Page 37 [37]
XXVII
hema gekost heeft; òf wel hij heeft door deze korte aanprijzing lezers voor zijnen arbeid willen lokken.
Zoo > iets toch is in vroegere eeuwen vrij algemeen in gebruik geweest, toen de boeken, die nog zonder
voorrede werden. uitgegeven, meestal met een enkel woord op den titel aan de lezers werden aangeprezen.
Een 1 tal van voorbeelden zou daarvan kunnen bijgebracht worden, doch ik kan volstaan met die welke
vermmeld zijn in mijne Verhandeling over de Proverbia Communia p. l4 alwaar zij opgegeven worden om
den ` vervaardiger van dat boekje vrij te spreken van den schijn, als had hij zijn eigen lof willen verkon¬
digemn door zijne Proverbia te noemen iudicio colligentis pulcherrima.
Eten nagenoeg gelijken titel draagt eene kleine Verzameling van Versus Prover¬
bialdes, die tot dus verre niet is uitgegeven. Zij staat in een Handschrift van de
Leiddsche Bibliotheek, dat het nummer draagt van 48 Bonav. Vulcanii. Het op¬
schrrift is:
18. Proverbia Rustici.
Dereze verzameling bevat 76 Latijnsche hexameters die meest alle rijmen. Zij begint aldus:
Hic cessare licet nemo plus si modo dicet.
Securus nabit, alius, cui menta levabit.
Culpa pastorum laniat pecus ira luporum.
Quam sorbillare melius mordendo vorare.
Ignorat plenus quam vitam ducat egenus.
Tertia matura fit res inter duo dura.
Aamn het slot staat een niet onaardig raadsel, dat zijne oplossing vindt in den naam van Saturnus.
Het hluidt aldus:
Syllaba terna datur: quarum si prima secatur,
Aspicis inde virum Martis per proelia dirum;
Si mediam tollis, medici non indiget ollis;
Et si compescis finem, non indiget escis.
Alls een tweede geschrift dat eenige overeenkomst heeft met de Proverbia Rusti¬
corunm, moet vermeld worden eene Verzameling van ongeveer 600 Fransche spreek¬
wooraden, doch waaraan geen Latijn toegevoegd is; ook zij betreffen deels den
landbouw, deels hebben zij eene algemeene strekking. Tot dusverre is deze Ver¬
zameeling nog niet in haar geheel uitgegeven en slechts in zooverre bekend geworden
dat ILe Roux de Lincy die spreekwoorden, ieder op zijn hoofdwoord, in zija boven¬
genooemd werk heeft opgenomen. Zij bevindt zich in een Handschrift van de XIIIe
eeuwy, dat in de Bibliothèque Impériale het nummer draagt van Notre-Dame 274",
De tititel is:
19, Cy comancent Proverbes ruraux et vulgaux.
[DUPLESSIS n. 229. 1.]
De | beschrijving van dit geschrift, welke Le Roux de Lincy in zijne Recherches historiques sur les
Provererbes Français vóór het eerste deel van zijn werk p. XXIX. gegeven heeft, laat ik hier met zijne
eigene > woorden volgen: »C’est une suite d’environ six cents proverbes encore en usage aujourd’hui. Malgré
vle teremps qui s’est ecoulé depuis le milieu du XIIIe siècle, époque à laquelle remontent ces proverbes,
omalgréré les changements qui se sont opérés dans nos moeurs, dans nos habitudes, dans nos croyances,
“dans : notre langage, depuis cette époque, ces sentences emprunteés aux laboureurs et au vulgaire sont
rencorere à présent dans toutes les bouches. Je dirai plus: la rédaction n’a pas changé; ainsi, je vais en
„copierer textuellement plusieurs dans un manuscrit du XIIIe siècle.