Pagina 64 [64]
1355 D PS DB R
nis. Er quadrat enarratio juxta regulas, quas indicavi¬
mus. Ad hac, quod habetur ad Ephefos 11. Et eramus
11 Eras MI 1356
[A| Eat nunc Lutherus, & recitet nobis illud , ergo pores
| |äbere. Intereft enim aliquid inter “bere poſſe, & fim¬
tum originis pertinere. Siquidem Paulus illic damnat
converfationem fuam in Judaifmo , conferens illum cum
vita Gentium. Atqui tum Paulas per circumcifionem
liberatus erat ab illo peccato. Er quæ-præcedunt in¬
dicant eum de perfonali peccato fentire,, Facsentes, in¬
quit, voluntates carnis © cogitationum, © eramus na¬
tara filii ire. Quo loco Divus Hieronymus admonet
natura vocem $ssd Græcis ancipitem efle. Poteft enim
natura malus dici , Cujus natura talis eft , aut qui fic
natus eft, aut qui ad malitiam natura compofitus. Pri¬
mo modo nec Diabolus natura malus eft, nec quifquam
hominum , fed natura canis cft adulator , iracundus
leo, noxia vipera. Juxta fecundum modum, homo
natura malus dici poteft, quia nafcitur cum natura cor¬
rupta. Juxta tertium dixit fxvenalis de Græcis, Na¬
tio comæda eft. Simile fuerit, fi nos dicamus Germa¬
nos natura bellatores effe, Hoc paćto poffunt omnes
homines vatura dici mali , quod ad malitiam natura
proni fint. Jam eft & quartus modus, quo quod pe¬
nitus adeft homini, natura ineffe dicimus : ita modis
omnibus miferos natura miferos & ad miferiam natos
dicimus. Ac Hierouymus admonet quofdam hoc loco
pro natara wanttulifie , prorfus vel omnino , nec eam
interpretationem improbat. Qui fugerunt natare vo¬
cabulum, metuifle videntur ne juxta Manicheos aliquis
fufpicaretur effe naturas duas , alteram malorum cau¬
fam, alteram bonorum. Juxta duos poftremos modos
accipiendum arbitror illud Pauli, Eramzs filii ire, vel
ob corporis infirmitatem quo circumdati fumus , vel
prefcriptum diem adfint cum equis, & gravi armatu¬
ra. Ad'id fi non fuppetat peculium, petant à me. E¬
runt qui non poffint ex fua pecunia ; fed nemo non po¬
terit accedente Cæfaris donativo, quod nulli negatur.
Quanquam nulli ram prefto et Cafaris auxilium , quam
homini pro fuis viribus agenti ; præfidium Dei. His
fundamentis aufpicato, ut ipfi videtur, jactis, impin¬
git mihi probabilem illam opinionem, quafi vel nunc
pronuntiem , ac non pugnem potius adverfus opinio¬
nem Lutheri, vel eam folam, quam dixi probabilem,
B} tuendam fufceperim. Sed age ,refpondeamus etiam ini¬
| | que calumniz : primum in recenfendis meis cogor hic,
| jut alias fepé, Luther: fidem defiderare. Opinionem
probabilein fic proponit Diatribe : Ergo quai longiffime
fuginnt a Pelagio, plurimum tribuunt gratie , libero
arbitrio pene nihil, nec tamen in totum tollant. i Negant
hominem poſſe velle binam fine gratia peculiar: , negant
poffe incipere, negant poffe progredi; negant poſſe perfice¬
re, fine principali perpetuoque gratia divina prafidio. Ho¬
ram fententia fatis videtur probabilis} quod relinquat ho¬
mini ffudiam & conatum, & tamen non relinguat quod
[uis adferibat viribus. Hactenus fic habent mea verba
in Diatriba, Opinio dicit, hominem ex fefe non poffe vel¬
C\le bonum , videlicet efficaci voluntate fine gratia y nec
progredi , nec perficere , fine principali prafidio gratia.
Cum gratiam appellat principale prafidium , nimirum
indicat & liberum arbitrium poffe nonnihil fais prefi¬
diis, licet inefficax fit fi defit gratia, inefficax dico,
non quod nihil faciat, fed quod ab{que preefidio nihil
teramus explicari fine Dei præfidio. Hæc ita differi¬
mus, ut nec aliorum judicio magnopere repugnemus,
fententiam non dico folam effe tuendam rejeétis aliis,
fed probabilem appello, nec tacco caufam cur videatur
ræ locis fatis évidenter afferi potett, fed ut hoc telum
extorqueamus liberi arbitrii jugulatoribus, qui tantum
tibuunt huic peccato, ut minimum difcriminis faciant
inter hominem & Satanam. Hec paulo verbofius A
me differta funt , optime leétor, ne toties impune Za¬
thers xoxnoopev audiamus, occinentem nobis, per Legem
cognitio peccati. Quod Apoftolus feripfit, agnofcimus,
quod Larberzs hine colligit,rejicimus. Jam fingat Le¬
gem ad nihil aliud conducere, quam ut prodat pecca¬
tum, quem habet ufum è Ut homo territus imploret
opem Dei. Si non eft in fpiritu quomodo orabit, o¬
rando provocaturus iram Dei , juxta Zurberi dogma?
