Page 76 [76]
31 DES ERAS
2
tendo , & eas defcribendo male, ex Græcis bonis Latinas fecit
non bonas , Idem Menandri Phafma nunc nuper dedit. Vt
Quale fir, idem valcat quod apud Græcos ofoy, apud Latinos
velugaut, quod genus fi:quibus veimur, exemplum propofi¬
turi.meminerat enim de conuicio regerendo eius mox fubii¬
citexemplum, Deinde Prius refpôdet ad aduerbium quod fe¬
quitur,Nuper.Qui prius male verterar multas fabulas, quar
non meminiftis, idem nuper dedit ineptam fabulam Phafma,
cuius poteltis meminifle, Verim vtad rem redeamus , primus
huius adagii pater Homerus Faille videtur, apud qué hic ver¬
fus eft in Iliadisv,
y (THOR avs,ro0) d\ tongues.
Talia dicentur tibi, qualia dixeris ipfe.
Item Hefiodus libro cui titulus Opera & dies,
ELD xocusy 7° Garis,roya wc avrds peitoy duguercts¬
Fors malè dicenti dicentur plura viciflim,
Rurfusineodem,
X XW 9/1
Hn tans Soar e xd Hofes
Als reow TVVVAR pures.
-fi quod prior ipfe
Aut verbum aut factum dicafue gerafve moleftum,
Ad te cum duplici rediturum fœnore noris.
Euripides in Alceftide,
=a’ Huns xaxes
Epis sexs voy mme où JNA nang.
-fi dixens nobis male,
Mala inuicem permulra,nec falfa audies.
Longe venuftius idem extulit Sophocles , citante Plutarcho:
pady yha Ex xs por,
Axayaugvay 85 By dimm Angus.
Etenim folet quidiéta tremere fecerit,
Audire nolens verba quæ dixit volens.
Refertur ex Sophocle,
BAN TALL yGarow in gas pil,
Axay dxguety os xoy Aaw xax ds. id eft,
ui multa temere verba fudit,is folet
Audire nolens quæ volens dixit male.
Quinetiam his noftris temporibus aufmodi quiddam vul¬
oo diditat, Vt falutabis,ita 8 refaluraberis.hoc eft, Vt tua fue¬
Hr oratio, ita tibi re{pondebitur, Plautus , Contumeliam fi
dicesjaudics.Cxcilius in Chryfio apud Gellium,Audibis malè,
fi malè dicis mihi. Eôdem pertinet Euripideum illud apud au¬
thores paflinrobuium, AYA IVOY SOOT AVOHSY T dDesruys Tò
1995 dvsuzia.id et Infienis oris, & inique vecordia fiais feu
ve&igal, calamitas. Celebratur & hocinter Chilonis apoph¬
thegmara, pi xaxghorly Bis 7Mctior, Ad un, gua ¿þ ois Avan¬
aa id eſt,non eſle maledicédum iis quibufcum agimus: alio¬
uin audituros que moleftiam adferant. Huc arbitror afcri¬
bedum verficuli quem Quintilianus vt vulgo iactatum citat,
Nec.malè refpondit:malè enim prior ille rogarat.
Serò fapiunt Phryges. 28
Hoc prouerbium ex yetuftiflima tragoedia Liuii Andronici
muytuo fumprum eft, que infcribitur Equus Troianus , Sero
fapiunt Phryges. Vfurpatur a Cicerone in epiftolis familiari¬
bus, In equo,inquit , Troiano fcis elle, Serò fapiunt Phryges.
Conuenit in cos quos ftultè faétorum ferò pænitet. Siquidem
Troiani tot iam acceptis cladibus‘, vix decimo demum anno
de reftituenda Helena confultare coeperunt: quam fi ftatim
initio repofcenti Menelao reddidiffent, innumerabilibus fefe
calamitatibus fubduxiffent.Euripid.in Orefte,
© Oe hooves siro Mirota ais ous dousus. id eft,
Ar nunc profecto ferius fapis bene,
Quum tunc penates turpiter reliqueris
Nam verba funt ad Helenam Elcétræ. Refertux & è Felto P6¬
cio prouerbij titulo. Demades,authore Plutarcho,dicere fo¬
Tebar,Achenienfes nunquam decernere pacem , nifi pullis ye¬
ftibus indutos.innuens eos bellandi cupidiores quam fat effet:
nec nifi clade fuorti admonitos de pace cogitare.Ar nos quan¬
to fumus Arhenienfibus vecordiores,qui ne tot quidem anno¬
rum malis doti, bellí odimus, nec de pace, quam inter Chri¬
ftianos perpetuam efle oporcebat,tandem incipimus cogitare?
Pifcator ictus fapiet. 29
Eandem haber fententiam illud apud Gracos celebratifli¬
mum, duals Munys yoy oied, id eft, Pifcator percullus fapiet.
Idque feruntab huiufmodi quodam eucntu natum,Quum pi¬
feator quifpiam pifcibus, quos intra rete rencbar, manum ad¬
mouiflet, atque à fcorpio pifce feriretur, I&tus, inquit, fapiam.
Iraque fuo malo dođtus,cauit in polterum.Plinius libro trige¬
fimofecundo demonftrat id elle peculiare draconi & ſcorpio
pifci, ve ledant aculeis, fi manu tollantur. Zenodotus ait pa¬
ræmiam exftare apud Sophoclem,
Factum ftultus cognofcit. 30
Idem aliter effertur ab aliis , ¿Ay d 71205 byw, id eft,
Rem peractam ftulrus intellexic. Sumptum eft autem ex Ho¬
id elt,
id eft,
id eft,
id eft,
id eft,
ROT. ADA. 32
mero,qui pluribus locis hanc yfurpauit fententiam:yt in Ilia¬
dos 7& v,
PRE SIENS SE
z HAT SO UNT CALDA D È &
Tety 71 xxggt aa}ecty.cey ey di TE Vi TOS yO
~-mihi obuius ire caueto, priufquam
Noxe aliquid capias. nam factum nouit & excors.
