Page 30 [30]
OCR
1143 DESIDERII an, plaufibilius, adeo non cruenta , ut ipfis ctiam hofti-| A 1529-bus gratulari liceat , quod in viétorem tam clementem, tamque cordatum inciderint > Nec dubito quin quotquot iftic fapiunt , fe vitos ele gaudeant. Fit enim interdum, ut vinci fit beneficio affici. Quis non agnofcit his rebus tam feliciter geftis Numen propitium prefuifle? nam ea demum vera felicitas elt , quum divinum favorem promeretur viétoris integritas, religio ac manfuetudo. Pollicetur hoc ipfe Deus Optimus Maximus in facris Literis, fe propugnatorem fore ſuis, qui iphus præfidio freti, non deflectunt à juftitia. Et omnia, inquit, quecungue faciet properabunter. Magnifica {ane pollicitatio, fed ab illo profecta, qui mentiri non poteft, quum poflit omnia. Siqui- |B dem illius aufpiciis feliciter cedunt nobis etiam illa, que videntur infeliciffima. Contra, quum improbis quædam videntur fecundo fortune flatu geri, non eft profperitas, fed infidia potius mali genii , velut efca pellicientis in exitium, Pro tanto itaque rerum fucceffu, Ferdinande Rex inclyte , primum Deo Regum fummo gratias agimus, deinde tuæ pietati , tuæ prudenti, tuse moderationi, clementiaque gratulamur, non dubitantes tibi ceteris in rebus parem profperitatem polliceri , aut etiam majorem, fi tu, quod futurum | confido , iftas animi dotes , qua te Deo gratum fa- | ciunt, conftanter retinueris: nec tibi gratulor modo, verum etiam ipfi regno gratulor, quod perierat, nifi tu C Princeps, non minus pius quam magnus, divinitus da- | tus efles, qui & pro tua bonitate velles, & pro tua magnitudine pofles tantas turbarum undas componere. | Vides, Ferdinande Rex , quæ regnorum moles incum- | bant humeris tuis , quanto majores maneant. Vides horum temporum periculofiffimos tumultus. In tan- |. ta rerum tempeftate mauclero infigniter do&o ac vigilante opus eft, quem te nobis exhibiturum, & indoles ifta, & rerum exordia promittunt. Quanto cum | animi dolore vidimus duos præcipuos orbis Monarchas tot annos inter fe diffidere , & interim exitiofæ | factiones fùb Euangelii prætextu in dies latius agunt | radices , malæ filicis in morem , orbem prope totum D occupantes. Si quid ego profpicio in rebus humanis, | hanc uham fatis gravem caufam arbitror, cur & Principes compofitis utcunque diffidiis fibi foederentur , ut, junctis confiliis & auétoritate, religio Chriffiana fic undique convulfa in bonum aliquem ftatum reponatur. Quamdiu ad hunc modum belligerantur Monarche , dormitant Epifcopi, facerdotes tantum quod habent mordicus tenent , Monachi pro fuo regno fatagunt, | Theologi articulis ac fafciculis frigidis rem gerunt , populo liberum eft quod libet & credere & facere , nullum video malorum finem. Quod unum poffumus precamur Deum, ut noftris commifis, quibus hac mala commeruimus , aliquando factus propitius , ca |E confilia tum Monarchis, tum religionis antiftitibus immittat , que nobis yeram pietatem cum pace concordiaque reducant. Prolixior fui quam vel ego {ta~ tueram , vel tux ferunt occupationes. Sed boni confulet tua manfuetudo ; vehemens affe@us modum nefcit. Scio, folet excufari fera gratulatio , fed quum adeft facultas animi protinus teftificandi. Hic primus obtigit, per quem tuto que vellem feriberem. Inclytam Majeftatem tuam Dominus Jeſus publico orbis bono femper in majus proyehat. Datum Baflea 27. Januarii, Anno 1529. EristoLa MX. F In SenECAM Def. Erafmus Rot. Petro Epifcopo Cracovienfi, ac regni Polonie Cancellario, S. D. I: ipfo ftatim hujus Operis limine, Præful amplifime, fortaffis ceperit aliquem admiratio , quid acciderit , ut præter morem meum nunc Seneca prodeat, non ejufdem nomen præferens, cui fuerat antea dicatus. Quum enim alii quidam pluribus interdum