Page 77 [77]
OCR
1381 HYPERASPISTAE animas noftras & neferltc? Audis Judaos hypocritas fua jactantes opera: quibus refpondet Deus : Ecce #2 die jejunit vefirs, invenitur voluntas veftra , aliaque multa , que teftantur illorum opera fpeciem habuifle pietatis, cum revera effent impia. Talibus teftimoniis Latherus dogma paradoxotaton evincit, Hercules cum mu{cis depugnans. Fatetur in caufis, quarum ratio reddi poteft, non admifcendam yoluntatem illam majeftatis, fic enim nunc vocat Deum non predicatum , verbis novis lafciviens. Quid ego audio, non potelt reddi caufa quare pereant impit, pii ferventur ? Imo toties caufam reddunt facrae Litterze , exprobrantes illis incredulitatem & inobedientiam. Apud Efaiam fic loquitur: Quiefcite agere perverfe, difcite benefacere, Onarite judicium , fubvenste oppreffo , judicate pupillo, defendite viduam ,@ venite , & arguite mey dicit Dominus. Nonne vult etiam noftro judicio videri juftus, fic damnans rebelles ? Item in Euangelio cum ait , Venite beneditti , & cxtera, qui efurientem paviftis, nudum veftiftis, &c. nonne caulam exprimit, quare dignetur illos eterna vita? Similiter & iis, qui ad finiftram , reddit rationem quare jubeantur ire in ignem æternum. Item cum Dominus deplorat interitum populi Judaici, an tacet caulam cum ait, Quia nolæiftis, Efaiæ Lxv. commemorans diverfa præmia piorum & impiorum, num tacet caufam ? Et vos, inquit, qui dereliquiftis Dominum , qui oblits eftis montem fantium meum, qui ponitis fortune menfam © libatis fuper cam, numerabo vos in gladio , & omnes in cade corruetis , pro eo guod vocavi © non refpondiftis ,loquntus ſum & non anddiftis & faciebatis maluna in oculis meis, & qua nolgi elegiftis. Audis hic, Luthere, verbum electionis, quod ex diametro pugnat cum neceflitate , audis {pretam ad meliora vocantis Dei gratiam. Hujufmodi teftimoniis fcatent undique facri Libri. Quod fi Latherws velit ferio deferibere, ubi fit adhibenda voluntas arcana, ubi adoranda , fic expedite fecerit , fi dicat adhibendam quoties ipfe hæret in argumentis. | In proximo Capite nihil adfert novi , tantum reci‘pit ca qua toties refutavimus , nifi quod docet nos, nihil obftare, quo minus mera neceffitas cohercat cum conjunétione / , & cum verbis fubjunctivis. Audi leGor grave documentum : Nonne , inquit, qui dicit : Alia carmina feribas oportet , mi Mavi, ji velts aguare Virgilium , & cetera. Quis nefciebat in quavis oratione locum efle ironiæ ? Nanc expertus fum fidem tuam , dicitur ei, cujus perfidia nobis comperta eft, nec tamen funt hîc verba fubjunctiva aut imperativa. Quid tum poftea? Si fic huic aut illi liceat vel irrifionis, vel joci, vel fallendi gratia loqui, num ideo per univerfam Legem omnia verba fabjunétiva , imperativa & optativa {unt interpretanda ? Quanquam nec hoc exemplum quadrat ad id quod probare conatur. Neque enim fimpliciter erat impoffibile devio fcribere carmina qualia _ feribebat Virgiliw, Lutherus docet, quicquid præcipit Deus efe nobis fimpliciter impofibile. Nec illud pro Luthero facit, quod adfert de David : Si cum Davide comparari voles, fimiles Pfalmos edas neceffe eff. An prorfus fieri nequit, ut aliquis {eribat tales Pfalmos, quales {cripfit David ? Poteſt fieri, fed non humanis viribus. Nec id nos affirmamus. Sed David cum illa feriberet, utrum fic erat afflatus, ut ipfe nihil ageret, fed ita Deus per illum Pfalmos edebat quemadmodum potuiffet per arborem aut afinam , gain passa & voluntas aliquid agebat cum afflante Spiritu? Si Zrtherns negat aliquid egifle , nos contra dicemus illum & egiffe quiddam nature viribus, & hac actione Dei favorem promeruifle. Si nobifcum fentit , diffentit a Carolffadio atque è feipfo potius, nifi forte lutum agit aliquid in manu figuli. L Sed in quas non rerum formas fe transformat hic ‘ Protevsyquo poflit clabi? Vide quam rimam ou tus eft: Quanguam, inquit , his verbis indicatur li È rum arbitrinm nihil