Page 102 [102]
OCR
88 COGNATI; Tonderipecwmonradi debet:ad vivum radi. In principes graviora confuetis ve&igalia erigentes,hacmètito laudata fententia,&in omnium ore verfari folita,dicitur. Tiberius Emilio Re&o Zgypti prætori teferipfit: Boni paftotis eft,rondere pecus, non deglubere, quam fententiam paulo aliter extulit Dion: #de19/ ss minean äh aon mtg tA Bova: quod eft: Tonderi pecus meum volo,non radi: nimirum humaniter; haud mancipiorum modo traétandos prouiriciales innuens. Sunt enim qui rem exactius, quam fat élt, ic motofiusexcutiunt, ad vivam cutem refecant, quod alio proverbio ad vivuin vfque radere dicitur.Gregor. Theologus lib.2 Sentent: Moula uird xo TELYES» Ang Had Arigarartvs dl} ciugirar pas ved, Mulgetvelbircos,fi velit, paſtor malus. Sed elicit pro laé&e fanguinem merum, Di&o Tiberii convenit illud Plauti: Sed utrum ftriétin ne atronfurum dicam,an perpectinem. Namitriétimrondere, eftad cutem tondere, quod oh ged xeigey Gracidicunt: per peétinem, eft paulo longius à cuce interpofito peétinerondere. Sic Græcis duo tondendi genera funt, oxeeQior & xin sillud ftri€tim, hoc fecus.[ Lege Chil.proy. Bont paftoris eft, condere pecus, oñ deglubere.] Quiluxuriofus eSF.necelfe cStut & avarus fits Sermo hie etiam tota Gallia diffipatusac difperfuseft. Dro enim vitia hec, quamvis inter fe contraria effe videantur,ramen cõjun&a lunt : nam luxuriofi multas folent profundere pecunias, &ideo,ut pecunia fuis voluptatibus fatis fit,avati effciuntur. Ciceropro Rofcio: Inurbeluxuriescreatur, ex luxuria exiftat dvatitia neceffe eft, exavaritia erumpat audacia : inde omnia fcelera ac maleficia gignuntur, ut ex Catonis verLis inquit Gell. lib. 11. cap.2.Luxuria enimécluxus profufam impenfam fignificant-hine loxuriofussinre familiari folutus. Avaritiaautem eft yehemens cupiditasin pecunia:quam Plato in Gorgia defcribit: Pifcariin aqua turbida. Pifcariin aqua turbida dicuntur vulgari proverbio, qui ex publiciscalamitatibuspriuate foliti (unt veilitatiftudere,tempus 06 ampliusrapinæaccommodatü habentes, preter illud, quo omnia ad miferabilem quandam confufionem nutant, Quemadmodum autem é publicis incommodis illora profpera dependet fortuna, ita vicifim ipforum infortunium è bono publico. Galli ficexprimunt:; Il n’ yapefche qu’ en eau trouble. Cupiditati nihil ſatis. Seneca ad Helbiam matrem, Cupiditatinihileft fatis, natura etiam fatiseft parum. Hac fententia nihil celebratils. Cupiditas enim immodica eft, & prede femperintéta.de qua vide plura infra in adag. Cupiditas inhians. Demofthenes contra Ariftog. Nullus corum quibearifunt & felices,terminum aut finem habet cupiditatis habendi. AQiAspenugne ardere Addo di sd. Extat apud multos Græcos fcriptores Apollinis Pythii oracue lumin hanc fententiam verfu hexametro pronunciatum : AP rozen gta arderon iri, ano j sdr. Huius oraculi mentio firapud Plutarchumin Agide: ubi dum Ly{ander,Mandroclydes, & Agefilaus, bonorum zquationem & legem agrariam fuadent, in argumentum tum boc oraculum, ti alia vecum refponfatrahune. Atqueimbi pulchra gradarione, multa populariter contra Lacedamoniorum auaritiam dicuntur, qua cosmarime illaudaros faftos elle teltatur Ifocratesin Philip, Oracula autemilla, vitari pecunix ftudium, vt Sparta peftiferum, iubent. Hinc Cic. lib.2. Officiorum « Itaque quod Apollo Pylhius oraculo ædidit: Spartam nulla realia, nifi auaritia effe periuram:id videtur non folum Lacedemoniis,fed & omnibus opuentispopulis prædixifle. Cupiditas inhians Solenne &vfitatumeft Gallis noftris, avaritiam five cupiditatem hiantem dicere,hoc eft immodicam, & predzfemperintentam. Translatio eft fumpta ab aviculis nidulariis. Cic. in Ver. Nam Verremfemperavaritiahianti atque imminenti fuiffe. Tacitusin Gal. Hiantesamicorum cupiditates ipfa Galbz facilitas intendebat. Hinceft,utavari dicanturdevorare lucrum: fumpta metaphora à canibtis voracibus qui oftenfo illiscarnis frufto, malisincrepant, & mandentium fpeciem præbent, geftientesaviditate, & gannientes. Cicer. proFlacco: At molefte fert civitas, credo: amiffum et enim prater fpem, quod erat {pe devoratum lücrum. Quæloquendiratioeftalia;quam cum dicimus, Devorare rædium vel moleftiam : &, Devorare verbum imprudens: de quibus & aliis, favismulta nobis di&a ſunt ſupra. De cupiditate etiam diximusante inadagio, Cupiditati nibil fatis : & poft, Auidius, Experientiaetiam oftendit, cupiditatem illam auaræ mentis, ipfinicam effe. Ideo mulea graues fententix ea de re extant. qualis cite Crefcitamornummi;quantum ipfa pecunia