Page 56 [56]
#42
Ex finu illius.
> Quosexintimafamiliaricate volumusintelligi, hos è finu illi¬
usautillius cfe dicimts.M. Tullius a€tione in Verrem 3.Verres
fimulactetigitprouinciam, ftatim Meffanam liceras dedit, Dio¬
nem euocauit,calumniatores ex finu {uo appofuir, quiillam hæ¬
rédiratem Véneri Erveinæ commiflam efle diccrenc.idem aétio¬
ne 4. Satis ne nobis magnam pecuniam Venerius homo, qui à
Chelidonis finu in prouinciam profe®us effet, Venerisnomine
quafiife videtur. Idem in Catilinam inueĉtiua 2.Poftremum au¬
rem genus elt non ſolum numero, verum etiam genere ipſoatqs
vita,quod proprium eft Catilina de eiusele@tu , imo vero de co¬
plexueiusac Gnu. Plutarchusin vita Catonis Vticenfis fimili for¬
ma dixit, yapivtey aedrovcx ray Mogens x3A707 Avg om: ideft,
Gabinium PaulamexPompeij finuhominem, Quilocusnobis
alias citatus eft in prouerbio, lo finu gaudere: fed fenfu nonnihil
diverlo.Degrege illo nobis ante dium eft. M. Tullius aliquo¬
tiesgregales appellat, eiufdem fodalitij congerrones.
Xehe © ured.
Qui fe totum alicuius haberi yolebat,dicebat, pére x xréret
euusfom:hoceit, Et vfufruétu & proprierate. Siquidem inpof¬
ſeſſionibus ſæpenumero fir, vrpenes alium fit dominium, penes
alitm vfusfra&us. M. Tullio Curiuslibro 8. Siyales, bene eft:
fam enim zefoe Sptuus, arices at Attict noſtri. Ergo fructus eft
tuus,mancipium illius. Sentit Curius fe ficefle additum Attico,
vrtamen bene velit Ciceroni.Id M. Tullius velutexponens, ita
refpondet: Et mfi haberem ftudiorum meorum focium Atticum
noftrum, cuius quando te proprium effeferibis måãcipio & nexu,
meum autem vfu & fruétu,contentus ifto fum: id enim cuiufque
eft proprium,quo quifque fruitur arque vtitur. M. Tullius ludens
cumlureconfalto , oftendit iproprietatem bifariam conftare,
mancipio&nexu. Nechocius defiderat , modoliceatvtifrui:
propterea quod quandiu manetius ytendi fruendi, perinde eft ac
fires fit propria.
Ipfis & Chys.
Aunis goj gois. Non obfcurum eft has voces ex ſolenni more
vulgo iaétatas, quoties aliquis fibi bona precabatur & amicis,fic
enim precaturapnd Ariftophanem Auis
Adiva se QDerononnvgien (uy
XY yaw È cates
Au: Hg) 7405 03
Ideft:
Vr detis Nephelococcygienfibus,
Bonam valetudinem & incolumitatem,
Ipfis & Ghijs.
Interpresoftendit, hunc fermoniscolorem du&um ex publica
Achenienfiurm côfuerudine, quiin folennibus comprecation:bus
acfacrificijsbonaà dijs precantes reipub. addebant #94 2010.
Atque huiushiftorta teftem citar Theopompumin:(2.lib.rerum
Dhilippic.opinor quod è Chio nonnullam haberent Arhenienfes
commoditarem. a fibi vnibeneprecatur, nulla faéta mentione
amicoram aut bene meritorum,facete fuccinetur, xo] 40s.
Amicorum communia omnia.
Tarrow» idet, Amicorum communia funt omnia,
Noneft aliud hoc prouerbio,neque falubrius,nequecelebratius,
Quod quidem fitam eflerfixum in hominum animis.quam oulli
non eftin ore,profe&o maxima malorum parte viranoftra leua¬
retur, Ex hoc prouerbio Socrates colligebat omnia bonorum
effe virorum non fecus quam deorum.Deorum,inquir, funt om¬
nia. Boni viri deorum funtamici, &amicorum inter fecommu¬
niafuntomnia. Bonorumigitur virorumfunt omnia. Refertur
apud Euripidem in Orefte :
Koisa A m Tây pidwy.
Ideft;
Inrer enim amicoscunéa funt communia.
Idemio Pheeniffis:
Koved Qidev dx.
Id eft:
Communisomniseftamicorum dolor.
Idem in Andromacha:
Biro 9 sAlev tA|soy. of rives piñor
OpSas nehoygc’, ae HW À ALA ASTI.
Ideft:
Nam vereamicis proprium prorfusnibil:
Sedinteripfoscunétafunrcommunia.
Terent.in Adelphis: Nam vetus quidem hoc yerbum,amicorum
interfecommuniaefleomnia. Teftantur &apud Menandrum
fuiſſe in cadem fabula. M.Tulliuslib.Offic.1. Vtin Gracorum,
inquit,prowerbio et,amicorum effeomniacommunia. Ciratur
& ab Ariftocel.lib.Moralium 8.8 à Platone de legib.s.Quo loco
conatur demonftrare,feliciffimum reipub.itatum rerumomniù
communitateconftare: sean là robes orts re ta Hoy moite È
VOL CATO CTE TO MUDA MOE) yi ® riva al Tow
Saturnia Meyer re by Tus tai nova re Oiray.id eft:Prima quidem
igitur ciuitas eft & reipub. ftatus,acleges optima, vbi quod iam
olim dicitur, per omnem ciuitatem quam maxime fieri poteſt,
obferuabitur. Ditum eft autem vere,res amicorum communes
effe.ldem ait,felicem ac beatam fore ciuitatem » in qua nonau¬
direnturhac verba; Meum & non meum. Sed di&u mira, quans
non placeat,imo quam lapideturà Chriftianis, Platonis illa com¬
munitas : cum nihil vnquam ab ethnico philofopho diétum fes
magis ex Chriſti ſententia. Ariſtoteles lib. Politic. 2. tempera,
Plaronisfententiam , volens poffeflionemac proprietatem elle
penescertos:czterum ob vſum, virtutem & focietatem ciuilem,
omniacommunia 1uxta prouerbium. Martialis lib.2. iocatur ig
quendam Candidum, cui femper in ore fucrit hoc adagium,alio¬
qui nihilimpertiretamicis: 3
Candide xaa plawn lunt hæc tua Candide zum
Que tumagniloquus, noge dieque fonas.
Atque ita concludit epigramma:
Das nihil, & Dicis Candide, nose Pidar. ‘
Eleganter Theophraſtus apud Plutarchum in commentariolo,
cuititulus a&QiAnoA Aias» tinon T Piray, Est XI Aei naivas
TÚ Pirow civas res Piaws.ideft:Siresamicorum communes , ina¬
xime couenit vramicorum item amici fiarcominunes. M.Tull,
lib.deleg. 1. videtur hoc adagium Pythagore tribuere cum aits
Vande enim illa Pythagorica vox, 70 PiAay 0a, 00) DEALAN TOTTA
id eit;Resamicorum communes & amicitiam æqualitatem,Præ¬
terea Timæus apud Diogenem Laertiuin tradir, hoc diétuim pris
mum à Pythagora profectum fuiffe.A Gellius No&. Attic. lib.1,
cap 9,teftatur, Pythagoram non ſolum huius fententia parérem
fuiffe,verumetiam buiufmodi quandam vite ac facultatum com¬
munionem induxiffe, qualem Chriftus inter omneis Chriftianos
eife vult. Nam quicunque abillo in cohortem illam difciplina¬
rum recepti fuiffent, quod quifque pecuvia familieque babe.
bantin medium dabant: quod re atque verbo Romano appella¬
turxgwéGroy, ideft, coenobium; nimirum 4 vite fortunarumque
focietace.
Amicitia aqualitas. Amicus alter ipfe.
