Page 74 [74]
27s
Nam fune qui hac de caufa falem gratiam nominatint ,quod
citra hunc omnia yideantur infipida ingrataque. Quaquam
illud maximè diuinum in fe fal habere videtur quòd à corpo¬
ribus vita deftitutis putrefa@ionem ac tabem arcet, neque fi¬
nic prorfum interire, diu motti velut refiftens, animæque quo¬
ad licet,yice fungens.Atqui nihil eft anima diuinius.Huius ve
eft oficium,animantia tueri contineréque,ne uc finere com¬
paginem dilabi: itidé fal, anime exemplo,cohibet corporum
harmoniam ad tabem tendentium,& membrorum inter fefe
amicitiam conferuat. Hac eadem ratione fulguris ignem, fa¬
crum ac diuinum arbitrantur quod ictorum corpora multo
| tempore perdurent,neque putreſcant.Habet & illud quafi di¬
| uinum fal,quod vim quandam gignendingenuina habere cre
datur:vel hoc ‘arguméto , quod, ficuti paulo fuperius di&um
eft, feminalem vigorem expergefacit acuitque -Proinde qui
canibus alédis dant operam,falfis carnibus ac falfamentis cos
pafcunt,quo ad gignendum reddantur alacriores.Accedit huc
| quod ¢ nauibus marinisimmenfa murium vis foleat enafci.
Neque defunt qui dicant, mulieres ctiam citra vinlem ope¬
ram ficri grauidas, fi falem lingant.Præterca putant huc allu¬
| file poeras,qui non fine caufa finxerunt Venerem geniture
| principem,é fale natam fuifle: quam etiam &Uuywñ id eft fa¬
ligenam,cognominant. Quin tidem deos omnes marinos, fœ¬
cundos,& plurimorum liberorum progenitores faciunt . De¬
| nique nullum eft animal, neque terreftre,neque yolatile,per¬
| inde feecundum yt {unt omnia marina. Huiufmodi ferme de
|
|
|
|
a
fale difleruntur apud Plutarchum.que quidem hoc magis li¬
buitreferre,quod in Chriftianis ctiam myfteriis spiecipuò Ba¬
prifmi quo renafcimur ac denuo gignimur ad falutem,falin
| primis admifceatur:vt ex iis que veteres de fale fenferunt,
| nonnihil etiam theologus ad; fuum vfum accomodare pof¬
Me
-_ Duabusancoris fultus. I
Eat Judy deua,id eft, Duabus nixus in portufedet . Subaudi¬
endum ancoris.De firmis & immotis, & quirem fuam probé
conftabilierunt. Ductum a nauibus intra portum tuto manen¬
tibus à prora fimul & à puppi proie@tis ancoris.Meminit Ari¬
ftidesin Panach. Ab eademmetaphora ductum eft quod ad¬
mis mois fubaudiendum syxveos.id eft, Haud cademianco¬
ranixus eff qua vulgus hominum.
x Sine capite fabula. 14
Axtpa\ss wiles, id eft, Sine capite fermo. dicitur imperfectus
ac mutilus.Plato lib.de Leg. fexto, Otxguy Mawy Nywy yx dy põ¬
Soy axepahoy tay TA Nao TEURO Ss YS ay Adv TY TOISTOS BY,
ausepos pavoro id eft.Nequaquam profe&ò,pofteaquam di¬
cendi partes fufcepi,fermonem abfque capite libens relique¬
rim.Etenim fi oberrans talis occurrat alicui,feedus videretur,
Rurfus in Gorgia, AA? cèt Sv uvovs paai peregi Hus AY ne
THREE, RR” ee Fey Tis nepalo iya u ave nepaki nuinid eft,
Arne fermones quidem interim aiunt fas efle deferere „quin
potius imponendum illis caput , ne fine capite obambulent.
