Page 61 [61]
OCR
An. x529. 1197 EPISTOLAE, zerint, Tum f recte dicitur, pienas viné, non ftatim Latine dicetur ,impletus vini; & fi Latine dicitur, homo vini plenus, continuo rete dicetur, domus impleta convivaram : nam quod ex Cicerone profert ridiculum eft, neque ollam denariorum implere : genitivus enim nen refertur ad implere , fed ad ollam , quæ denariis erat deftinata : nam ollam denariorum dixit, denariis reponendis deftinatam. 21. Bodem cap. MNegze nebentar, docet Prifcos dixille nubo re, unde nupta & nuptas. Faveor hoc dixit antiquitas, fed obfoleta; quam imitari nunc foleeciflare eft. Quumque divus fiteronymus indicet interpretem reddidiffe Greci fermonis idioma, quod tamen non refpondeat confuetudini Latiaz, Stunica tamen pronunciat efle Latinum. Quid enim eft foleeciffare, quam preter confuetudinem reéte loquentium loqui. Jam & illud fuave , quod quum agatur de caftimonia linguæ Latine, profert nobis Tersælliannm auctorem : nec minus inceptum , quod quoniam Tertwllianus {criPt zbi non nabitur, colligit dici nubor. Hac ratione dicemus & vivor , quia Terentins dixit 620 non vere vivitar: dicetur dormzior, quia fuvenalis dixit, mimmam dormiter in illo. O Chryfippum, cui ego fum Arafimas! 12. Cap. 24. Ex Swetouio probat Latine dictum opi- | niones bellorum. Quibus argumentis ? Primum quia! Grace eſt zos. Atqui fi non licet recedere ab Euangelifte verbis; quemadmodum ante docuit Simnica, | dicendum erat, axditus, five anditiones bellorum. Deinde , qui exactius requirunt Romane linguæ caftimo- | niam, rejeĉturi funt Sxeroniam cx albo judicum. Sed | quid dixit Swetonins¢ Exiit opinio deceffarum cum. Quid hoc ad opiniones bellorum} Opiniones bellorura nemo dixit, præfertim multitudinis numero. Sed Ambrofins fic loquitur. Quid ni? referens Scripture verba. Nec ftatim Latinum ett, fi quid dixit Ambrofias, 13. Admonueram quod quum ¿x Graecis ambiguum fit , interpres perperam pro god vertit guia : quod enim interdum eft edino» , qata nihil aliud fonat quam caufam. Stønica docet nos , nihil referre utrum dicas quod an guia. In hujufmodi orationibus ; recte dixifti, quia viram non habeo , & conteflus Et 5 quia non fam ego Chriffus, nihil aliud intelligi , quam intelligit populus Chriftianzs. Non ego laborabam quid intelligeretur , fed quid ipfa exprimerent verba. Ridemus & intelligimus Adoriones perperam loquentes, fed pofteaquam illorum folcecifmis afluevimus: balbus balbum setts intelligit. Non ftatim Zarinam eft quod intelligitur à quolibet. Negat interpretem retuliffe Grec fermonis proprictatem , {ed Hebrasci, Quid? an interpres Euangelium, Grece proditum , vertit cx Hebrass ? Sed valeat idem °3 chi apud Hebreos quod ox apud næ linguæ formam dicitur ? Interpres inquit Buangeliftæ vertit ad verbum , vertit igitur Latine. Proinde At hæc eft unica ratio male vertendi. Et fi dicam in nor ullam injuriam fieri Spiritui Sanfto : non enim in puritate fermonis eft regnum Dei. Quod fi impium eft reprehendere, quod non variat ab Euangeliftæ verbis, impie fecit interpres, qui toties recedit, etiam nulla necefitate. Quis non miretur hujus hominis acumen? È s G 14. Luce 1. Notaram interpretem pro meminife univa vertifle memorare , quum codex habeat me-| morari. Belle depulfus eft foloecifmus , fi typographus pro ¿. pofuit e. Non in hoc eft zò coñosxov, fed in genitivo. ALemorare Latinum eft, & memorari Latinum 3 fed memorari teflamenti, pro meminiffe , five recordari , doceat Stanica ele apud probos Auctores » & vicerit. ty. Lace 4. Notavi interpretem, öge Gracis ancipitem vocem, & rocatra, fepe perperam vertere in quanta & tanta. Stunica nos docet , quanta & tanta B © F Epift. MLV. 1198 fubinde vertit interpres. Si hac ratione poterat defendi interpres 5 unico malagmate licebat omnibus illius mederi vulneribus. Doceat Stznica fic probatos Auores fuille loquutos, ac dixifle, rantos habes digitos in pedibus quantos im manibusy pro tot & quot. 16. Luca 19. Exegiffem illed, pro ¿lam pofitum, Stunica mavult adfcribere librariis, quam interpreti. Et ipſe in Annotatione demonftro illam leétionem inveniri in quibufdam antiquis codicibus. Sed interpres non hie tantum fic dormitavit, quia præceflerat éeyveer. 17. Luca 23. Veutres qua genuerunt. Stanica dicit in caftigatis codicibus legi, qui genuerunt. At ego in duobus meis codicibus reperio ge; & quoniam ira fubinde labitur interpres, non infcitia , fed negligentia, probabilius e& illud gue è pofterioribus fuifle caftigatum, quam ab interprete pofitum. Verum hac de re nolim contendere. Fuerit hic felicior Stenica, qui codicem habuerit emendatiorem, 18. Joannis 1. Quafi unigeniti à Patre, oftendi dicendum Latine tangam: nam ds Graca VOX anceps eft, & ad rei veritatem, & ad fimilitudinem. Id Stmnica non refellit , fed refert nobis verba Hieronymi , fecus hunc locum interpretantis in epiftola ad Ephef: cap. 5. Quid illic docet Hieronymus? Gloriam unigeniti, non fic accipiendum quali fit alter unigenitus, cujus gloriam haberet & Chriftzs, ſed ut intelligamus ipfi Chrifte habitum à Patre honorem , non ut cuivis € numero Sanétorum, fed ut unigenito. Hoc commentum, aut nihil ad rem facit , aut pro nobis facit: fi enim eft alter Filius Dei, Chrifm non eft unigenitus, fedunigenito fimilis. Atqui ad hunc fenfum exprimendum, opus erat 1477442, non geaf. Nec mea refert, quod apud quofdam , affecta jam cloquentia Romana , {ecus ufurpatum reperimus tanguam & quafi. Hic jacent fimul Lawrentius & Erafmus. 19. 7ozn. 4. Costentar verbum ut folecum notaram. fim Graco, ait Stunica, cf cvyge@via, nec poterat interpres proprins traducere ; nam Stanice verbis libenter utimur. Quid monftri audio ? Eft hoc proprie transferre, verbum verbo reddere ? Quis credat huic homini fanum effe cerebrum ? Fatetur hanc fermonis formam nufquam inyéniri apud Latinos, tamen vult videri bene Zarine. ci, & fufpicatur Foannem {crip fiffe > Jn miv yv, idque reclamante codicum omnium confenfu. Si profere ullum Zatinum fic loquutum , aliquid egerit. Nunc fundit verba. 21. Joan. 7. Fefto mediante, vult effe Latinum, nec ullo probat argumento , nifi quod licet effingere Grecam vocem. ld à Prifcis fa@um in quibufdam agnofcimus. Nobis non idem licet. Alioqui quid erit noftro fermone portentofius , {i nobis hoc velimus permittere in reddendis Grecz. 22. foan. 14. Et majora horum faciet, non alio colore défendit , niſi quod interpres exprefferit Grace {fermonis formam. Fatemur, {ed hoc iplo commifit foleecifmum , nifi forte Latine loqueretur, fi pro Pater major me eff, vertiflet, Pater major met eft. 23. Joan. 15. Ut fruttum plus adferat, fic excufat , ut exiftimet locum à librariis vitiatum , quum nullus reperiatur codex, qui habeat hanc feripturam. 24. Eodem cap. Et colligent ea. Stunica legit eam. Id quî poteft, quum Euangelifta feripferit avra 5 At precellit xAjue non xAyware’ fateor, fed oftendi nihil in hujufmodi referre , utrum ponas fingularem vocem , an multitudinis. Hic Stanica debebat infpicere meam Annotationem , non tantum verborum fudiffet incaffum, Verum, Stunica cenfet pro avrà legendum asré. Id quum nullus habeat codex , tamen pro ſua auctoritate pronunciat locum cfe depravatum. Si quid ficret à me fimile , quo boatu vociferarctur Eraſmum émendare férmoném Euangeliftæ ? Superius im ès, quum
