Pagina 64 [64]
OCR
1355 D PS DB R nis. Er quadrat enarratio juxta regulas, quas indicavimus. Ad hac, quod habetur ad Ephefos 11. Et eramus 11 Eras MI 1356 [A| Eat nunc Lutherus, & recitet nobis illud , ergo pores | |äbere. Intereft enim aliquid inter “bere poſſe, & fimtum originis pertinere. Siquidem Paulus illic damnat converfationem fuam in Judaifmo , conferens illum cum vita Gentium. Atqui tum Paulas per circumcifionem liberatus erat ab illo peccato. Er quæ-præcedunt indicant eum de perfonali peccato fentire,, Facsentes, inquit, voluntates carnis © cogitationum, © eramus natara filii ire. Quo loco Divus Hieronymus admonet natura vocem $ssd Græcis ancipitem efle. Poteft enim natura malus dici , Cujus natura talis eft , aut qui fic natus eft, aut qui ad malitiam natura compofitus. Primo modo nec Diabolus natura malus eft, nec quifquam hominum , fed natura canis cft adulator , iracundus leo, noxia vipera. Juxta fecundum modum, homo natura malus dici poteft, quia nafcitur cum natura corrupta. Juxta tertium dixit fxvenalis de Græcis, Natio comæda eft. Simile fuerit, fi nos dicamus Germanos natura bellatores effe, Hoc paćto poffunt omnes homines vatura dici mali , quod ad malitiam natura proni fint. Jam eft & quartus modus, quo quod penitus adeft homini, natura ineffe dicimus : ita modis omnibus miferos natura miferos & ad miferiam natos dicimus. Ac Hierouymus admonet quofdam hoc loco pro natara wanttulifie , prorfus vel omnino , nec eam interpretationem improbat. Qui fugerunt natare vocabulum, metuifle videntur ne juxta Manicheos aliquis fufpicaretur effe naturas duas , alteram malorum caufam, alteram bonorum. Juxta duos poftremos modos accipiendum arbitror illud Pauli, Eramzs filii ire, vel ob corporis infirmitatem quo circumdati fumus , vel prefcriptum diem adfint cum equis, & gravi armatura. Ad'id fi non fuppetat peculium, petant à me. Erunt qui non poffint ex fua pecunia ; fed nemo non poterit accedente Cæfaris donativo, quod nulli negatur. Quanquam nulli ram prefto et Cafaris auxilium , quam homini pro fuis viribus agenti ; præfidium Dei. His fundamentis aufpicato, ut ipfi videtur, jactis, impingit mihi probabilem illam opinionem, quafi vel nunc pronuntiem , ac non pugnem potius adverfus opinionem Lutheri, vel eam folam, quam dixi probabilem, B} tuendam fufceperim. Sed age ,refpondeamus etiam ini| | que calumniz : primum in recenfendis meis cogor hic, | jut alias fepé, Luther: fidem defiderare. Opinionem probabilein fic proponit Diatribe : Ergo quai longiffime fuginnt a Pelagio, plurimum tribuunt gratie , libero arbitrio pene nihil, nec tamen in totum tollant. i Negant hominem poſſe velle binam fine gratia peculiar: , negant poffe incipere, negant poffe progredi; negant poſſe perficere, fine principali perpetuoque gratia divina prafidio. Horam fententia fatis videtur probabilis} quod relinquat homini ffudiam & conatum, & tamen non relinguat quod [uis adferibat viribus. Hactenus fic habent mea verba in Diatriba, Opinio dicit, hominem ex fefe non poffe velC\le bonum , videlicet efficaci voluntate fine gratia y nec progredi , nec perficere , fine principali prafidio gratia. Cum gratiam appellat principale prafidium , nimirum indicat & liberum arbitrium poffe nonnihil fais prefidiis, licet inefficax fit fi defit gratia, inefficax dico, non quod nihil faciat, fed quod ab{que preefidio nihil teramus explicari fine Dei præfidio. Hæc ita differimus, ut nec aliorum judicio magnopere repugnemus, fententiam non dico folam effe tuendam rejeétis aliis, fed probabilem appello, nec tacco caufam cur videatur ræ locis fatis évidenter afferi potett, fed ut hoc telum extorqueamus liberi arbitrii jugulatoribus, qui tantum tibuunt huic peccato, ut minimum difcriminis faciant inter hominem & Satanam. Hec paulo verbofius A me differta funt , optime leétor, ne toties