Page 28 [28]
OCR
— 1283 gentius ago in Appendice, que pracedit Paraphrafim in Euangelium Matthei: verùm præferibo qualem effe velim qui legat Libros facros, & rationem indico qua legi debeant. Si permitto omnibus ut legant facros Libros, ideone de quibuslibet difficultanibus , apud quofvis, & quovis modo difputandum eft in utramque partem? Et huic Capiti additum eft virulentum cpiphonema: Quoram,inquis, ferori tn, Eraſme, hoc confilio ino perniciofe infervis. ; à Taxans quorundam incivilitatem , monueram fi quid forte perperam effet conftitutum in Conciliis, ita corrigendum , ut tamen parceretur , quantum fieri poffet, auctoritati Pontiftcum & Conciliorum , quam non expedit vulgo ‘contemni. Si idem cfficit civilitas quod tumultus, nonne quod tranquillius eft praferendum eſt? Si tu mavis feditiofam maledicentiam, ego plurimum abs té diflentio: imo tuce fententia reclamant & litteree & vita Apoftolorum. Quorum igitur attinebat hoc feomma, nifi quod nunquami maledicendo fatiaris? oc ſcilicet Papa volait a re dici, & audit libentius quam Euangelium, ingratiffinnus fi te Cardswale pileo cum cenfibus non rurfus honorarit. Non te pudet, Luthere, manifefte vanitatis? Mihi-ne datur ullus cenfus a Pontifice ? Imo quod -ddrianys obuulit recufavi. Galerum: Cardinalitium aut dedit aliquis , aut ambii, qui dignitates multo etiam inferiores manibus pedibufgue recufavi? Sed quid faceres? Hujuſmodi fabulæ jactantur inter fratres fideles, quibus diffidere nefas cit. Quam tibi nihil eft penfi, quid in quem dicas. Sed hand {cio an tu rarfzm pofueris pro vici= fim, ne videaris infantiam omnino fimulare. At imterim non definis impingere , quod contra confcientiam ca defendam que non oportet , in gratiam Pontificum, ac fpe premiorum : quo nibil elt falfius, id quod te quoque fcire ciedo, quantumvis diflimules. Jam quod toties inculcas , fieri non pole ut hominum conftitutiones ferventur cum Euangelio, prorfus abs te diflentio, qui video quafdam hominum conftituriones effe neceflarias, quafdam utiles , tametfi difplicet immodica turba, in que nonnullæ funt, quæ meo quidem animo re&ius tollerentur. Et hic fi vellem ingererem, quam tibi nan conftes, cum alibi pronunties, ceremonias infirmis efle neceffarias. Nam certum eft hominum conftitutiones fere in ceremoniis verfari. Sed interim hic aliud agimus, nec eft animus ab argumento digredi , ne nimium opera in his rixis ponamus, Tandem & hoc Caput claudis dilemmate: Si de verbo Dei fic fentis, impie fentis: fi de aliis, nihil ad nos verbofa difputatio confilit tui, Jamioftendi referre; facras Litteras apud quos doceas, deinde demonftratum eft, me non tantum loqui de facris Litteris , fed de quæftionibus hinc exfiftentibus , quibus tandem & admifcet fefe humana Philoſophia. An hoc eft Dei verbum, omnia êx mera neceflitate fieri, & noftros conatus nihil ad rem facere ? Hoc paradoxon tuum interim fingo verum in aliquo fenfu. De quo fi percunéteris alios, dicént effe hereticum. Nec ideo taceri volui guia durum eft, ut ais, fed quod homines ad malum pronos, & imbecilles invitet ad licentius peccandum. Tuum paradoxon elicis è facris Litteris, fed opinionem fuam Ecclefia quoque fumfit è facris Litteris, ut jam res pendeat, non è verbis Scriptura, fed ab interpretatione. Caterum in hoc peccas, quod nobis perpetuo tuam interpretationem obtrudis pro verbo Dei. Itaque nec impie fentio de facris Litteris , in quarum interpretatione malo fequi fententiam tot Orthodoxorum & Ecclefie, quam tuam unius & paucorum tibi juratorum, & tamen ad te pertinet mea difputatio, qui tale dogma inculcas auribus imperitorum’, quale fi citra controverfiam vertm effet, non abfque peticulo evulgaretur apud quoslibet. En iterum fyliogifmus cornutus opponitur: 8% hee paradoxa dicis efè hominum inventa, quid afinas, contra quem dicis XC. Sin antem Dei verba effe credis illa