Page 23 [23]
1129 EPISTOLAE
rei fit gerendum. Quid enim illis conviviis, aut, ut
magis proprie dicam, compotationibus infuavius, ubi
tumultibus inconditis perftrepunt omnia , ubi conviva
cogitur bibere, quantum præfcribitur, & fibi quifque¬
nocet, ut alterum in noxam pertrahat. Nullus eft yo¬
luptatis fenfus , ubi corpus occupat morbus , proinde
quum mentem prorfus ademerit vinum , quid poteft
efle {uave? Vix enim dicas, utrum fit inhumanius, è
potu depelli fitientem, an ad bibendum compelli qui
non fitit. Utrum hoc, quæfo te, convivium eft, an
potius tormentum ? Omitto nunc rixas & pugnas, alia¬
que flagitia , quæ fecum trahere {olet vinolentia, omit¬
to pecuniæ turpe difpendium (nufquam enim perditur
indecentius) quanta quamque irrecuperabilis ja€tura
temporis, quo non alius fumtus preciofior è? Volupta¬
tem infanam excipit poftridie verus dolor, torpet ani¬
mus, diferuciatur ftomachus , capitis vertigo molefta
eft. Nonnunquam & febris fuccedens poenas exigit
intemperantie , brevifque voluptas, fi tamen ca di¬
cenda eft voluptas , diutino luitur cruciatu. Nec de¬
funt ufquam, qui melioris indolis adolefcentes ad fuos
mores pelliciant. Dicas illos non ob aliud petiffe fcho¬
las, quam ut aliorum ftudiis incommodent. Quo no¬
mine mihi charifimus es, ornatiflime Æ40, qui cum
clariffimis majorum imaginibus commenderis , quum
ampla res familiaris etiam ad luxum, fi libeat, fuppe¬
tat, quum nondum, opinor, ingreflus fis annum vi¬
gefimum, denique quam Fria habeas patriam , ubi
vulgo luxus propemodum laudi datur, frugalitas vitio,
tamen fic abhorres ab iftiufmodi vere pecuinis volu¬
pratibus, ut nihil fit tibi frugali fobriaque vita dul¬
eius. Meminifti nimirum eo te profeétum ad Acade¬
miam, ut velut è divite quodam emporio , preciofif¬
fimis bonarum literarum mercibus locuples redeas do¬
mum, ornaturus viciflim generis tui ftemmata , pluf¬
que lucis additurus, quam ab illis accipis. Hæc mihi
arguunt indolem infigniter probam, ac virtuti natam.
Quemadmodum non minus vere quam argute ditum
eft olim , qué Athenis probus fit, eum oportere infigniter
efe probam , ita vehementer probum fit ingenium ne¬
ceſſe eſt , quod tam multis vitiorum irritamentis cor¬
rumpi non poteſt. Hoc animo te præditum, quum ex
multorum, quibus domeftice notus es, literis fimul &
prædicatione perfpeđtum habeam, non potui tibi non
ratulari ; fimulque fpem non vulgarem animo concipio,
fore , ut Frifam tuam & literis tuis & moribus reddas
celebriorem. Claruit illa magnis ingeniis, ut enim fi¬
leam Canterios & Langios , quid Rodo/pho Agricola di¬
vinius , in cujus gloriam fuceedit Hajo Hermannus,
juvenis nihil mediocre de fe pollicens , qui tibi hujus
Jaudis lampadem aliquando traditurus eft: nam Xz¬
glinm, ut {cribis, gaudeo in hoc ftadio ftrenue prope¬
rare. Hæc arguunt non omnino vanum efle quod vul¬
go narrant , Fryfam efle felicifimam ingeniorum pa¬
rentem, fed vitæ delicias obftare , quo minus multa
ad fummam virtutem eluétentur. Vix cum alio vitio
pejus convenit Mufis & Minerve , quam cum luxu &
intemperantia. Itaque cum intelligam tibi nihil effe
dulcius literis, fi tuo bono fieri poterit, mihi quidem
venies hofpes tam gratus quam qui gratiffimus 5 venies
ad menfam Philofophicam, atque etiam, fi id magis
juvat, medicam. Aliquot prius valetudinarios i
dit proſperiore valetudine. Certe quod furda nemefi di¬
&um velim, nullus # évoregm?fov meorum haétenus
in morbum incidit : eos femper habeo pauciffimos ,
nec in aliud quam ut in conviviis , & horis à ee
cibo , quibus 4 vchementiore ftudio E Ta
piæfertim à cœna, nifi fi qua urgeat neceffitas , foli¬
tudinis tædium fallam fabularum viciflitudine , quas
tamen prorfus ures efle non patimur. Horum de nu¬
mero fi tu effe voles, dabo operam, ne prorfus hujus
confuetudinis noftre poeniteat. Sin ipfa res sia a.
det, illud tibi hac epiftola veluti fyngrapha perfuafum
A
na omnia precantur ex animo, è quo nihil fruftra pe¬
titurus es, fi mado fit ejus generis , ut a me preeftari
polit. Bene vale. Datum Bafilea 12. Novembris,
Anno 1528.
