Page 54 [54]
a
——
===
"==
4e i
permittunt,fibi facile indulgeant,Seneca Deira 2.Aliena vitia in
oculishabemus;à tergo noftra funt:nihilaliena luxuria ignofcit,
qui fue nihil negauit, Et homicide tyrannusirafcitur, &punit fur¬
tur, ſed peccanribus. Vbi etiam alluditad Afopi mangicam.Idem
De clementialib.1.cap.c. Quotus quifque accufaror vacat culpa?
Seneca tragicus in Agamemnone:
Nobis maligni iudices :æqui fibi:
Ideffe regni maximum pignus putant,
Si quicquid aliis non licen {olis licet.
Michael Verinus hanc prouerbialem fententiam hoc difticho do¬
&e expreffit:
A(piciatlucem qui vult damnare tenebras:
Qui carpit moreslabe carere decer.
Sedante eum quidam libro moralium diftichorum primo:
Que culpare foles,ea tu nefecerisipfe.
Turpe et do&ori,cum culpa redarguit ipfum.
Vita enim turpisabrogatauthoritatem docenti. His fimile eftil¬
lud Ovidii Faftor.s.
Sic agitur cenfura,& fic exempla parantur,
Cum iudex alios quod monet, ipte facit.
x Solto habet mentemsreliquis errantibus
vmbris.
Verficulus eft Homeriexlibroro. Odiflez, de Tyrefia, qui
{olusinter omnes vmbrasapud inferos{aperet. quo vfus eft Cato
Maiorapud Plutarchum, reliquos nihil effe nifi vmbrasducum
cxitimans,fi cum Scipione Emiliano conferrentur. Plato {ub fi¬
nem Menonis,vel de virtute: Talis hic inter viuentes erit,qualem
Homerusairsdves.x. Tirefiam inter mortuos effe, fic dicens : In¬
tereos,quiapud inferos{funt, folus fapit,cateri vero vmbræ voli¬
tant. Similiter & hicad alios, tanquam ad vmbras fe baberet. Di¬
uinos quoque huiufmodi viros appellare decet qui multa ac ma¬
gna faciunt,& agendo & dicendo difponunt dino affilati numi¬
ne, Deoque penitus occupati. Mulieres quoque, bonos viros di¬
uinos nuncupant. Et Laconici, quotiesbonum quendam virum
commendare volunt, Diuinushic vinaiunt. Vide etiam Diuinus.
Illud omnino manifeftum eft, Virgilium defun@orum omnes
animas nequaquam diuinantes inducere,fed paucastantum, que
purgate sain effent, letaque tenerentarua: qualis apud illum eit
Anchifes.
ALIENO PERICULO,
ERASMI. De alieno ludis corio.
Dealienocorio ludere prouerbio dicuntur, qui fecuriusagunt,
fedalieno periculo. Sumpta allegoria vel à corarisvel ab apolo¬
go quopiam, vel à feruis, qui fi quid peccatum fic, tergo dantpœ¬
nas. Apuleiusin Afino aureolib. 7. Quod fi quomodo caterila¬
tronesperfenferinr, non rurfusrecurresadafinum, &rurfum ex¬
itium mibi parabis. Reuera ludis de alieno corio. Verba funta¬
fini, puellam accufantis: quod cum priusillius culpa fuifetin dif¬
crimen addu&us in fuga, nunc denuo commitrat, vtfitrurfum
fugiendum, idg; fuo potiffimum periculo, Allufum eft autem ád
afini corium, quod mortuis detrahitur. Eft fimile quiddam &a¬
ud Plautum : De meo tergo degitur corium. id eft: Resmeo fit
periculo. Neque diffimile quod refert Feftus, Profcapulis:id eft,
pro periculo plagarum. Non admodum abludicab hac forma,
quod Seneca iocacurin Declamationibus; Cicero patride corio
Gettiifatis fecit. Nam is Ceftius erat ex eorum numero, quicon¬
temnebant Ciceronis ingenium . hicct forte accumberetin co¬
dem conuiuio cú Cicerone M.Tulliifilio,gui tum Afiam obtine¬
bat, & {ubmonente quopiam € famulis,cognità effe, ei effe Ce¬
ftium cuiusiudicio nihil fciret M. Tullius: ilico fublatus è con¬
uiuio, iuflus eft flagris cadi. Circumfertur apud noftratium vul¬
us no abfimile buic prouerbium,Ex alienotergore tata fecarilo¬
ra.Quo quidem fignificant, vaum quenque minus effe parcum in
alieno quam in fuo, Tertullianus in libello De pallio, fecusali¬
uanto vfurpauit: Hoc folichamzleonti datum, quod vulgo di¬
Gti eft, de fuo corio ludere. Sentit chamzleontem pro [uo arbi¬
trio vertere colorem.
Alienam metis meffem.
Ansreso du He@-:id e, Alienam metismeffem.Duplexeft
vfushuiusadagii,quippe quod pariter&in eosconuenit,quicom¬
moditatibusaliena partis opera potiuntur: &inhos qui negoci¬
um non fuum partum diligentercurant. Duéta metaphoraa ve¬
tufto more,quo vicini ruftici in demetenda fegete mutuam inter
fefe operam commodabant.Fitautem homioum more, vtin{uo¬
ptequifquenegociolongefiratrentior, quaminalieno. Id quod
eleganteradmonet Apologusille de caffita: quem non pigeret
referre,nifi promptum effet cuilibetapud A.Gellium legere.Po¬
reft&eo referri, quodaliquotiesfit vt eieCtisiis qui TENNE
cerunt.aliiin eorum locum fuccedant, citraque laborem alienis
fruantur fudoribus. Vnde Maronisillud:
En queis confeuim usagros?
