Page 21 [21]
1125 EPs of Ares
An, Chriſtiana religionis, & ingeniorum altrix, ac Mufa¬
etiam omnium gentium communis mater. Quem e¬
nim illa civitas, quamvis in alio mundo natum, non
placido gremio excipicbat, fovebat, educabat? Quis
illic , licet ab extremo orbis angulo profe&us ; fibi
videbatur hofpes? Imo quam multis illa patria fua fuit
charior, dulcior, atque etiam felicior ? Aut quod in¬
genium tam efferum fuit, quod illa fua confuetudine
non mitius ac manfuetius nobis remiferit? Aut quis il¬
lic aliquandiu vixit, qui non invitus difcefferit, qui
non ejus repetendæ datam occafionem libenter ample¬
xus fir, non datam captaverit. Nimirum orbis hoc
excidium crat verius quam urbis. Tot opinionum dif¬
fidiis labefactata nutat Chriftiana religio. Bellone fu¬
ror nufquam abeft, & in tanto tumultuum fremitu,
Mufæ, liberalefque difciplinæ , aut prorfus jacent fri¬
gentque, aut conterritæ filent. Et perinde quafi pa¬
rum fit hic calamitatis , adjungunt fefe peftilentix,
bulimiz, & rerum omnium caritas. Nec in his re¬
rum fluétibus ullus bona fpei portus aperit fefe; Cœ¬
lum undique & undique pontus. Quanquam arbitror
futurum , ut Ecclefiz Princeps Clemens in tam fæ¬
Requirit hoc malum infignem medicum, quem in illo
nobis etiam Medicis cognomen polliceri videtur: re¬
quirunt hi Monarcharum animi magnum aliquem
confultorem , qui illos nimium exacerbatos ad cle¬
mentiam revocet. Et hic arridet nobis lætum omen
Clementis Septimi, cujus pietati non dubito quin ad¬
futura fint Numinis præfidia, fi modo populus Chri¬
Bian, agnofcens Dei manum ad vita correétionem
invitantis , ſua fcelera confitens, non fiéto pectore
confugerit ad illius mifericordiam. Alioqui verendum
eft ne nobis eveniat quod evenite£gyptiis, quos reme¬
diis tam multis, tamque gravibus, infanabiles tandem
unda maris abforbuit. Hac Euangelica febris , fic
enim appellare libet, magna ex parte remittit fefe,
bonamque fpem redituræ fanitatis præbet. Nam que
nune prodit Luthervs, ejus fere generis funt, ut vi¬
deatur xaawedédv' adeoque non placet fuis difcipulis,
ut eum, fi Deo placet, appellent hareticum, affir¬
mantes illum Euangelico {piritu deftitutum, humano
{piritu delirare. Nec pauci cives, imo civitates refi¬
pifcunt. At vereor ne per quofdam recrudefcat mor¬
bus. Per quos inquies? Per cofdem , quorum finiftris
confiliis, & vefanis clamoribus, malum hoc & ortum
eft, & huc ufque progreflum. Victoriam autem Chri¬
ffo debitam ad fe rapere moliuntur, nec fatis magni¬
ficum triumphum exiftimant, nifi non folum hærefes
roftratas videant, fed & bonas literas proculcarint.
Siquidem harum cultores aliquanto vehementius im¬
petunt, quam ipfos herefiarchas. Sed adverfus ho¬
rum infolentiam, confido fummi Pontificis , Epifco¬
orum ac Principum æquitatem bonis ac doćtis viris
auxilio futuram. Bene yale. Bafilea 1. Octobris, An¬
no 1528.
Episroza DCCCCLXXXIX.
» Ornarifimo D. Andomaro Edingo, Summi Flandrie
Senatus ab attis, Gandavi, S. D.
* IC TIAM atque etiam te rogo, ut epiftolam inclu¬
Ein cures tuto reddendam Levino Ammonio clien¬
ti tibi deditiflimo, quo quidem nomine me tibi quo¬
que obftriétum arbitror, nec gravate debeo, viro, ut
audio, cum primis doéto atque humano. Quare poft¬
_ hac & Erafmum in tuorum numerum adfcribes. Bene
vale, Baflea x. Octobris, Anno 1528.
Erasmvs Rot.
CA MANÒ,
A
B
Episrora DCCCCXC.
Vives Erafmo.