impune Zathers xoxnoopev audiamus, occinentem nobis, per Legem cognitio peccati. Quod Apoftolus feripfit, agnofcimus, quod Larberzs hine colligit,rejicimus. Jam fingat Legem ad nihil aliud conducere, quam ut prodat peccatum, quem habet ufum è Ut homo territus imploret opem Dei. Si non eft in fpiritu quomodo orabit, orando provocaturus iram Dei , juxta Zurberi dogma? Si clt, quarc non implet Legem auxilio Spiritu? Sed hæc alias fortaflis inċident. Tantum obiter indicaffe fat effe puto. Nunc ad inftitutum redeo. Adjiciam illud, Pasta illic omni machinarum genere pugnat adverfus Judæos arrogantifimum ac pertinax hominum genus, qui Legis ftudio molicbantur Euangelii gratiam fubyertere. Muita aliter diĉturus, fi in hoc feculum incidiffet , audifletque meras neceffitates; lufus & infultationes, non guod fibi non conftet Paulus, fed quod rebus præfentibus accommodanda fit oratio, quodque magni referat, quibus modis caufam agas. Jam in collećtionibus noftris Lutherus preeftar artificem, quem folet: Quoties, inquit , Dew dicit , fac, audi, ſerva fi andie. ris „ fi volueris; fi feceris, ergo nos poſſumus libere , aut Dem nos irridet. Quæfo ubi fic argumentatur Diatribe? Ergo poſſumus libere , Si volueris, ergo potes velle libere. Nam libere, nifi fallor, Lutherus fentit abfque gratia. Imo fic argumentatur: Non ifta toties nobis occineret, fi nulla effer în homine libertas, © fi nallam effet liberum arbitrium. Nerba Diatribes funt hec: Quanguam hic locus, quem adduximus ex Ecclefiaftico, peculiariter quadrare videtur in primos illos progenitores, tamen aligna ratione, ad univerfam Ada pofteritatem pertinet, Non pertineret autem, fi nulla effet in nobis liberi arbitrit vis. Quanguam enim arbitrii libertas per peccatnm vulnus accepit, non tamen exftinita ef, &c. & conatum, utique per liberum arbitrium, nec tamen relinquat quod fuis adferibat viribus. Qui fic? Quia liberi arbitrii vires non fufficiunt ad falutem parandam D abfque prafidio gratia, & hoc ipfum , quod poteft liberum arbitrium, eft ex dono Dei. Quod fi Lutherus contendat s per hanc opinionem tolli liberum arbitrium, agat cum Azguſtino , Ambroſio , Bernardo j qui cum hanc fententiam fumma vi defendant, tamen iifdem in libris conftanter afferunt liberum arbitrium. Que: fi ob id mihi dicitur probabilis, quod adimat nobis fiduciam noftri non fublato tamen in totum libero arbitrio, definet videri probabilis, fi Latherus perfluaferit ob hoc prorfus tolli liberum arbitrium. Nunc vide quomodo Latherus pugnantia facit, quæ non-pugnant. Quod ego dixi, nos non poffe velle efficaciter abjque gratia prafidio, ille interpretatur fimpliciter non E poffe velle, & ne defit hyperbole , mutat bonam in guic[quam boni. Rurſum poffe,. vertit in libere poſſe. Hæc pu pugnant , nihil omnino pofle, & fimpliciter ac [libere poffe. Verùm ifta pugna verborum ac fenten|tiarum non eft in mea Diatriba , fed in depravatione Lutheri. Difficillimum eft cum eo diſputare, qui quoniam initio erravit in opinionum diftinétione, toto fermone confundit argumentum : præterea tanta eft loquacitas , tanta verborum , fannarum & convitiorum | congeries ,ut ifta quamvis expeditam materiam queant |obfcurare. Si quærat à me an homo poflit ex fe velle (bonum, juxta quorundam opinionem, quam nec tuF cor, nec impugno, refpondeo non folum pofle velle, [verum etiam efficere, fic ut initio nulla adfit peeuliafis gratia, fine cujus tamen acceflione non perficitur quod cœptum eft: juxta probabilem opinionem, ref pandas velle quidem poffe, fed inutili voluntate > E & Balaam Numerorum xxu. dicit : Moriatur anima mea morte juftorum, © fint novifima mea horam fimilia, Tale yorum per occafionem frequenter incidit etiam impiis hominibus , fed fruftra. Caterum voluntas efficax , non eft abfque gratiæ peculiaris preefidio. Dicet hic Carolffadins, Deum velle uy
