Pagina 23 [23]
afficio M14i,farhabuim 9, quod apud autores inuenerimus quod¬
ue nobis videatur,id expendédum in medium propenere. Affi¬
me videturhuic prouerbio, quod apud Platonem legiturin Pha¬
dro:avatas F marnis iuoprixe.ideft:Lyfias prorfum aberrauit, Al¬
lufic nuce icuiter Lucianus in Timone , cum ait: louis fulmen,
quodin A vaxagoram philofophumtorferat, fallente manu , ab
ipfo quidem aberraffe,caterum in Caftoris'ac Pollucis templum
folle detortum. Necabhorrentabhac forma, Totoaberrare
¢elo:&, Tora aberrare via,que retulimus alias.
Toia erras Via.
Ti miiry 180 dP apewproeSas:: id elt, Totaaberrare via,prouet¬
bium eftio cos,qui vehementer aberrant. Terent.inEun, Tora
erras via, Translacum a viatoribus, qui nonnunguam ita folent
abetrare à via, vr non ſine diſpendio quidem, tamen quo tende¬
&in diuerfum tendant.Vode & exorbitare dicuntur; quià vero
aberrant. Arift.in Echicis:Haud rota aberrant via. Idem Natura¬
hum lib.1.ferib:t, prifcosallos philofophos naturalium caufarum
ferutatores.exorbirafe,ac veluui è via depulfos prorfus aberraffe
4 vero,Sumprum eft ex Ariftophan.Pluto;
AD ODE 70 aggira» papiri nodo; si
Via ne tota piarlusexerrauimuse
Quin ctiam hodie dictitanc eosin via effe, quitetto c6filio quip¬
pau nitituuntsextra viam qui quanon oportet, ratione, rem
arediuntur Sunt ferme prouerbiales & :lla metaphora,do&is
Vita cn æ Dépellere à via,reducerein viam, monftrare viam,
f ste viam,Iternere viam,aperire viam, pracludere viam, inclu¬
tte viam.Ciceron t.Fhilip, Quod fiputas, rotam ignoras viam
glorx. Celebre hiberur & illud apophrhegma: Bene currunt,fed
extra Vian: Kaaws jp eiguom d a on ròs rhs Dod. ‘
3 Toto colo errare.
. Huic confine eft,quod vfurpat Macrobins Saturnal.1i.3.Nun¬
quamnestuquie lrærexrate ubi venicinmentem, toro,vtaiunt,
egloerrafle Vergilum:Snmpram videtur ex AnftophanisRanist
tvdvs nudernesrsegiviory oror.
Ab Eanipide dicitur mn ƣhylum , ani plurimum erraffet in his
quæ dix: rat. Meraphora duéta vel à Vhaerontis,aut Cereris fabu¬
Ja:velà nawgantibus, qui ceeli fiderum que obfervationecurfum
moderantur:proinde nauclert,cum vehementer aberrantyin ce¬
f parte longe diuerfacynofucam Imag nanturnonnunquam,to¬
roque aberranteurfu. Nifimalumus cœlum proregione accipe¬
re, velot Horatins:
Colam non animum mutant,quitrans mare currunt.
Extra calcem.
Idem libr.21:.Ne igitur extra calcem,quod dicitur, fermo de¬
eurrensleturo faftidium ferat,ad explicanda profpecta reuerta¬
mur. Quanquam arbitror {eripturam vitiatam:legendum autem
elle. extracallerm,pro extra viam (quod alibi nobis di&um cf)
vbi quis digrediturare propofita.
lnporcu impingere,
Et ipud Quintilianum in Infticutiombus, In portu impinge¬
re:pro eo quod eft, ftarim 10 ipfo operisingreff peccare. V{urpa¬
tur&a diuoHieronymoin apologia fecundaaduerfusRufinum:
Suum deporta egrediens nauim impegi. İdem ad Pammachiú:
Egrediens de poriuftatim impegimus. Sumptum à nauiganti¬
bu» qui magno cum dedecore prius quam portu exierint, navim
illidunt.in diverfum fenlum inflexit Papyrius Fabianus,referen¬
te Seneca in controuerfijs : Nauimin portu mergis «de fene qui
luxupravicorperataliena tate, Aptelicetur in omues qui nego¬
cio jaw propemodam cum laude confeéto .in extremo degene¬
ranc.{dem elt apud Gracos,cr 76 Argan césoxpoue: id el, In por¬
tuimpingere.Nilusquidam Græcusautorita refert i pn imapi
pha: voraud 10) ch rid aran Monte. id elt, Ne efferarisammo,ne
forte, naufragi tubi fiat in portu.
