Page 76 [76]
OCR
1227 funiculum. Ita dum divorum invocationem cultumque vel ad fuperititionem defleétunt, velultra modum attollunt, & hic funiculus prope ruptus eft. Res erat elegans imaginum ac ftatuarum apparatus, vel ad ornatum, vel ad eorum memoriam, quorum exemplis accendi poteramus ad vita pictatem: caterum dum indecoris piéturis implentur undique templa, dum harum fuperftitionum pene ad idololatriam delabimur, rumpendo & huic funiculo dedimus occafionem. Et vetus exemplum eft & pium officium, laudare Deum hymnis & canticis fpiritualibus, fed dum in templis divino, dum affe@ato vocum boatu facræ voces obfcurantur, imo dum hominum interdum inanes næniæ pro divinis canuntur; denique, dum in templis nihil aliud quam cantillatur, coepit & hic periclitari funiculus. Miffa yero quid efe poteft facratius? Ceeterum dum fordidi & indoétifacrifici, nonalioanimo difcunt tres fortale Miflas, nec aliter exercent, quam futor calceolariam, dum palam impie vivunt, qui fubinde accedunt ad menfam Domini, dum non ea religione peragitur hoc myfterium qua decebat, dum rem tam facram faciunt publicam nundinationem, tantum non ruperunt & hunc funiculum. Jam arcana confeffione quid falubrius? Et hanc dum nimis adftringunt, nimifque reddunt anxiam, dum fub hujus prætextu venantur pecuniam fimplicium , dum infidiantur pudicitiæ puellarum, aliaque non commemoranda flagitia committunt; dum hanc, in remedium animarum repertam , vertunt in fuam tyrannidem , nonne magnam rumpendi funiculi dederunt occafionem? Ira dum conftitutionum hamanarum nullus eft modus neque finis, dum has ad queftum ac tyrannidem fuam multi. vel infticuunt vel detorquent inftitutas , & hic funiculus venit in periculum. Sic fortaffis & ſacerdotes dum nec ftudent gerere vitam honoredignam, & honorem exigunt immodicum, apud multos venerunt in contemtum. Itidem Monachi dum non ambiunt hominum favorem, vitæ morumque finceritate , fed opibus, numero, confpiratione, aliifque malis artibus freti , quos dolo fallere non poflunt, vi ftudent opprimere: dum palliis fuis tantum tribuunt, ut depellere morbos, ut fortunatas reddere domos, ut à cacodæmonibus tueri poffint, quid aliud profecerunt, nifi ut prius pro diis habiti, nunc vix habeantur pro bonis viris? Non hæc commemoro, Botzeme chariflime, quo patrociner cis , qui ob culpam male utentium, res per fe bonas infamant, maluntque retta inftituta convellere quam mederi: fed partim ut hoc quoque nomine moderatius ĉa feramus, quibus ipfi dedimus occafionem: partim ut indicem quibus rationibus hæc rerum tempeftas ad tranquillitatem redigi queat. Nam ut nunc videmus hominum ftudia, vercor ne utrocunque cadat alea, nihilo melius fint habituri, qui fincero corde dilfgunt Chrifi gloriam, & decoremdomusejus. Qui fe venditant quitiam, vel ad opes, vel ad anarchiam, & quicquid libet audendi impunitam licentiam, fpeétare videantur; certe nemo fit melior, deteriores plurimi. Rurſus in altera parte, quæ Catholica videri poftulat , funt qui adeo nihil detrahi patiuntur receptis, ut multum etiam adjungant fuperftitionis ac Pharifaifmi. Sunt ex adverſo, qui licet ore Lutherumexfecrentur, tamenin multis exprimant illius dogmata , fi tamen hoc ille docuit unquam: negligunt preces horarias, nec omnino quicquam orant: negligunt Ecclefie legibus præſcripta jejunia, lautius etiam his dicbus cæœnantes, quam cæteris: Romanoram Pontificum conftitutiones De Immanitate Ecclefiafticoram , De vitanda Simonia, De non attingendis Clericis , aliifque quam plurimis , fortiter contemnunt, ut haud fciam an ulli magis labefaĉtent Pontificum decreta, quam qui fe profitentur Ecclefiæ mirificos protectores. Rumor cit conftantior, quam ut A B C F 1228 omnino