Bipiisimniaya acm) CC Gene Guava
Jacobus Sadoletus Epifcopus Carpent. Exafirio
Roterodamo s.
A CE Pi literas tuas Bafilea Calendis Oftobris daa
tas, in quibus erat mann tua adferiptum , alteras
te codem exemple ante dediffe, quas non acceperam: fed
& he tardius huc allate funt, medio enim Novembri
meuſe mihi ſunt reddite : quas habri, mi Erafme doz
Cime, omni ratione gratifimas è nam & effigiem tua
eximia virtutis fummegue humanitatis mihi ante oculos
totam pofuerunt , quam ego foleo & mirari & amare,
É tue erga me fingularis benevolentia mihi faerunt tea
fies. Ouod cnim tantam de falute mea curam fumferis,
atque ufque co fueris follicitus | quoad habueris certum
quid de me fatium effet , megue in mets locis conftitiffe
cognoveris, amici nimirum animi & egregie benevole
hac magna cft ficnificatio : in qua ne vivam , mi Era¬
fme, fi tibi consedo, ut în amando fis feperior, Maltas
equidem tuas partes, atque haud feio an omniam plaria
mas, ingenii, eruditionis, copie dilexi femper © admis
ratus fum , atque inprimis quod ta iffa tanta dottrina
ornamenta ad pietatis ftudium , & ad Chrifti celebrano
dum nomen contuliffes. Fluic vero tuo tanto in me iplum
amori, & f animo fum par, verbis tamen & literis fa¬
tisfacere non queo s ita avide capio exprimere, quam
me iſta devinciant 3 in quo miki fiylus & oratio non fA.
petit, quod ta pro tua prudentia melius omnino concipies:
Sane quod ad me astiner, divino admirabili beneficio fa¬
lus tum mihi & incolumitas fuit quefita , cum viginti
diebus ipfis anteguam horribilis illa clades arbi Roma
incideret , ex urbe fins elaplus itineris ad meam Eccles
Siam faciendi caufa: quo proficifei, & in ca refidere quod
vite reliquum effet , relittis cateris rebus omnibus , jan
ante Deo me obftrinxeram : quam bonam in me volun¬
tatem arbitror unam tunc idoneam judicatam , propter
quam falus mihi à Deo effec: nam mea quidem religua
ejufmodi funt, ut mihi mifericordia Dei magis quam ju¬
Jiitia fit confidendum : fed quo ego minus meritus fum hoc
[urami ejufdem Dei clementia & benignitati major à me
debetur gratia. Meas quidem fortunas omnes illa acer
ba direptione amifi , ipfam etiam bibliothecam , quam
Greecis & Latinis libris undique comparatis referferan.
Idque unum fenfi in meis damnis detrimentum, quod ©
tu grave effimas » & ego agnofco , ſed tamen omnia in
bonam partem accipienda funt. De Bembo meo nihil eft
quod labores. Is vivo etiam tum Leone, morbo quodans
compulfits , coli matandi canfa contulit (è Patavium,
ibidemque confedit, & nunc quoque commoratur totus
in literis & fiudiis intentus , omnemaue habens cum Mua
fis rationem , quem ego arbitror pangere profetto aliquid ,
quod lauds ipft atque fame , aliis non mediocri utilitati
fit faturam. Urbis Romæ cafum non alterius arbitror
cloguentia quam tua fatis digne poffe deplorari : increds¬
bile eft quantum calamitatis & damni in illins urbis
ruina omni humano generi envellum fit: in qua êtfi vitia
gogue nonnulla inerant , maximam tamen malio par=
tem dominabatur virtus, domictlium certe humanitatis,
hofpitalitatis , omnifque prudemia & fapientia femper ci¬
vitas illa fuit: cujus excidio fi qui latari funt, iż non bo.
mines, fed fera potins immanes [unt exiftimandi, quan¬
quam hoc paucis nfs arbitror contigiffè ; ut aut non dos
lnerint nobilifime omnium & multo preffantiffima civi¬
tatis interitum y aut fi furore quodam ufque co perbaca
chati funt , at hoc illi exitium optaverint © calamita
temy nunc faturatis odiis non aliqua fei furoris pæniten=
na, © vicifitudine rerum humanaran moveantur. Sed
B
C
D
F
de his viderit Dens, quos tu quod fcribis refipifcere jam
3 Bb bb 3
videa
è