Huc allufit Euripides in Baccis,
XHG 7002 Us dy Ee Soucy
m didicit affinis malo.
De Pentheo, qui ferò nec nifi fua pernicie do&us, corpit reue¬
reri Bacchum. Neque huic diuerfum eft quod admonet fena¬
rius ille,inter Græcanicas fententias celebris,
Hes peTæyoia Yer’ vemos olas.
Tum indicant homines,vbi iam peenitet.
Eodem pertinet Vergilianumillud,
Difcire 1uftitiam moniti,& non temnere diuos.
Item illud Demo{thenicum , Non emo tanti peenitere. Vnde
perquam elganter Fabius ap ud Titum Liuium, euentum,{tul¬
torum magiftrum ap pellat, Nec cuentus docet hoc (inquiens)
qui Sultoram Els: eſt, ſed ratio. Plinius in Panegyrico
quem Traiona dixit, huiuſmodi feram & infrugiferam pru¬
détiam,miferam vocat : Terror, inquit, & metus & mifera illa
ex periculis facta prudentia,smonebat vta republica (erat auté
omnino nulla refpublica)oculos,aures,animos auerteremus.
Malo accepto ftultus fapit. 31
Paulo diuerfius extulit Hefiodus, eandé tamen fententiam,
quum ait in libro cui titulus,Opera & dies,
Dix N° E WE e105 134,
Els Tehos eed four. au tay Jk Te viatos tyra.
—tandem fua pena nocentem
Confequitur: pailifque fapit tum denique ftultus.
Ad quam fententiam videtur alludere & Homerus in Iliados
Jiva wolns ¿aner id eft, Vti tuo damno cognofcas. Plato im
id eſt,
id eft,
id eft,
Sympoño, à Mi xo ror Neyo, O Ayayay > pd) Cardia ÉD TOUTOU
BR oo TH HueTeowy DU FUPAATOY “prove NC Ha y KA Hi, nat
Tlo mngon, Êsare vmov, ou YovT wiy ae. id eft, Qua fane tibt
quoque dico Agathon , ne ab hoc fallaris, fed ex cognitis iis
ua nobis acciderunt, caueas: nec, iuxta prouerbium, veluti
O polt acceptum malum fapias . Huc referédum & Plau¬
tinum illud in Mercatore, Fæliciter is fapit, qui alieno pericu¬
lo fapit.In eandem fententiam Tibullus Elegiarum lib3.
—feelix quicunque dolore
Alterius,difces polle carere tuo. 5
Huc alludunt & ille fero fapientium voces, Nune {cio quid
fit amor. Nunc ego & illam fceleftam,&jme miferum efle fen¬
tio. Ah, vix tandem fenfi tolidus. Videtur adagium ex illa
veruftifima fabula manafie, de duobus fratribus, Prometheo
atque Epimetheo , que quidem refertur apud Hefiodum, ad
hanc ferme fententiã , Iupiter iratus Prometheo propter igné
furto fublarum è cælo, ac mortalibus redditum : cupiénfque
illumfimili retaliare dolo, Vulcano negocium dat vrè luto
uelle fimulachrum quanto maximo pollet artificio fingat¬
Id fimulatque factum eft, fingulos deos deáfque moner, vI ci
fimulachro fuas quifque dotes adiungerent . vnde & virgini,
Pandore nomen affictum apparet . Hanc igitur omnibus for¬
mæ cultus, ingenii, linguæg; dotibus cumulatam. Tupiter cum
pyxide,pulcherrima quidem illa,fed intus omne calamitatum
genus occulente,ad Prometheum mittic. Is recufato munere,
fratrem admonet , vt fiquid munetis fefe abfente mitterctur,
ne reciperet.Redit Pandora,perfuafoque Epimetheo pyxidem
donar.Eam fimulac aperuillet, cuolantibufque morbis fenti
fet Iouis ğdweg doeg > {fero nimirum fapere cœpit. Vbi Hefic¬
dus palam ad adagionem alludens ait,
Adraeo Skit u2vos Ire A er ay Ono id eft,
Accepit,tactufque malo tum denique fenfit.
Idem fignificat in Theogonia: Hæc,inguit,peperit Iesunyta.
Toi sy, RON MNTIY Ac TIVOO Tk Barun yee,
Prometheum, vafium denominans, ac yariis inftrudtum con¬
Gliis:Epimetheum:p oft erratum fapientem. Vade & Pindarus
in Pytiis, appellatillum ddivooy, quafi fero fapientem,quod ip¬
ficat,cui,prius quam rem aggrediatur,fuppetit confilium: tac |
meo et confilio malis imminentibus occurrere. Lu¬
cianus in dialogo quoda, ex comico quopiam citat hunc ver¬
ficulum diétumin Cleonem , quod ferd, nec nifi confecto me¬
gocio,feparet, o
Kiev TTegwutals Ot pare: Te TINTA
Rebus paractis eft Cleon Prometheus.
Idem in calce,iufdem dialogi, iau Thy meraboun oven, Barges
5 t079/,00 Tle gun }ius Sty. id eft, Nam illud quidem poft rent
confulere, Epimethei eft, non Promethei. Effercur etiam ad
id eſt,