érelcit. Item: Crefcentem fequitur cura pecuniam, \ Maiorumque fames:— Nunquam feum benigne. Vulgo dicunt deauaris'& teħacibus :Hic nunquam fecum bez nigne & liberaliter egit: fro siau more A moin Up witi Biid&usBrixio eb refpexiffe videtur quum fcribit : Nonintellgunt quid fit, hominem optime de fe mereri, Nomadicam vitam agere. Nornadicamagere vitam proverbialiter dicuntur vagabundi; quique fedem fta ilem &eertam nullam habent, fed modo hue modo illuc oberrant & divagantur, tempus inutiliter abfumentes, incerti, iuftabiles, & inconftantes, danse. Eft & alia metaphorica fignificatio, quum Pliniüs lib.27.cap-4. vagum baberenomen dixit, qui iaconftantes; & multis opinionibus obnoxii funt, putantes & approbantes verum eſſe quod falfum eft, vel falfum effe quod verum eft,velcertum pro incerto. Talesautem êtiam Nomadicam vitam agere dicuntuf: quonidm illorum animus vagatur,hoc eft,inconftans &inttabilis eft. Budzus Longolio : Tranfiit ad vitam ingloriam & Nomadicam. Nomades Africe populi, inter Zeugitanam & Mauritaniamfiti, ftationem cere tam non habent, nët domicilium fixum, vt paftoritiam vitam agentes:qui poſtea, verſa 0 inu, Numidæ appellati funt. Plin.lib.s. Cap.3.6.54. feribit, Numidas Nomades dici, à permutandis pabulis mapalia fua, hoc eft domos plauftriscircumferentes. vide Vagi dicuntur. Vagabundis enim populationibus vtin Sarmatia Hamaxobita,errantes,& reipecuarie dediti, nomen hocadeptifuntà Grecis, quibus voude paſco fignificat. Erat enim ea ens reipecuarigin primis ftudiofa: &obidad letiora pabulay herbis vno in loco depaftis, magalia & papiliones fuos curribusalio cransferebant. Cynice viuere. Cynice viuere prouerbialiter:dicuntur, qui mifere vivunt; ve filiquis;&leguminibus,quique viliffimis cibariis fe rolerant,atq; faftentat, nam taliserat Cynicorum philofophorum victus, quod è Luciani Cynice intelligi pote, &ex verfibus imprimis elegätibus Petronii Arbitri: Quid faciantleges, vbifola pecuniaregnat? Autubi pauperras vincere nulla pore? Ipfi qui Cynica traducunttemporaccena; Nonnunquam nummis verba folent emere: Ergojudicium nileft nifi publica merces, Atque equesin caufa qui feder, empta probat. Ceenaquoque Hecates & ovis luftrationum, ut mendici, & fepiig crudis vivebant: inde & digna facris Hecates apud cundem Lu cianum dicitur Hecale mulier pauperrima, quod Ccena Hecatas facraa pauperib. raperetur : de qua Ariftophanes in Pluto,Lucia~ nus in dialogo Diogenis & Pollucis, item Charontis ac Menippi, De Hecale,Plautus in Ciftellaria; Siquidem eris ut yolo,ntquany Hecale fies. Ovidius: Gurnemoeft Hecalen, nulla eft que c@perit Irum ? Nempe quod alter egens,altera pauper erat. Habet quod deest. Brevitate orationis è populari fermone ufurpatur, dicfturqua is habere quod defit, quifuisbonis ira abftinet ac parcit, uti cide. effe videatur:&.quinon expletcupiditates naturaleis,ac necefla_ rias : contra, habere quod non defit, isquinon invitus, quique lì beralicer & jucunde ucitur iis que habeat,cum opus fit,& cumte poſtuler: quinon defoditea que quafient. Horatius epift.2 [i Sed quod non defichabentem. È Is enim habet quod non defit, qui f{umptus facit moderatos, & fructibus,aut vectigalibus fuisequales. Quod fidivesfumptug faciat fuis fru€tibus majores, huic eriam res tuæ deerunt. Luxu, riofo enim, & profufo bomini, quantumvis locupleti, defunt a mnia.Sumptusigiturcenfum ne fuperer,ut alibi (cripfimus. Vul go etiam dicifolet, Avaristam id quod haben udeeffe,quam quog non habent: propterea ícilicet, quod iis guæ habent, nonaudeng vu. His fimilia funt. Horatius Od.16.l1b.3. Magnasinter opes inops. Sic Plautus in Aulularia: Tenaces nimium dominos noftra tay tulit‘ quos Harpagonas, Harpyias,& Tancalos yocare foleo,in o, pibusmagnis pauperes, & fiubundos in medio Oceani gurgita Nulla illis fatis divitiae funt, non Mida, nov Creefi, non omni Perfarum copia explere illorum Tartaream inglyviem porel Si gnificarautemHoratius,vel opulenuflimoshominesinopesel x atq; egentes, fiaugendi cupidicate inflammati, fumptum facery non audeant. dem od.17.Epodi: i Egensbenignæ Tantalus femper dapis. Videntur quidem hac pugnare,copiolum efle &egere: fed cacy Tantali, & Tantali fimilium pena,utin media rerum copia ege ant.Idem epiſt.2.lib.1. ì Fe : Semperavaruseget. — ili cnim femperaliquid deeft. Nunquam enim expletur diuitia rum fitis. quinetiamiis qua haber, eget, Nihilrefert, verum uarus habeat, annon habeat, cumei defint ea qua habet. id el cumiisrebus, quas velfuolabore peperit, velbeneficio fortuna nal