In limine dificere, aut offendere,
Huic proximum firillud; (nlimine offendere, autdeficere.
Translacum ab js,quidomum egreffuri,ftatim in limine pedem
effendunt, priusquam quicquam occeperintagere. Vergil.
- -Curindecores tn limine primo Deficimus?
{delt tum de vix duminito bello Duriufcule dixir Quin,Cur¬
tiuslib.6.[n1pfolimine vitoriz ftamus. pro èo quodeft, proxi¬
ma eft victoria. Huic contrarium et, quod in Epiftolisad Lucilifi
ſctibirSeneca:(n fummo deficit clio. Du&a translatione ab ijs,
qui confcenfo propenrodum monte,tum delaflantur, cum proxis
gi {unt cacuminl,
Cantherius tn porta.
Confine eft fuperioribus:Cantheriusin porta. Natum a Sulpi=
tio Galba quodam,cui cum prowmnciam exituro, Cantherius in
porta cecidiffer:Riseo,ingint, te Gacrheriin porta, ci tam lon¬
gumiter fisicurus,iam laffum effe ve, cum vix dum fisingreffus.
Quod di&ain prouerbium abit. Refertur adagium àFeltoPom¬
peioia diétione,Ridiculas:atq;isindicar conuenite, cum quis in
principioteî vix incheatæ deficitanimo. Quid autem fic Canthe¬
‘ gius,dilucide exponit,nempe equas cxeGtisteftib; yt hoc differat
Caotheriusab equo,quo maialisà verre, capus i gallo;verrexab
ariete.
"De limine offendere.
De limine offendere dixit Tertullianus fpecie prouerbii, pro
in ipfo Operis negotiive fulcepti primordio peccare: yrfiridem
quod illud Fabii Quintiliani, in potty impingere. Viuseftinli¬
broaduerfus Valentinianos; A manifeſto ad occultum retorque¬
re;de limine offendere eft.
A uPaborcir.
A’ pPaboreir. Proverbialiter dicitur,yranttotar Iliad. s. Eufta=
thius,qui non reéta via incedit;quodfimili tropo Exorbitare La¬
tine dicimus.nam «Zog etid otbitas fignificant,quas phares
Callimachus dixir.Sic Epicureos voluptatibus fummum bonum
merientes eupagoré dicemus, quod Auguſtinus in libris deCini¬
tate Dei exorbirare ab itinere fapientiz & lege iuftitia, Quigua
&labare genib.ac fuccidere iticeffù parfifirmo, dupakeyeis figni¬
ficare, Hefychius & Panfaniasin Rhetorico lexico anvotant; id
quedaceiditinfirmis, & inualido corpore nutantibus, aut quibus
epigonatis,feu conbula genu muniésluxata eft, Dicetur ergo nő
mododeiis,quià vulgata veraq;opinione recedunt, &longo vla
receptam à doétisfencentiam faftidiunt, quombdo Cleanthessa¬
mius olim, & nuper Copernicus, ceeléi ftate,fedemg; telluris cir.
cumrotart afleuerarunt, preter aftronomorum omnium confen¬
fum;verumetiam de his, qui inſtabili do@rina ad quemuis argu¬
menti crepitum vacillant,acg; in alienam fententiam manus dat,
A lineis excidere.
