Page 55 [55]
OCR
15597 DESIDERI 1338 I ERASMI LIBER SE TCVNQVE tandem è rixarum fpi- |A V netis & convitiorum lappis tribolifque fumus elu&ati. Sic enim ubique vilum eft Luthero maximam voluminis partem, jurgits, feommatiw bus & calumniis perdere , in hoc È aS? quod fupereft curfus erit aliquando éxpeditior. Non quod ille poffit ufquam fui diffimilis effe ; fed argumentationis denfitas, & facrarum Scripturarum crebra teftimonia non prabebant hic perinde liberum campum maledicentie. Quanquam & in his tantum eft gloriarum, infulrationum, dicteriorum, ut minima portio data fit caufee. Preeftat igitar ut his’ negleétis fermonem vertamus dd lectorem , fatis jam | B cum illo rixati homine, hac quidem parte prorfus inviéto. Quanguam & illic obiter inter rixandum argumentationis future femina jecimus , indicatis rationibus, per quas & noftra confirmari, & illius lemmata dilui poffint. Cæterum quoniam Zarherzs intolerabili loquacitate, mirifque depravationibus , veluti fumis involvit omnia, non ab re fuerit denuo lećtori per epilogum fummam eorum, que dicta funt, quatenus ad rem pertinent ob oculos ponere. Primum oftendi falfiffimum efle , imo res ipfa loquitur effe manifeftariæ vanitatis, quod Latkeras toties impingit meam Diatribam nihil aliud docere, quam cflé aliquod liberum arbitrium, cum illic tot verbis explicetur quid fit libe- pC rum arbitrium , quale fuerit conditum, quale fit vitiatum, quomodo fanetur , quid poflit nondum reftitutum vel inbonum vel in malum, quid valeat auxiliante gratia, & quid agat affentiens operanti gratia, quid cooperans cooperanti : & tamen cum ille fimplicirer neget ullum effe liberum arbitrium, fi nil aliud docuif fem quam aliquod effe, viceram. In cateris enim quaftionibus quid agat, & quantum valeat, variant Orthodoxorum fententia , concordes interim in hoc , efle aliquod. Deinde de contentione vocis except, neque enim meum inventum eft ut dicatur liberum arbitrium, fed nomen 4 prifcis Ecclefie Doétoribus perpetua ferie facceffionis ad nos ufque derivatum eft. Si quis malit D appellare voluntatem utroque volubilem & ad malum & ad bonum, mea nihil refert. Augufinzs tamen & Bernardus interdum appellare videntur liberam arbitrium ipfam yoluntatis affenfum naturalem, qa cogi non poteft, nifi cogat feipfam. Siguidem hanc libertatem tribuunt etiam Pharaoni & Spiritibus impiis , in quibus utique voluntas non eft libera ad bonum & malum, fed tantam ad affentiendum quod eft naturæ humanæ, quo differt homo à brutis & inanimis, in quibus appetitus et non voluntas. Voluntas enim ibi nulla eft, ubi nulla eft ratio. Porro ubicunque joe luntas eft, ibi libertatem cfle ajunt. Nam divus Ber: nardw ex his duabus vocibus, arbitrium refert ad ra-|E tionem, liberum ad voluntatem. Ratio judicat ac monet, voluntas eligit aut certe affentitur. Aaa Hypognofficon Libro m. fi tamen hoc opus, licet te ditum, illi tribuendum’eft, feribit peccato Ada li ii rom arbitrium perdidiffe bonum poffibilitatis, nomen | | CVNDVS. & rationem manere. Ac plane fateor nomen effe faperbum, fi ad naturam hominis vitiatam expendatur , tametfi Græcis etiam ſuperbius eſt 1° avreZécior, quafi ex fe poflit quicquid velit. Verùm ineptum fit de voce digladiari, quoties de re convenit. Hoc nomine funt ufi, qui quam minimum tribuunt humanæ voluntatt, gratize vero totum. Velut Ambrofim in Libris De vocatione Gentium, nihil moror, fi quis hoc opus alii malit tribuere, quifquis fuit, non cedit 4mbrofio. Irem Hieronywas, Argufinas & Bernardus. Mihi videtur liberum arbitrium dici voļunras ad eligendum libera, non plene quemadmodum crat condita, fed juxta reliquias conditionis, & nativam habilitatem per gratam Dei reparabilem : quemadmodum homo dicitur robufto corpore, qui natura tale corpus habeat, & ad priftinas vires reftitui poffit, licet inte‘tim morbus nativam robur atténuer. Conftat inter Orthodoxos in homine primum condito, quemadmodúm & in Angelis liberam fuifle voluntatem, vel perfeverandi in bono, vel deflectendi ad malum, nec imputari poffe peccatum ubi non eft ullo paéto liberum arbitrium. Excipio iniantes & fatuos, quorum peculiaris eft ratio. Porro liberum arbitrium hominis, per peccatum Ada, magis autem fi accedant peccata, quæ quibufdam dicuntur perſonalia, obfcuratum fuit non exftinétum, vulneratum non occifum, claudicatione lfum non amputatum, femivivum reliétum non mortuum. Docuimus non abfurde liberum dici, quod fuapte natura liberum eft, licer aliquo cafu libertas fit amilfa: veluti qui nati ingenui venerunt in poteftatem hoflium, unde fi detur aufugere, redeunt in priftinam conditionem, ex communi fermonis confuetudine liberos appellamus magis ad nativitatem refpicientes quam ad præfentem fortem. Et alioqui quod imperfectum eft, non protinus amittit totius vocabuli rationem, veluti non ftatim dicitur egrotus , qui folito factus eft imbecillior. Poftremo naturalis habilitas fervat cognominis honorem, quod genus, fi quis dicat corpus hominis utroque vertibile, nimirum ad fanitatem & ægrorationem, cum ramen abfque medico*non poflit tueri aut recuperare bonam valetudinem. Fingamus enim hoc efle docendi gratia. Demontftravimus & impiis manere lucem aliquam rationis, per quam Philofophi fine gratia confecuti funt cognitionem diving natùræ, jüxta Paulam. Eadem opera demonftratum in eifdem manere aliquam honefti appetentiam. Hæc funt femina feu reliquia nativa libertatis. Oftendimus triplicem effe gratiam, unam natura, nám juxta Paulum in Deo vivimus, movemur, & fumus: Alteram invitantem ad meliora, quam Auguftinus Yocat opetantem, nonnunquam pulfantem , intetini preparantem, alias prævenientem. Hæc nondum confert perfeétam innocentiam, fed huc tamen præparat : Tertiam juftificantem, quam Auguffiavs appellat cooperantem, Bernard addit perficientem, exiPp pp 3 ftise