ERASMI 1144 dedicent eundem librum , nonnulli fingulos ejufdem Operis libros fingulis nuncupent, quidam appendices adjeétas aliis inferibant, quam Opus inferipferant; nos tamen hac in re fummam preeftitimus conftantiam hatenus , adco ut quum olim R. D. Grilbelmo Waramo Archiepifcopo Cantuarienfi folam Enripidis Hecubam præfentes exhibuiffemus , abfentes in editione & Jphigeniam Aglidenfem adjecerimus. Quantulus autem fucrit Adagiorum libellus initio , quem clariflimo Baroni Guilhelmo Montjoio dedicavimus , plerique fciunt; quanta nunc fit Operis moles, liquet, nihil tamen mutatum eft de titulo. Gerte poteramus in Chiliadibus, aut Centuriis facere , quod Celius Rodiginus, vir dottus ac pius, \ fecit in fedecim libris , quibus titulum effe voluit Antiquarum Lettionam. Ab hac ambitione tantum abfumus, ut complures libellos emiferimus abfque nuncupatione. Longius etiam ab eorum impudentia , qui idem dem, quod ajunt , filia plures fibi generos adfcifcentes. Adverfus hujufmodi exempla , quum in hunc ufque diem perpetuo meum morem obtinuerim > hoc vehementius admirabitur aliquis , quod Opus pridem dicatum Thome Epifcopo Dunelmenfi, nunc videat alterius preeferre nomen. Hoc, ampliflime Praeful, nec cafu; nec temere, fed confulto factum effle fateor. Siquidem vel hac ratione cunétis teftatum effe volui, priorem editionem non fuifle meam , quanquam plus fatis fretus amici cujufdam promiffis addideram Præfationem. Cantabrigie quum nastus efem aliquot Seneca libros manu defcriptos , adhibito laboris focio totum Senecam percurri verius quam perlegi , annota[tis in fpacio marginis qua vel diverfa compereram in exemplaribus , vel ipfe ex me addivinaram. In his jerant permulta, que vigilantis & eruditi cujufpiam | difcuffionem requirebant. Quum mihi diutius Baflee commorari non effet commodum , totum hoc negotium amico cuidam , de cujus fide , nec tum quicquam addubitabam , nec nunc conqueri libet , com| mifi. At poft menfes aliquot Bafleam reverfus, comPeri fic traĉtatum Opus, ut me vehementer puderet ejus editionis. Non hic vulgari more culpam in alium transferam , fed partiar magis inter eum qui commifit, & eum qui commiflum ad fe recepit. Meum peccatum erat quod , oblitus fapientiflimi de Cafita Apologi , amicorum operam ex{peétarem in eo negotio , quod per me reétius geri & potuit & debuit : illius, quod inexploratis humeris fufcepit farcinam viribus majorem, Quanquam haud {cio an major culpa portio mea fit, fiquidem ineptior eft qui bovi clitellas imponit, quam bos ipfe qui recipit impofitas. Sed civilius eft, opinor, utriufque culpam fi non licet excufare, faltem extenuare. Fidem amici perfpectam habebam, de ingenio, doétrina , judicioque pro mea erga illum: benevolentia magnificentius fenfi > quam pro re: & ille pro mutuo fuo amore , gratificandi ftudio , fortaffis & recufandi pudore, plus recepit quam preeftare valuit. Quod ego peccavi , fimplicitatis & candoris erat; quod ille, fedulitatis & obfequii. Caterum quod ca pars exemplaris, que crebriores habebat annotatiunculas, fublata eft, fic interpretari libet, aut ab illo non effe fastum, aut charitate noftri fa&um, qui maluit ibi parum meminife fidei , quam de noftra amicitia periclitari. aliud geminum acceflit , ut intelligas totum illud negotium finiftris aufpiciis fuifle geftum, Curaram per quendam bibliopolam , fibi felicem » aliis infeliciffimum, Senece codicem reddendum Epifcopo , cui dicaram hoc laboris. Is ex Anglia reverlus affirmavit, fe cum fide quod erat mandatum peregifle. Credidi: quis ‘enim non crederet fic affeveranti ? Interim in meis ad Epifcopum literis iterum atque iterum faciebam di cati miflique voluminis mentionem. Ille, qui nihil ac quidam , qui opo locos ali~quot, An, 152%