paradexa, nbi eft frons ina? &c. Audi contra, nobis E RAS MI 1284, ad fuum fenfum detorquentium. Et tamen hic fingo efe humanam opinionem è facris Litteris , fortaflè per|peram intellectis, conceptam, quam patiar inter eru\ditos fobrie difputari, apud promifcuam multitadinem | ja&ari nolim. Aufer igitur iſta, verbum Dei, verbuns Dei. Non eſt nobis bellam cum verbo Dei, fed cum tua afleveratione; neque enim: pugnat fecum Dei verbum, fed hominum interpretatio cum interpretatione: colliditur. Si judicium Ecclefize te movet, quod affeveras commentum eft hominum, quod impugnds, veibum eft Dei. Si nihil të movet, tamen evidentiffimis rationibus evincas oportet quod afferis, prius quam jubeas: nos in tuam ire fententiam, pugnantem cui tòt Ecclefiæ luminibus, atque adco cum publico Ecclefia judicio. Nunc cum antequam congreflus ſis cum mea Diatriba , fic exfultes , infultes, geftias ; quid aliud quam triumphum agis ante victoriam? Ifta Rhetores fervant jam probate rei, fi libeat ad fingulas caufæ partes agere triumphum : aut perorationi , fi fint unico: triumpho contenti. Sed indecentius eft quod non tan= tum exfilis, geftis, ac ludis ; fed oftentas trophæa nondum erepta, circumfers hoftis proftrati fimulacrum, quem nondum aggreflus es. Quam enim ineptis tuo {chemate eiguvlwv, qui me non pateris fimilibus, hoc eft, vulgatiflimo {chemate uti : Scilicet creator tuus a faults ille vel imprudens Dens battenus nefcrerit quid deceri oporteat, donec ts magiſter GLAS modun et prafert= deres fapiendi & mandandi ; quafñ ipfe ignorafet s &c. Scilicet ifta tam ftolida, videntur tibi falfe diéta , quaft jam eviceris tuum de libero arbitrio dogma, fine controverfia effé verbum Dei, & quafi ditpenfator verbi divini non debeat circumfpicere , quid apud quos, quo tempore, quove modo depromat è duplici penu facrarum Litterarum, quod accommodum ñt auditorum falati. Dic te quafo: Nullum-ne vidifti unquam concionantem, qui tibi difplicuerit quod parum tempettiva loqueretur? Nonne re&e facit,, qui in Quadragefima ca proponit populo que faciunt ad poenitentiam, vitæque correctionem ? feriis pafchalibus lætiora depromturus ? Opinor , & te di@turum apud populum reputare nonnunquam quid dicendum, quid reticendum , & quibus modis traétandum fit quod affumis. Et hæc qui monet præit creatura creatori y Deoque preferibit fapiendi mandandique modum , & Deum vivum, nihil aliud imaginatur effe nifi levem aliquem & imprudentem rabulam in aliquo fuggefto declamantem, aliaque tam ftulta, ut vix credam ex tuo ingenio profecta fuiffe. Ex hac admonitione mea confequitur, quod infers: Plane hie prodis, mi Exalme, quam ex animo [uperins vencrandam divinorum judiciorum majeftatem fwaleris. Quis, Lerbere, fuit ille perditus fycophanta, qui hxc libro tuo admifcuit? An ille qui monet facram doétrinam, ad utilitatem audientium efle temperandam, fiCte docet, in facris Litteris reverenda myfteria, gue füperant intelleétus humani modum? Av ille blafphemus eft in Deum, (nam hoc fubjicis in proximo Capi te) qui non vult altius penetrariin quæftionum adyta,’ quam conducit ad falutem & Chriftiani gregis concordiam? qui verbi divini difpenfatorem, valt effe fobrium ac circum/pectum ;ut fciat quid cuique conveniat? Nullus igitur non videt , quantum: hic fundas tragice facundiæ , hoc magis ridiculus, quo vehementius & impotentius preter caufam verbis debaccharis. An docet Deum non effe timendum, qui docet nulli falutem contingere, nifi ex mifericordia Dei? qui fatetur Deum quofdam attrahere, quofdam fuo animo relinquere, confilio arcano & inferutabili ? An quifquis non accedit tuis affertionibus & interprerationibus, penfat divinam Scripturam ad fenfum impiiffimorum hominum? Et qui vel ob imperitiam, quam tu mihi tribuis affatim, vel ob imbecillitatem animi, non attdet fefe tux. fidei committere, jam publico Ecclefiæz' ju