omnino pofè > tamen fimul indican Di ARTs bys “Lib. DE 1382 tur omnta futura que precipinntur, Quomodo? Dew dabit homini volumatem fervandi pracepia > tta fiet ut precepta vicifirm fervent hominem. Sed quid fentit cum ait, dabit volantatem? Dabit voluntatem fuam, & i Dci voluntas aget in homine ipfius voluntate nihil agente? Abfurdum. Sed gratia movebit hominis volu: tatem ad fervandum præcepta, eademque femper act rit, ut perficiat. Ergo voluntas hominis aéta aget. Ai. Larherm negat efe ullam hominis voluntatem in benefadtis aur malefagtis , femel indudta neceffitate rerum omnium abſoluta, Voluntas enim non cit, que libera non eft. Sed fatetur tamen hæc verba, f volue(Tis, ff fervaverts, fervaberis, abfurda, frigidaque etfe, fi nullo paéto ficret quod dicitur. Nunc indicant Dei prædeftinationem nobis incognitam. Qui fic? /zdentar hoc velle dicere , Si talis apud Deum fueris, ut hac voluntate te dignetur , fervands pracepta, fervaberis. Quo tropo intelligi datnr utrumque , fcilicet & nos nihil poſſe, & fi quid facimus, Deum in nobis operari, Tta fimal veram fieret nt nihil poffimas eorum que precipiuntar, & fimul omnia pofimus: illud noftris viribus, hoc gratia Dei tribuendum. Hoc Eutheres. Si ſentit nos nihil poffe fine gratia quod per fe efficax fit ad falutem, non reclamo, patiarque hoc tribui viribus humanis , fed quomodo nos omnia pofùumus Deo in nobis operante, fi noftra voluntas nibil agit? Ducem regiis copiis adjutum dicimus aliquid poffe. Cæterum nemo dicit fecurim pofle exftruere domum, aut cubiculum poffe fcribere carmina , in quo Poeta fcribit. Hoc adverfus Carolftadii fententiam. Proinde hac ratione non vitatur frigus illud verborum , Sz volueris, ft fecerts. An non poterat hoc dicere, Deum alios p deftinaffe , alios non, nifi Legis omnia verba huc tor‘queantur? Deinde nonne frigidus effer, qui totos dies fecuri diceret, feca trabem hanc hoc modo, illam illo, fimiliaque præfcriberet dolabris, terebris, & circinis , nihil aliud fignificans quam fe ftatuiffe per ca inftrumenta facere , quæ præciperet? Vertim hee Lztheras tam frigide refert , ut nec ipfi commentum videatur admodum arrififfe. Sze illis, inquit, dicerem, qui non contenti vellent efe, Q cætera. D bus fit mentio mercedis, fic colligit Diatriba: Uh: soties eft mentio bonorum & malorum operem, ubi mentio mercedis , ibi non intelligo quo patto locus fit necefivati. Neque natura neque neceffitas habet meritam. Hic Lutherus objicit mihi opinionem probabilem , videlicet Auguſtini, cum ego plures propofuerim. Deinde dum nondum definio,. fed tantum pugno cum hofte , fatis eft exclufiffe meram neceffitatem. Et fi tantum tuerer hic probabilem opinionem , falfum et, quod toties ingerit Latheras. Sic enim, inguit , Diatriba locum hanc intelligit , nt Chriftus © Spiritus Dei nihil fint. Imo voluntas nihil efficit , quod ad falutem pertinet, abfque Spiritu , fed agit cum Spiritu , & agendo fimul meretur. Hoc fane dignius eft Spiritu Sancto, {i dicimus illum fic temperare vim & aftionem fuam , ut hoe minis voluntas Gmul operetur cum agente gratia, quam fi dicamus Spiritum fic agere innobis, quemadmodum in Bove aut in Afino. Verüm Latherus ut unam Diatribes fequelam irrideat, tot ipfe fequelas abfurdiffimas nectit ; Liberam arbitrinm eff , ergo Spiritus non eff. Liberum arbitrium poteft , ergo fine gratia poteft omnia. Voluntas hominis agit ergo fine Spiritus prefidio agit totum. Non eft mera neceffitas, ergo eff plena libertas. Nil E fi cum noftra voluntas agat cum principaliter agente igratia, dicimus hominem aliquid mereri: Definit arbitratu fuo quid fit Lex, quid Euangelium, quid meritum, quid merces, quid promiflio, quid ex'hortatio , fed ita commode , ut omnia pulchre quadrent ad vi&oriam. Quidni vincat Latherus, fi juris hoc illi concedamus? Atqui hoc eft nomotheten agere , non difputatorem. Sed audiamus definitorem: Evangelium Tow. IX. Sf ff 2 Con