Fortaflis allufitad id quod refert Plutarchus in dialogo De
| defedtis oraculis. Apud Cretenfes feftum quoddam nouis &
| abfurdis ceremoniis agebatur, oftenfo hominis fimulacro fi¬
i ne capite.Hunc aiebant Homerioni patrem fuifle, qui conftu¬
|
prata per vim Nympha,fine capite fuerit repertus.Prouerbium
refertur à Zenodoto.
| Inter facrum & faxum. 15
| Tyndarus apud Plautum,alter ¢ captiuis, quum jam piodiris
| dolis effet deprehenfus, nec haberet quanam arte poflet ela¬
ia bi-Nuñc ego (inquit)omnino occidi. Nunc cgo inter facrum
f 5 faxumque fto,nec quid faciam fcio. Apuleius Afini fui libro
vndecimo. Plurimum ergo duritia paupertatis intercedente,
| quod ait yetus prouerbium, inrer ſacrum & faxum pofitus,
cruciabar.Explicat autem Apuleius allegoriam adagij , vide¬
licetalludensiad facerdotium cui erat initiandus: & pauper¬
. , taremfaxo duriorem , perquam non fuppetebant fumprus.
Federis fe- Sumptum apparet ex prifcis fœderis feriendi ceremoniis,in
rien dé prifca quibus foecialis porcum faxo ferie
ceremonia.
bat:hæc interim pronun¬
tians,Qui prior populus feedus rumpet,lupiter ita eum feriat
quemadmodum ego porcum hoc lapide ferio.Sed yndecun¬
que fluxitadagium,fatis liquet dici folitum in €0s,qui perple¬
xi,ad extremum periculum rediguntur,
Inter malleum & incudem. 16
Es i sa ;
Meragy $ gnpovos € otea id eft, Inter incudem 8c malleum
Huic non diflimile refertur ab Origene Theologo,quadamin
i i
| Hicremiam homilia,his quidem verbis (nam Graca defidera¬
| mus) Iam quoddam eft apud nationes tritum vulgi fermone
t proucrbium, ve de iis quianxietatibus & ingétibus malis pre¬
muntur,dican:, Inter malleum funt & incudem,
| ü 3 È È i
| N nce meg in arctum coguntur copia. 17
Rem candem diucrfa fignificat allegoria Terétius in Heau¬
rontimorumeno,quum ait,
28
In auguftum oppido nune mea cogunturcopia.
Metaphora fumpta ab exercitu,qui laboratiniquo conclufus
loco,& vndig; obfidetur ab hoftibus,vtdifficile fit effugere.
In acie nouaculæ. ä as
Nec abhorret à fuperioribus illud,quod ab Homero fum¬
prum,maximifque celebrarum authoribus >in adagioné abiit
ti Evesv xus. id eft, In nouaculæ cufpide, fiuesatie . pro'eo
quod eft in fummo difcrimine, Sicenimin Tliadis decimo lo- ¬
quitur Neftor,
Nw 9$ I wow rrasty tam Eves Isao dx pls,
HuoXa Avygds OReo05 A yaos Vt Piya.
Nune etenim cunctis fita res in cuſpide ferri eſt;
Viuantne an trifti exitio abfumantur Achiui,
Sophoclesin Antigone,
Deve Bebds av ved tw Eves ys.
Sunt autem Tirefig vatis verba;Creonté admonétis vt fapiat
in tanto conftitutus periculo.Rurfum in Epigrammatibus.
Eveamns À op 7e dlopuOcptes Baies
Y pav upotessa T Lugo tsoerae kx pasfe
Europe atque Afix reges Mauorte potentes,
Nunc vobis verifque nouaculz in acumine res eft.
De Menelao ac Paride, fingulari certamine decernétibus vter
Helena potiretur, Theocritus in Diofcuris,
AVJpamwy cumieus T fugo icy edyrwy. id eft,
Certa falus hominum iam ferriin cuſpide tantum,
Sumptum videtur à circulatotibus,qui in cufpide gladiorum
ingrediuntur:aut ab iis qui ferrum manu contređtant: vtad¬
monentin hunc authorem edita {cholia.