Prouerbialitervtrunque Tertullianus , Alineisexcidere, pro
co quod eft,ab inftiruro, &propofito aberrare, libro aduerfoHer¬
mogenem Ethic alincis tuis excidifti, quibus circa perfona Dei
vfus es. Translatione fumpta à Geometria,quæ lineis omnia per¬
ficit.ita concionatorem a propofica materia latins euagantem, a
lineis excidiffe dicemus.Sic é diuerfo, Lineæinfftere dixielib, 4.
aduerfus Marcioné:pro,ininftiruro permanere, ficenim Den
Puro me non temere bucufque adhuclinea infiftere,qua definio
nufquam omninoalium Denmà Chrifto renelatum.Frequésau¬
tem yiuslinearnin {pecie prouerbiJapud hunc autoré eft.nam &
ij{dem dimicare lineis dixit:pro,intra cerra argumentorum lepta
ermanere;&Lincas aliquas préducere:pro,certam materieleoë
præfoire,& Ad lineas & in gradum, libro r.adverfusMarcionem:
pro,ad propofitum atgzinſticutum. & Lineisclaudere materiam:
hoc eft,{taca quedam argumenta prefinire, intra qua ceu ee
losquofdam coerceaturliberior orationis cuagatio, Duda me¬
taphora à certautium luétanciumue lineis 2 quasintra decerrent
Hine manauit yrbanus iocus CafliySeueri,qui aduerfuseos qui A
diuerfa fubfella rranfcunn lineam popofcits vr eft apud Fabium:
velut obicem certum & prefinicum limitem, quem cran{gredi Sa
liceat. ridiculum enim eft quod Caliusiftud de longurus inter¬
pretatur.Bodem fpeétar & Hieronymi 1llud in US dialo¬
go: In gradum rurfusaclineasregredere, Ab eadem metaphora
fluxerunt & he loquendiformulæ apud Ciceronem , ao
Quintio: Siextrahas cancellos egredi conabor, \quos mihii f
circundedi,&lib.de orarore 1. Et quafi certarum artium ference
bus cancellis circum {criptam (cientiam, Neque filentio preter.
cundum eft quod annotas Donatus in Eunuchum Terentianams
Longislineis ficrispro eo quod cft,de longinquo.
Faber cadit cum ferias fullonem,
Arhobiuslib, 6.aduerfus genteslepidum viurpat adagid ; uo
vtilicebit ; quotiesfignificabimus immetentem pleétraur re
ftringi:veluti fi quisinte ridicula,expofita muri efca levifera ae
tellum imprudenter è medio tollat: eius verba ſunr: Nonne ME
eft quæfo, quodin vulgaribus prouerbijs dicitur, fabrum cadere
quum feriasfullonem ; Eleganterad vfum trahi poterithoc pas
éto , fiquis Ruelli Opisionem de herba quapiam flagellare Ba
les , iblcienter Fuchfium etiam aut Dodonzum Rembertum
ertoriscofitincateiftic enim quadrabit di&terij falfugo, dum al¬
terfullonem ferit, fabrum fimul concidere. Finitimum huicef
quod apud'Atbeneum Philylius comicus in fabula Qua sera
Inferibitur, extnlit:
—— 6, nay teyy i
Advar®, dd riors,aldnzt dae
Dapas — id ets
— Quicquid coquus
, Deliquerit, cædi flagris tibicinem à
Eubulusin Leda: È
ovale È riir rho islas
inos mob à) à prie © Eo exp ricies,
tilt dvritld: — hoceft:
\ Ecatturaudife memini ols nie domi,
Tibicinem cædi, Ybicoquus peccauerar.
Solecuss
TorosxigayfineSol&cifare dicitut paremie Vice,quiè publico
yfu quauis ratione|difcedit : quomodo Töror Ger Ti veh ean dics.
tur, qui diétum quodpiam authoris aliter interpretatur > quam
communis vfusrecipiat, vt annotat lliad. z2. Euftathias:fic & os
AbsxiCev T&A viv an; boc eſt, nutu folæcifäre quidam fcommate di
citurin Epigrammatibus,vbi Lucilius Flaccuin therorem TI XE
aoXuxiger dixit eo verſu : È
Ral races ae Aas Frat ovhosxiCes Alarivar.
Quod Fabius lib.1,exponit,in geltu folcecifinum inefle fcrihens,
È quum