Hæcquoquead Pythagoram autorem referunnquod candem
comple&tunturfentétiam, r49 pratan loire ciyoy gog prau urli,
oy hiroverress esroy, id eft: Amreitiam xqualitacem elle, &eanté
animam,&amicum alterum ipfum. Neque enim quicquam non
commune,vbiforrunarum aqualiras; neque diflentio, vbridemt,
animus: neque diuortium , vbicoagmentatio duorum in vnumi
Ariftoteles magnorum Moralium hb. 1, Gazer Couàsue opadu
Qirovesmreir peice De nya i te xoq ners. id elt: Quoties voiu:
mus veheméreramicuim aicere. vna inguimusanima inga Site
ius.Idere eodem libr.ta 78,45 Oddlu,o PAG Cregageya ideft; ER
enim,vtdicere (olemus,amicusalter ego. liro. lb, de Legib 6.
citattanquam varus diGum.& ceu prote: bio iaétarum ; TAGS
99 0 Asyos die av, ws toorns Qirim dater CET dida giv (gde
eipnrey.xgy tuyesads id eft: Nam verusillud ver bam, & were &ele
ganter didtum eft equalitatem amicin& auétorem effe.Neq; ta¬
men id{entit Plato , juuenib.ac fenibus , do€tisarque indotis,
ftultisac fapienub,robuftisac debilib.omnia æquali exhibenda
effe, fed cuigspro {na dignitatediftribu portere, Alioqui guem¬
admodum aitinibi Plato,avis detects m love dv ox yiyrous avid elt.
inæqualibusæqual'aeruotimæqualia Er velummum vas in fum.
mam iniuriam vertitur , ita lamma qualitas fumma fit inægqui¬
litas. Quemadmodum fettjuiter dixit hnius, æquabicare in fêrê¬
dis ſenténtijs nihil inueniri pole inegualius. Quanquam hoe
quoque quidam ex Homero furnptuniexiltimant, apudquem
eftillud aliquoties, ize tuausparg:id eft, Æ que argue meum ipli¬
uscaput.Necab hoc diflidet Hebrxorum lex , iubens Yt proxi¬
mum perinde yr nofmetipfos diligamus, Arque hac omnia An¬
ftoteleslib.Motalium y.prouerb:j titulo citat.
Vultu fepeladitur pietas. >
M. Tulliusin oratione pro Roftio , obitercitarfententiara i
fapientibusiactaram: Etenim, inguin fiid quod præclare a {apie
entibus dicitur,vuleu (pe lediturpiecas: quod{upplicium fans
acre reperietur in cum, qui mortem obtulerit parenti, pro quo?
moriipfum, fires poftularit,iura diuina atque bumana cogebant,
Prouerbiumadmonet ; pierarem erga parentes adeo religioſe
colendam , ve non folum non offendamus eos verbisaur fetis?
impijs.fed ne vultu quidematrociore aut contumaviore. Habent
enim oculi frons &'iple vultus fuum fermonem. Euangehum al¬
tiusrepetit,nimirum abipfo fonte cordis, in quo concipitur ira;
Ea erumpitin vocemindignationis:fed incertam:proximus gra:
dus etmanifetum conuitium; tertiushomicidium.
Sal & menſa.
Apud priſcos hoſpitij ins fuiſſe fin&ifimum,alias nobis eft di¬
&um.idcontrahebatur falis & menfe confartro quemadmodum
apud Germanos acceptusa propivante cyathus,adimit dmoeius
agendi iniuriarum, Æfchives, De perperam obitalegitione: rss
tis morsels nets yo TUA nuora seymeuy Aes TETE dye dra
odo id eft:Erenim ciuitaris talens publicamque menfam, ait
fe plurimi facere. Nomexciderat hoc proucibiumantea comme¬
moratuni,veruni hbcexemplumbofpiti) publicireligionem no¬
bis commendat:cogue commemorandum patavi. Mancot hu¬
iushofpitaliratis publicæ veftigia in hunc víque diemapud Ger¬
manos.