Page 48 [48]
XXXVIII
655. Men sal dat gude nicht vor die swyne off hunde werpen.
Turpe rosas subitus, sanctum dare turpe catellis.
Wie niet ziet dat swbiéus een drukfout is en in suibus moet veranderd worden, behoorde zich niet zoo lichtzinnig als
Hoffmann gedaan heeft, aan boeken te wagen waarin Latijn voorkomt.
Het is te wenschen dat aan deze Monosticha nog eens een flinke bewerker zal te beurt vallen, tegen
wien de door mij opgegevene grieven niet zullen kunnen ingebracht worden, en die tevens de metriek van
Tunnicius bespreken zal en de vrijheden aanwijzen, welke deze dichter zich in navolging zijner tijdge¬
nooten veroorloofd heeft. Daarbij zou men tevens mogen verwachten een wetenschappelijk Glossarium
van het Munstersche dialect, benevens eene Lijst van de Middeleeuwsch-Latijnsche woorden, waaronder
zeer vele Grieksche voorkomen. Het woordenboek van: Ducange zou ongetwijfeld, op ontelbare artikels ,
uit dit kleine boekje met zeer gepaste voorbeelden kunnen verrijkt en zelfs aangevuld worden.
32, Ioannis Murmellii, Alcmariensis ludimagistri, Pappa puerorum aesui
atque vsui percocta et ab ipso auctore diligenter reuisa et a mendis
repurgata. — Insunt in hac compluscula quae in priore editione non
habentur. — Venundantur Dauentrie in edibus Theodorici borne. (In
fine:) Excusum Dauantrie per me Theodoricum de Borne. Anno
M.D.XVII. XXXI Mensis Julij.
[NOPITSCH, p. 187. DUPLESSIS, n. 123.]
Dit kleine quarto-boekje met zijnen zonderlingen titel, en slechts 64 niet genummerde bladzijden groot,
is een allereerst schoolboekje, vervaardigd voor hen die met het Latijn moeten aanvangen, Verreweg
het grootste gedeelte (p. 2—46) bevat slechts woorden, voornamelijk substantiva, die onder bepaalde
hoofden geplaatst zijn. Het is verdeeld in vijf hoofdstukken, waarvan het vierde eenige Latijnsche spreek¬
woorden bevat met eene vertaling daaronder. Het heeft tot opschrift:
Protrita quaedam prouerbia et latino et vernaculo sermone conscripta.
Summige gemein gespraken wort to latijn vnde to duytsche gescreuen.
Al deze spreekwoorden zijn uit de Adagia van Erasmus overgenomen, zoo als uit de redactie van som¬
mige, maar vooral uit de volgorde blijken kan. Luidens den titel is dit eene tweede uitgaaf van de
Pappa. Nopitsch, aan wien deze onbekend gebleven is, vermeldt als in 1517 uitgekomen :
Perfecta (sic) quaedam proverbia et latino et vernaculo sermone conscripta. In: Toannis
Murmelii Ruremundensis libellus optatissimus cui titulus Pappa. Basil. 1517. 4. Spalte
211—216.
welk bericht door Duplessis is overgenomen.
Murmellius was een geleerde, van wien zeer veel geschriften over zijn, die het volledigst worden op¬
gegeven door Revius in zijn Daventria Illustrata p. 138—140. Zijn lof is verkondigd geworden door
onderscheidene tijdgenooten, wier getuigenissen worden medegedeeld door Herm. Hamelmann in zijne
Oratio de doctis Westphaliae viris, in diens Opera Genealogico-Historica (Lemgoviae 1711. 4.) TL
p. 102—106, voorts door Miraeus in de Elogia illustr. Belgii scriptor. Dec. X. p. 192. en andere schrijvers
die door Saxe vermeld worden in Onom. Lit. III. p. 19. Over zijne dichterlijke verdiensteu wordt een niet
ongunstig oordeel uitgesproken door Peerlkamp de poetis Latin. Nederl. p. 31. Omdat Murmellius ook
een tijd lang, ofschoon slechts kort, soldaat geweest is, wordt zijn persoon besproken door Menckenius
in zijne Bibliotheca viror. militia aeque ac scriptis illustrium p. 312. Uitvoeriger berichten zullen waar¬
schijnlijk te vinden zijn in de nieuwere geschriften, die ik slechts bij name ken, van: Niesert, Joh.
Murmelius literarische Verdienste, in: Tross, Zeitschrift f. Gesch. u. Alterth. Westf. u. Rheinland II.
p. 20. 62. 85. en van: Theod. Reichling, de Joh. Murmelii vita et scriptis. Monasterii, 1870.
Volgens de berichten van de vroeger genoemde schrijvers, was Murmellius afkomstig uit Roermond,
studeerde te Deventer onder Alex. Hegius, en werd, na zijne studiën in Keulen volbracht te hebben, in
1500 aangesteld tot Conrector aan het Paulinische Gymnasium, dat destijds onder het toezicht stond
van den Munsterschen Domheer Rudolph V. Lange. Ten gevolge van eene tusschen hem en den Rector