbis copiis ex Laurentino, nec
matis iam turbidi tempeltatibus poflum. M. Tullius libro de
Oratore ad Brutum, Par pari retulit ad fchema rhetoricum,
quo membra orationis pari fyllabarum numero fibi refpon¬
dent.Nam, inquit, quum aut par pari refertur, aut contratium
cotrario opponitur:autque fimiliter cadunt verba, verbis cô¬
parãtur, quicquid ita cõcluditur, plertig; fic vt numerofè cadat.
Eadem menfura. 36
Quod modo retulimus, videtur pariter & ad officii & ad in¬
iuriæ relationem pertinere: yerim ad beneficii penfationem
magis referendum quod ait Hefiodus,
Aird 7 BÉTON) A dior, die dui sat. id eff,
Aut menſura eadem,aur melius quoque,fiqua facultas.Quo
docet officium remetiendum efle eadem menſura, aut etiam
copiofiore, fi ſupperat facultas: proïſumgue hac parte imiran¬
dos efle foecundos agros, quifementem pe multo cum
foenore reddere confucuerunt. Ciratur à Luciano prouerbii
vice in Imaginibus are uerposdaatxo] Adiorid'elt, Eadé men¬
fura, quod aiunt, aut melius. M. Tullius Epiftolarum ad Atti¬
cumlib.1. Ego autem me parabam ad id quod ille mihi mifif¬
{et yt o TË Tü uirgo xa) Aion fi modò potuiflem. Nam hoc etia
Hefiodus aferibit ; xt Jura. Hoc adagio non grauatus eft
vü præceptor nofter Chriftus in Euangelio,quumait faturam
vequa menfura fuerimus aliis emenfi » cadem nobis alii reme
tantur. Sic enim loquitur apud Mattheum, Ey & jok xeluan xei¬
VT KelThaDe ky ev d LETEO MEATO PERANTA ty. id eft, In
quo iudicio iudicatis,in co ivdicabimini : & qua menfura me¬
temini alus, illa remetietut vobis.
Crafla Minerva,
Pingui Minerua. 37
Minerua, iuxta poetarum fabulas , artibus atque ingeniis
præfidet . vnde & illud fluxit, Inuita Minerua. Præterea ulud,
Pingui feu crafla Minerua , quod quidem iamolim prouerbii
vice celebratur. Columella libro De re ruſtica duodecimo,
cap. 1. In hac autem, inquir, ruris diſciplina non confideracur
ciuſmodi ferupuloſitas , fed, quod dicitur, pingui Minerua,
quantumuis veile continger villico tépeftatis future præfagié.
Idé in primi libri prefatione, Poreft enim nec fubeilifima,nec
rurfum, quod aiunt, pingui Minerua,res agreftis adminiftrari,
1}
id eft,
id eft,
Dionyfii aå
refponfic.
Paria facere
Parem cal¬
cal ponerte