vanus videri po liquet: atque hunc militum delectum, hanc pecuniarum exa&ionem non in bellum efle factam, fed ad pompam accipiendæ è Pontifice corone Imperialis : videtur enim apprime pius Imperator, velle implere omnem juſtitiam, Id an verum fit nefcio, Nam feruntur ex adverfo rumores de bello atrociflimo, quanquam hoc quoque malim quam bellum: certe mihinoyum non ef, tum maxime fingi quam atrociflimas bellorum minas, confcribi milites, collocari præfidia, indici cenfum, quum clam inter Monarchas res compofitæ funt. Si tamen non vanus eft rumor, & inter Cæfarem , Pontificem , Regem Galliarum , Regem Anglia reliquoſque Principes pulchre convent, maxime precandum eft, ut illorum animiad revocandum Evuangelicæ pietatis vigorem confpirent : nec enim dubium eft, quin hæc concordia maximas novarum rerum molitiones fir excitatura. Nec fatis eft, ut hane mentem precemur Monarchis, nifi ftudeamus & promereri. Siquidem frequenter illi noftra culpa delirant. Si quid libet de meis rebus cognofcere, nunquam Bedda cum fuis fatellitibus æque triumphavit. Curarunt facies nec exurendum Lodovicum Berquinum s cujus nec caufa mihi nora eft, nifi quod dum nimium bonas {pes animo conceptas ponere nefcit , nec ullis amicorum monitis obtemperare, & mihi gravem conflavit invidiam, & fibi conciliavit exitium, certe quod ad corporis incolumitatem attinet, magno omnium Moerore qui favent re&ioribus ftudiis. Qui propius norunt hominem, preedicant co nihil fuifle integrius. Nec alia res quam libertas, bone confcientiæ comes 5 fuique fiducia perdidit virum.: Hactenus ex Dominicanis & Carmelitis exftitere permulti, qui mihi devotis animis negotium facefferent , nunc nullos infenfiores habeo quam Franciſci nepotes , & quidem ex corum fodalitio, quos nefcio quare vulgus appellat Obfervantes. Frifia habet Dominicanum Laurentinm quendam RafPriorem Graningenfem, virum forream Theologicam, quo fe commendaret quibufdam Theologis, totos menfes in concionibus ad populum debacchatus et in auétorem Moria , veteris comœdiæ exemplum nobis referens, non aliter quam fi fæce oblitus de plauftro diceret, non è facro fuggefto do&ri» nam Euangelicam predicaret. Sed hic tantum intra Monafterii fui parietes infaniebat. Venit alter ejufdem fodalitatis, longe fortior, qui in templo divi Pess totam horam debacchatus eft in Erafmum , tam fcurrili impudentia, ut complures relićta concione domum repeterent non fine murmure, etiam ex his qui me non noverant. Miraris hominis audaciam? Primum erat Dominicanas, deinde erat hofpes, & vix bene pranfus alio fe contulit. Nec deerant illic Theologi, qui ad hc non illibenter conniverent. His fuccefierunt quatuor electi propugnatores Ecclefice, qui communi opera libellum Antuerpie preter publicam magiftratus conftitutionem excudendum typis curarunt, fed Deum immortalem cujufmodi ! Scatebat undique folæcifmis, mendaciis, convitiis plufquam fcurrilibus, ineptiis & infaniis: & ex his unus erat magifter nofter Bacenta, alter baccalaureus mox formandus. Yo. Faber quondam Angaffenfs ccenobii Prior, quum ante mihi coram miris modis fuiffer adulatus, convitiaque non ferenda & in Pontificem & in Cajetanem Cardinalem effutifiet, commendationes etiam aliquot a me extorfiffer, fimul ut Romam venit, quo fe fuis approbaret, coepit magna libertate in me debacchari. Hifpania habet præter alios multos Perum concionatorem Burgenfem, virumy eximie fortem, totiufque Tragædiæ noftræ ducem. Verum ubi mitiores faĉti videntur Dominicani , ferocire cœperunt Francifcan: : fed initio tantum obtreétabant clanculum, & ¢ bibliothecis furtim {ubmovebant quicquid erat Erafmi. Mox de compofito cceperunt in preelectionibys publicis meum nomen perftringere , ‘ tem