Ariftophanes in Equitibus : sAmerenoy epeo See@.id eft: Alienam
metensmeflem. Ditumeftin Cleoném: quiinrem paratamy
multifque laboribus a Demofthene prius labefa&2 veniens, Py,
locapta, gloriam omnem viétoriæ in fe tranftulit. Demofthenit
præter inuidiam nihilreliétum, Cuiconfine eftillad Homeriex
Odyffea libro primo:
— Ere i Noresoy Glovrey vimavedsami
Ideft:
Quandoquidem impune vitum comedunt'alienum,
Eandem ſententiam Ariſtophanes in cadem fabula fic extulit,
Eyed) tiranti) dr tegamete Be
Expert @>t rege ah yur egy ipadoubo.
id elt:
Ego obambulansab officina longius,
Aliocoquente, ollam paratam fuftuli,
Nonest mein negocium, multum valeat.
Oùn ir tug) T Fede TNA gegen
Id eft;
Multum valeat haud et meum negocium.
Quoties negabimus nos laborare de re que nihilad nos ptineat.
Refertur a Diogeniano. Non diffimile ili:
Ædibusin noftris quæ praua aur recta gerancur.
Icemillud quod eftapud Ariftophanem in Equitibus, z%sresor
auar geid eft, Alienam metensmeflem, quidam ad eandem
accommodantfententia: etiamfi Comicus fentit deeo quialie¬
nis fruiturlaboribus. Propius buc pertinet quod {_ribit Pindarus
inNemeishymnot. 7 9 oixcioy aed raul apes. OH j riyar
ea cnd@ cue’ doreror.id eft: Quod enim proprium eft, pre¬
mit vnumquemque pariter: cererum protinus cor noxa vacat
circa dolorem alicnum.
Innocuus alium afpiciam,meum habentem
malum.
Eg ms ow +8 (dv 1949 Amoy aTe.
Ideft:
Indemnis fpeĉtabo alium mala noftra ferentem,
koc eft: ex aliorum malis ipfe rebus meis confulam. tewas autem
dixit, quah sa axe ems: id elt, extra noxam fitus, &allx(us. Simil¬
limum th Plautino:
Feliciter fapit,quialieno periculo fapit.
Coctum ab alio edere.
E'piewr® treos Tl ire spariula, Alio coquente la para
tam abftuli. Hom. Arift.De adipif{cente partaalieno labore.
CoenatTl. De alieno liberalis.
[dem epiît.16.Non eft quod mirerisanimum meumadhucde
alieno liberalis lum. Celebratum Senece dictum, de fe fatispla¬
nuin.Huic n6 diffimile eft hoc Gregori: Theologi lib.r.Sentent
rois ardoris obg. ideft: Piusefto de fuper fuis. “idem Seneca de
clementialib.1;c.20. Noneitmagaianimi, quideal enalibera¬
lis eft: fed ille qu, quodalteri donar, {ibi detrabir. Prepoftera e¬
nim liberalitas que aufert altis, quod altis largiarur, non ef ma¬
gno animo digna. Primam Seneca locum citat Erafmus nofter
in Chiliadibus. Pro codem Ap'homs lib .7. Metamorphof dixit
Ludere dealieno corio, Qui enun alieno difpēdio benefici videri
volunt, ineadem funcimoultiua , 2c fiin rem luam, aliena m con¬
uertant, Vide Cic. offic.lib.1. contra idemlib.3. epift. Cum &
natura femper adlargiendum exalieno fucrim reftrictior.
; Alieno defce periclo. 8
In yulgus ſxpe ſpargieur & hoc, de quo alias nobis di&umett, |
Eo enim admonemur, vtexaliorum erratis cautiores & pruden- i
tioresreddamur.Exalienisautemerratisfapienscolligit,quidfibi “Y
fitcauendum,atque in melius infturuit vitam luam : &, $ 3
Felix quem faciunt aliena pericula cautum.
Que fententia à variis authoribus varie exprimitur. Mimus Pu¬
blianus: È
Bonum eft fugienda afpicere alieno in malo.
i Idem:
i Exvitio alterius, ſapiens emendar ſuum.
VbiErafinus nofter: Quiduibi fit fugiendum, id dilcas non tue
malo,fed ex aliorum malis exemplum {umito. Terentiusin He¬
autontimor.
Exaliispericulum facio, quod ex vfufier.
ie Item Plautus: a
Feliciter fapiņn qui alieno periculo fapit 3
Tibullus lib.3. eleg.8.
Vosego nunc moneo, felix quicunque, dolore
Alterius difces poffe carere tuo,
Holpiralius de pace:
Seen om hos EE fi nondum arrspere yeftriy
aiena pericula faltem.
Idem de Metenfi propug
Difce modum feruare,alieno difce pericl
Difcecupidinibus certos præſcrib i fi o
‘ Idemin Fravcife. Francia Deli fi Gi fea gent i
sarta e te ica & Maria Scororum regine
Hic