Page 58 [58]
OCR
XLVII Amicorum omnia sunt communia. [Erasm. I. 1. 1.] Men en sluyt gheen broot voer vrienden. Alter ipsus mihi est. [Erasm. I. 1. 2.] Tis myn eyghen selfs. Alter Hercules est. [Erasm. I. 7. 41.] Tis een starck droes. Het einde is: Saevis inter se convenit ursis. (Ex Iuvenali XV. 164.] Twee quade honden bijten malcanderen nyet. Deen kray bijt der ander geen ooge wt. Ut nunc mordet labrum. [Erasm. III 7. 69.] Hoe bijt hi nv op sijnen breydel. Arcadicum germen. [Erasm. III 3. 27.] Een bot scarp mensch. Om de belangstelling in deze Adagia onder zijne leerlingen te bevorderen, heeft de Verzamelaar door inschuiving van de meest gebruikelijke jongens-namen, den glimp daaraan gegeven, als waren zij opzettelijk voor hen vervaardigd. Zoo vindt men dan daar: Ille Petro et prora et puppis est. [Erasm. I. 1. 8.] Hy is doen en laeten by Peeter. Mandrabuli more Ioanni res succedit. [Erasm. I. 2. 58.] Jan betert hem als de ionge woluen, alle dage arger. Apud Petrum confregit tesseram. [Erasm. I. 10. 50.] Hy heeft met Peeteren al wt. Dezelfde Adagia zijn zestig jaren later herdrukt, — onder toevoeging van eene Adagiorum Centuria Quarta, die insgelijks geheel en al uit Erasmus ontleend is — in een schoolboekje met dezen titel: 41, Formulae puerilium colloquiorum cum nonnullis aliis quotidiani sermonis colloquiis. Antverpiae, apud Ioannem Keerbergium, in Sole aureo. 1600. (fol. 36. 12°.) De Formulae puerilium colloquiorum zijn, met zeer geringe verandering van slechts enkele woorden , dezelfde als in den druk van 1540, doch de naam van Seb. Heyden is verzwegen; gelijk ook diens Voorrede is weggelaten. In de Adagia is slechts hier en daar een enkel woord veranderd; doch de spelling van het Nederlandsch heeft nog al wijziging ondergaan. Voor de drie eerste centuriae heb ik de editie van 1540 gevolgd en de daaruit aangehaalde spreekwoorden op naam van Heyden gezet; voor de vierde centuria heb ik de uitgaaf van 1600 gevolgd en dus, dewijl de vervaardiger daarvan onbekend is, als bron van de daaruit ontleende spreekwoorden, opgegeven Adagiorum Centuria Quarta. Dat ook de adagia van deze Centuria, even als die der vorige drie Centuriae, òf woordelijk òf met eene geringe verandering in de redactie, uit Erasmus zijn overgenomen , zal uit de voorbeelden blijken, die ik als proeven hieruit mededeel. De drie eerste adagia luiden dus: Ne gustaris quibus est nigra cauda. [Erasm. I. 1. 2. d.] Hoedt v voor quaet gheseischap. Arctum annulum ne gestato. [Erasm. I. 1. 2. f.] Maect v seluen niet eyghen. Cor ne edito. [Erasm. I. 1. 2. h.] En sijt niet te sorchvuldich.