Si clt, quarc non implet Legem auxilio Spiritu? Sed
hæc alias fortaflis inċident. Tantum obiter indicaffe
fat effe puto.
Nunc ad inftitutum redeo. Adjiciam illud, Pasta
illic omni machinarum genere pugnat adverfus Judæos
arrogantifimum ac pertinax hominum genus, qui Le¬
gis ftudio molicbantur Euangelii gratiam fubyertere.
Muita aliter diĉturus, fi in hoc feculum incidiffet , au¬
difletque meras neceffitates; lufus & infultationes, non
guod fibi non conftet Paulus, fed quod rebus præfen¬
tibus accommodanda fit oratio, quodque magni refe¬
rat, quibus modis caufam agas. Jam in collećtionibus
noftris Lutherus preeftar artificem, quem folet: Quo¬
ties, inquit , Dew dicit , fac, audi, ſerva fi andie.
ris „ fi volueris; fi feceris, ergo nos poſſumus libere , aut
Dem nos irridet. Quæfo ubi fic argumentatur Diatri¬
be? Ergo poſſumus libere , Si volueris, ergo potes velle
libere. Nam libere, nifi fallor, Lutherus fentit abfque
gratia. Imo fic argumentatur: Non ifta toties nobis
occineret, fi nulla effer în homine libertas, © fi nallam
effet liberum arbitrium. Nerba Diatribes funt hec:
Quanguam hic locus, quem adduximus ex Ecclefiaftico,
peculiariter quadrare videtur in primos illos progenitores,
tamen aligna ratione, ad univerfam Ada pofteritatem
pertinet, Non pertineret autem, fi nulla effet in nobis li¬
beri arbitrit vis. Quanguam enim arbitrii libertas per
peccatnm vulnus accepit, non tamen exftinita ef, &c.
& conatum, utique per liberum arbitrium, nec tamen
relinquat quod fuis adferibat viribus. Qui fic? Quia
liberi arbitrii vires non fufficiunt ad falutem parandam
D abfque prafidio gratia, & hoc ipfum , quod poteft
liberum arbitrium, eft ex dono Dei. Quod fi Lutherus
contendat s per hanc opinionem tolli liberum arbitri¬
um, agat cum Azguſtino , Ambroſio , Bernardo j qui
cum hanc fententiam fumma vi defendant, tamen iif¬
dem in libris conftanter afferunt liberum arbitrium.
Que: fi ob id mihi dicitur probabilis, quod adimat no¬
bis fiduciam noftri non fublato tamen in totum libero
arbitrio, definet videri probabilis, fi Latherus perflua¬
ferit ob hoc prorfus tolli liberum arbitrium. Nunc
vide quomodo Latherus pugnantia facit, quæ non-pu¬
gnant. Quod ego dixi, nos non poffe velle efficaciter
abjque gratia prafidio, ille interpretatur fimpliciter non
E poffe velle, & ne defit hyperbole , mutat bonam in guic¬
[quam boni. Rurſum poffe,. vertit in libere poſſe. Hæc
pu pugnant , nihil omnino pofle, & fimpliciter ac
[libere poffe. Verùm ifta pugna verborum ac fenten¬
|tiarum non eft in mea Diatriba , fed in depravatione
Lutheri. Difficillimum eft cum eo diſputare, qui quo¬
niam initio erravit in opinionum diftinétione, toto fer¬
mone confundit argumentum : præterea tanta eft lo¬
quacitas , tanta verborum , fannarum & convitiorum
| congeries ,ut ifta quamvis expeditam materiam queant
|obfcurare. Si quærat à me an homo poflit ex fe velle
(bonum, juxta quorundam opinionem, quam nec tu¬
F cor, nec impugno, refpondeo non folum pofle velle,
[verum etiam efficere, fic ut initio nulla adfit peeulia¬
fis gratia, fine cujus tamen acceflione non perficitur
quod cœptum eft: juxta probabilem opinionem, ref
pandas velle quidem poffe, fed inutili voluntate >
E & Balaam Numerorum xxu. dicit :
Moriatur anima mea morte juftorum, © fint novifima
mea horam fimilia, Tale yorum per occafionem fre¬
quenter incidit etiam impiis hominibus , fed fruftra.
Caterum voluntas efficax , non eft abfque gratiæ pe¬
culiaris preefidio. Dicet hic Carolffadins, Deum velle
uy