Page 38 [38]
OCR
1303 D E SI DE R I donemus, quod probare non potes , probabilius eft fan-| A &tiffimos pariter ac do&iflimos viros ad illam occultam Ecclefiam pertinuiffe, quam te cum paucis tuis. Nondumigitur preftas, quod promiferas , fed pergis: Omna, inquis, Scriprara divinitas infpirara utilis eft ad Os dum & increpandum & arguendam. „Atque hic mire rhetoricaris, aut alias potius tuo nomine, tu enim non potes decem verba differere fine convitiis : Imo instilis eft, Paule, prorfus, fed ex Patribys longa feculoram ferie receptis, © Sede Romana talia petenda fant, que tu Scripture tribuis, quare tua fententia revocanda eſt ubi ad Titum feribis, Epifcopum oportere potentem effe dottrina fana, exhortart, © arguere contradicentes , &c. Quomodo, inguis, erit potens , cum tu Scriptaras et relinguas ob(carasî hoc ef , arma ftupea, & pro gladio tenues fripalas® Non dubito quin hac tibi videantur admodum fcite diéta, cum nec explicent nodum à me propofitum, & alioqui falfa fint. Onnitte hic Titos ac Timotheos, quorum alter erat 4 puero verfatus in facris Litteris, uterque Pazlem habuit præceptorem, ad hec Spiritum, de quo nullus ambigir. An hodie nullus Epifcopus poterit uti Scriptura divinitus infpirata ad docendum aut interpretandum, fi quibufdam in locis heret? An Medicus nihil habet quod confulat ægroto, fi quis locus fit in Medicorum libris de quo dubitet? An non erit potens in fana dotrina, nifi qui vere fibi poffit arrogare, nullum efe locum in |C drceanis Litteris , in quo hæreat? Hoc haud fcio, an Apoftoli fuerint aufi profiteri. Unde poft annos mille trecentos Ecclefiæ Doctores obturarunt os hæreticis, toties aliis {uper alios coorientibus adverfus Scripturæ veritatem? An pugnarunt ftupeis armis, & pro gladio verbi , quem tu vibras, habebant leves ftipulas? Et tamen illi, qui tantum valuerunt præfidio divinæ Scripruræ , fatentur in Libris divinis efe quædam obfcura, quædam humanum captum excedentia. Et unde tam diu Ecclefia fufpendit fententiam de proceffione Spiritus ab utroque, fi tanta lux eft diving Scriptura, ut ad intelligendum fatis fit Grammatices peritia? Quid autem monftri fit, fi quomodocunque incidente in D Scripturis ambiguitate, nos imperiti malimus confule- | te Sedem Romanam quam Wirtenbergenfers , camque diffentientem? Quis autem credit Ecclefiæ Romane fi fine Scriptura pronuntiet ? Nec illa Scripturas interpretatur nifi ex eraditorum concilio, tu pro tuo arbitratu interpretaris ex tuo fpiritu, nobis incognito, ne dicam cognito. Nec eft quod Chrifius cogatur ad palinodiam {uz vocis: Ego dabo vobis 0s & fapientiamy cui non poterunt refifere omnes adverfarii veri. Quid tu mibi Apoftolos objicis, cum de tuo agatur fpiritu? Quod Chriftus Apoftolis pollicitus eft, praftitit. Tibi non eft pollicitus neque quibuslibet, & fi tibi quoque BCE RER SMI 1304 bus multa debemus, quæ ad pietatem attinent. . Hoc f tu quoque fateris, cum illi fateantur obfcuritatem in non paucis Scripture locis, aut recarita quod toties confeflus es, illos multa reéte differuiffe , aut concede nobis aliqua pro virili docere, qui tamen non hegamus efe nobis nonnihil obfcuritatis in facris Libris. Quod fi his fidem omnem abrogas, cur tuis {criptis fidem ‘haberi poftulas, qui fateris te alicubi hærere ,qui nonnunquam variam adfers interpretationem, haud faturus, fi nihil effet obfcuritatis aut ambiguitatis. Idem accidit tuis, alicubi dubitans & hæftans loquitur Pomeranus & Occolampadius, denique iple Philipps, cui nihil non tribuis. In hos atque adeo in teipfum recidunt hec omnia, que tanta vehementia copiaque in eos detonuifti, qui putant in Scripturis aliquid obfcurum eſſe. Poftremo fateris ipfe, in arcanis Litteris obfcuritatem incidere ex imperitia vocum; & addes, opinor; ex depravatione codicum, ex tropis, ex locis inter ſe pugnantibus, Hoc dato, redeunt huc omnia illa incommoda, quæ commemorafti de obfcuritate. Non enim refert unde fit obfcuritas, modo fit ulla. Hanc certe negare non potes. Quod fi detrahis omnem fidem iis-qui herent alicubi, heres tu, herent tui, quibus vis nos certam habere fidem; nec herent folum, verum etiam fic inter fefe diffident , ut tua quoqué fortiter rejiciant , damnentque, nec alio preefidio quam facre Scripture. Hic profer omnem eloquentiæ tuæ diffimulate copiam ac devarw, diéturns in teipfum ac tuos, quicquid in nos dixeris. Quod addis enthymema, Si Soripiaramn negas dilacidam , fateris multo minns dilucidos effe fanttos guos adduco: aliqua probabili fpe= cie diceres in me, fi ex his impugnaffem tuum dogma, nunc è facris Litteris tecum congredior. Nec in aliud profero dotes ac numerum illorum, nifi ut te adigam ad proferendum argumentum evidens , quo {ciamus tibi tuto pofle credi , & ab illis pie difcediId cum receperis, tamen poft tot colaphos; alapas3 & (puta, nihil nos doces quod ad rem pertinet. Fateris me non de tota Scriptura fentire, fed de locis,ex quibus oriuntur hujufmodi quæftiones. Id fi fateris, quorfum pertinuit, tot verbis ita loqui, quafi totam obfcuram dixerim. Verùm illud, ut inquis, ad me pertinet, quod ego fateor aliquid effe obfcurum, tu nullam Scripturæ partem vis obfcuram effe. - Audio, volo, verbum imperiale, at ego malebam vocem doétoris. Quod tu affirmas, ego opto, quodtu dicis te fcire, ego difcere cupio, nec mihi fatis eft hoc affeverari abs te, certitudinem efflagito quam tu profiteris. Doce nos externam Scripturæ claritatem , quandoquidem hanc adimis ipf Ecclefæ, Ecclefiæque luminibus, fummoque cum Orbis tumultu tibi vindicas. Nec verum eft quod affumis, Ecclefiam ex obfcuris quod illis tam innumeris negatum eft. Hoc agebatur, & hic nodus erat explicandus, & interim prolixis de‘clamationibus eximis tempus , nec praftas quod polliceris. Non cgo te confero cum Chrifto aut cum Apoftolis, fed hominem incogniti fpiritus confero cum tot Orthodoxis, cum Ecclefiæ primatibus, de quorum {piritu,, ut-demus nobis non conftare , ramen juxta tuam regulam, tot retro feculis, bonam de illis opinionem habuit caritas, licet fides nihil approbet, nifi quod divinitus fuerit commendatum. Et tamen exi- | gis 4 nobis ut illorum auétoritatem rejiciamus, tua dogmata velut articulos fidei teneamus. Saltem concede utrifque liceat fufpendere fententiam. Hic nori ex animi mei fententia , fed tui coarguendi caufa dita funto. Tandem ab Apoftolis & Chrifto tua decurrit oratio. Car, inquis, 12 praferibis formam ChriftianiJri, B tibi Scriptura funt obſèure? Pro me refpondebo: Im Diatriba non preferibo formam Chriftianifmi,tantum oftendo , quoufque procedere debeat fimplicium inquifitio. Nec plus tribui volo mex forme, gara fuis feriptis tribui volunt Orthodoxi cæteris quit / hujus quiftionis abyflum fatear efle impervettigabilem; eoque non altius penetrandum quam fat eft: fed mihi perfuafum habeo Veteres & Ecclefiam ex ipfis per fe quidem claris Scriptura locis afleruiffe quod afferuerunt. Nec tamen ftatim hac in re auétoritas Ecclefia interpofuit fuam fententiam , fed intentis aliquandiu oculis in Scriptures lucem, tandem perfpeéta manifefta veritate pronuntiavit. Fit enim frequenter , ut qui à tenebris prodeunt, nihil videant in media luce Solis, nifi aliquandiu intenderint oculos, & per tenebras quxdam non ftatim videmus, fed intendentibus oculis paulatim incipiunt nobis effe perfpicua, que prius eabfunt a nobis. Sed ita civilitatis caufa finxi, interæquatis, oftenderes aliquid quod nos in medio vacillantes in tuam partem inclinaret. Simili modeſtia vocavi Diatribam non affertionem , & concludo me fequi probabilem opinionem, non quod ambigerem de recepta fententia, fed quod tua periculofe proferretur apud multitudinem, vel quia fic populus difcit diffidere decretis Ecclefiæ, fierique poffit, ut tandem incipiat