Res in cardine. 19
Huic n6 omnino diuerfum eft illud.Res eftin catdine.quod
Seruius prouerbium efle admonuit,enarrans illud Maronis,
—haud ranto ceflabit cardine rerum.
Putatque perinde valere quafi dicas,Res eft in articulo . M,
Tullius,In co cardo rei vertitur, dixit,pro co quod eſt, ex hoc
tora res pendet. Quintilianus lib.duodecimo Nam vt raccam
de negligentibus,quorum nihil refert ybi litium cardo vērta¬
tur. Idem libro quinto, Nam fi fatetur , multis ex caufis potuit
cruenta efle veftis:fi negat,hic caufæ cardinem ponit inquo fi
vi&us fueriņetiamin fequentibus ruit.Sumptű ab oftiis qua
cardinibus fuftinentur voluuntirque.
ideft,
id eft,
Nouacula in cotem. 20
Evess as axgvlw,id eft,Nouacula in cotem. Dici folitum in
cos qui forte in eas res incideruntin quas minimè volebant.
Neg; nouacula poteft incommodius cadere quam fi in corem Æoratian#
incurrat.Ab hoc nonita multum abhorret illud Horatianum, loc.
-& fragili quærens illudere dentem.
Infringet folido.
Re&è accommodabitur& in eum,qui ladendi cupidus, tan.
dem hominem nadtus eft 4 quo viciflim ledatur,quum illi no¬
cere non poflit.Siquidem nomacula fi in molle quidpiam inci¬
derit diflecat: fi in'cotem,retunditur. Huc refpexit Tarquinius
qui dixit fibi in animo elle ve Adtius Nauius augur nouacula
cotem difcinderet.fignificas in cotem nihil polle nouaculam.
Quanquam ab augure fatum quod ille fieri polle non cre¬
debat,refert Liuius libro primo.
Caliga Maximini. 2E
Caliga Maximinivule6 di@itatum cft in homines inful¬
fos & immodicæ procentatis.Id adagij refert Iulius Capitoli¬
nusin vita Maximini imperatous.Nam quum effet, inquiens
Maximinus pedum,yt diximus,oGto & propé femis,calciamen
tum cius,id eft campagium regium,quidam in luco qui eft in¬
ter Aquileiam & Arziam , poluerunt,quod conftat pede ma¬
ius fuifle hominis veſtigio atque menſura. Vnde ctiam yulgd
tractum elt,quum de longis atque ineptis hominibus dicere
tur,Caliga Maximini.Ha&enus Iulius. Ergo prouerbium re¬
Gius yfurpabicur; fi cum odio contemptuye dicatur propterea
quod isMaximinus,vnde natum efle conftat,inuififimus efler
pariter & populo Romano & Senatui:quippe Thrax natio¬
ne,deinde fordido genere,poftremd moribus barbaris,ac fe¬
tis. Quinetiam nunc homines infignitæ proceritatis vulgò
male audiunt,tanquam focordes atque inertes,
Clematis AF eyptia. 27,
Huic confine eft quod 2 Phalerzo Demetrio refertu Dich
porris Alyurliaid eft Clematis fEgyptia, Id aitioco dici foli¬
tum in eos qui corpore preter modum procero atque atro co
lore eflent.Natiihaud dubié ab cius herb fpecie de qua me¬
minit Diofcorides libro quarto.Plinius libro 24.cap.is.Itali,
inquit , centunculum vocant roftratis foliis,ad fimilirudinem
capitis penularum,iacentem in aruis.Greci autem clematidem
appellat: Sed quum clematidis multe fint fpecies, quas inibi
recenfer.Plinius,yna duntaxat prouerbio locum fecifle vide
turca nimirum gue Clematis Ægyptia cognomine dicitur.
Dicitur autem quod hanc maximè gignat Ægyptus, fo¬