B Seneca que habeo, alia ex veiuftis funt mihi todi¬
cibus annotata, alia judicio meo ex co fenfu, quem
mihi videbar partim ex verbis, partim ex propofiti ara
gumenti ratione colligere. Sed qualiacangue fint, malo
Auttorem slum legi G& cognofer multo dignifimum ex
tua caftigatione in |Pudioforum manus venire, quam ex
mea. Negue cnim dubito, quin exiturus fit dignus tuo
nomine, modo ipfe velis operi & praefe> & adeffe: nec
yulli alii fidas rem, in qua nonnalla exiffimationis tne
pars vertitur, G magnus legentium frutlus: nam quomo=
dvereomanos Guifpiam. Aldrifii nomen, anteguam epiffolame
hanc inam legerem, omnino non andieram: Apnd Mo¬
rum zallum vidi Senecam, qui vel ſtigma unum habea
ret correttum,
qram legi. Et ipfe ex Italia literas accepi ab homine non
amico modo, verum & nonnibil propinguo, qui me hor=
tatur, ut duos totos annos nikil nifi Ciceronem legam,
& eum amuler in fententiis, in verbis, in figuris: ita
futurum, ut longe poft me © alios permultos & Lon¬
golium relinguam. In quo rift puerilitatem iftam imi¬
C
tationis, qua maltorum ingenia velut faror quidam ina
vale. Me nominatum abs te efe longe faifet gratiffia
mum. Sed fenilis hujus duaeriuaros facile tibi gratians
|
E
=
compertum habeo nihil abs te inimico animo efe fatum.
Nec mirandum eft, te oblitum feife mei, guum oce
cupatus efes tot colligendis ex omni ordine & claſſe ,
ut illud mibi in mentem veniret , dum illa percurre¬
rem, quod Ciceroni oratores recenfenti dixit Atticus:
quanquam non me tibi excidife arbitrabar. Sed alio
referebam confilii. tui rationem. Budæum ant quen¬
guam prorfus offenfum efe illo tuo ditto, qui quidem
dialogorum artera non ignoret, vehementer miror : ta¬
metfi hac diftordia inter vos non eff, ut puto, nova, fed
vetm, © poft priorem illam reconciliationem verbis &
epiſtolis ultro ac citro inter vos exafperata , compreffa
tamen tantifper , nanc fe per occafionem profert alieno
amiculo contesta. Tta Alecto hec, vel Ate, res ho¬
minum infeftat , ut nihil publicum , nihil privatum y
quietum velinguat. Inter Principes bella , inter lite¬
ras difidia, in humanitate ipfa rabies, in religionis
unitate diverfitas, in charitate pietatis odium ac fevi¬
tia. Utinam dignetur aliquando Chriftus mitiore fno
adfpetiw tantis malis finem imponere, & turbatis ho¬
minum rebus quictem ferenitatemque adferre. Et ta¬
men, f quos oportebat concordes effe, ii fumas nos, qui
carum artinm ac difciplinarum ftudio tenemur, que
plarimis funt invife ac oppugnata magna anctoritate
fretis & magna potentia. Hieronymum falutabis meis
verbis. Si non libenter fcribit, nihil eft quod fe de¬
fatiget refpondendo mets literis. Doleo mea Opera of=
ficina iſti fuiſſe vel damnofa, vel parum gueffuofa.
Pofthac dabitur à me opera, ut ne amplins fim ei mos
leus: & fi gua pofim, non defim ejus utilitatibuss id
quod libens recipio me pro virili parte mea fatlurum.
Quod vere illi feripferam, in canfs fuir Francifcanus
quidam, qui nuper Bafilese fust tui videndi gratia. Is
narravit Hieronymum Frobenium cupere mea ab fe
excudi. Sed nibil mirabor eum © mentiri, cum tam
multi, que iftinc veniunt, mentiantur, Nam quod gae¬
ris, quis fit ille mendax? Efè qui alind hic nobis ait,
aliud , ut ipſe ſcribis, iſtic vobis. Sed amabo, mi Pra=
ceptor, pofthac nibil ego te iftis de rebus, nec ta, f vi¬
detar, ad me: nam non videris mihi, quoties in ha=
rum rerum mentionem incidis fine aliquo loqui ffomacho.
Nec tu me tantopere proferendî nominis capidum exiftia
mess malim nni ant alteri in virtute prodeffe, quam no=
men abfque aliorum utilitate per orbem, quantus quan¬
tus eft, diffundere. Negue enim ignoro, quane inigna
res eft hac gloria, qua merita non [pellets quam inaa
Tom, IT. Bb bb 2 nis g
Ant
1528;