Page 25 [25]
OCR
24. 1277 FiyvpERASPISTAE tum fit periculi docere pietatem, , mihique precaris Dei mifericordiam, adeo non offendor, ut ne videar ingratus » officium referam., te totidem verbis admonens, tibique Dei mifericordiam precans. Caterum quod fateris a me moyeri queftiones aliquot vere fophifticas ac fupervacaneas, & tamen illos effe tolerabiliores qui confpurcarunt atrum, me, qui fimul auyum abjicio cum ftercore. Wide quantum abs te dif fentiam. Arbitror enim tolerabilius peccare, qui difputant de frivolis quacftionibus, quam qui difputationibus fuis ea reyocantin contentionem, de quibus jam. olim ex. Ecclefia decreto diremta eft altercatio,, damnato, co quod. falfum erat, & approbato quod erat verum. a . Eximis teipfum è numero caufaque Sophiftarum , fed fruftra , cum omnes qui tecum decertant, clamitent fibi rem effe cum Sophifta vaferrimo : neque tu fophifticam Theologiam fuftulifti, fed mutafti. Coztra me, inquis 116i dicendum erat, nifi maluiffes chartas & tempus perdere: quafi cum uno te illic congrediar. Congredior cum iis qui tecum, fed non eodem modo, tollunt liberum arbitrium. Et fi in te proprie feripfiflem, an non erat fas quicquam admifcere, quod ad tenon pertineret ? Sunt illic quadam qua pertinent ad Carolffadium., queedam quaad Melanchthonem, queedam quæ ad Scotum. Et quodam in loco monco le&orem, ne putet in te diéta quem non novi, fed in alios potius mihi notos. In hoc libro, quem proprie ac nominatim in me {cribis, quam multa funt, que nihil ad me pertinent, id quod jam ex parte demonftratum eft, ac pofthac plenius demonftrabitur. Unde hoc habes, quod in te proprie fcripferim Diatribam? Non hoc promittit titulus, &aliud clamat ipfum opus, fed hoc tibi perfuaferas , aut fingebas potius, quo juitius videreris in me debacchari. Hinc eft quod in difputatione femel atque iterum mecum expoftulas, quod. falfo. nomine te traducam ; quafi locum hune : Extende manum team, fic fueris interpretatus, id eft, gratia extended, &c. Atqui haec Carolffadizs refpondit Eccio, cujus verba {unt in prima refponfione : Gra-tia enim agit manim, & extendit. Rurfus in tertia refponfione: Satis enim dixi, quod gratia extendit maaum confilii noftri ad bonum. Rurfum in eademi Cavitas omnia credit, omnia fperat, &c. fic interpretatur: Gratia facit nos patientes , crednlos , & operatores. 1 nunc, & querere te falfo traduci. Idem mihi fatis procaciter impingit Franciſcus Lambert#s 4 & impoftorem appellat in Commentariis, quos {cripfit in Ofte, quali talia mendacia confingam in fratres. Scripferam quædam efle vera, quer tamen aut non effent inculcanda popularibus auribus, aut non quibusjibet verbis effent efferenda. Veluti cum quidam Sophifte fic nugantur: Dews eft ubique. Hoc conceſſo, inferunt, Ergo eft ibi, & nominant locum, quem ego dia non aufus fum nominare, & pono antu fufpicaris de cloaca, quanguam hoc | Hic mecum fentis, & fateris effe rede rebus divinis religiofe fobrieque loquendum : nec fatis elle vera dicere, nifi dicas & circumfpe&e; caftifque verbis. Er tamen hic quoque.docco Epicarzm , lapfus in facree Scripture Deique contemtum, & injuriam , blafphemiam > ac facrilegium. Nam hujufmodi blanditiis catet undique tua ‘caritas. Sed ad tuum dilemma» Sé de his, inguis, gua continentur in faoris Litteris logaeris , ea opsnia qaoiam aperta fent © falutaria, nafquam non debent inwulgari , fin de aliis, nihil ad nos. Non hic repetam quod Judæi quofdam Libros facros, n quibus elt Genefis, non permittebant legi, niſi fi quis trigefimum annum excefiffet: fed agerar hoc alias. Nune ad illud, abi! ad nos, audi. Si Medicus diffuadens xgrosto, ne ve(catur calidis in febri, diftinguat genera febrium, indicans quid in unaquaque -fugiendum aut E quendum fit, num agiotus dicet » quid ifta ad mei Dic de mea febri. Noune refpondebit Medicus, have pra verecundia trum {carabei, nihil ad rem. Stum quod monco, A B C D E F DIA TRIBES dib.L 1278 ad te pertinent, ne putes tibi tutumeffe vefci quibuslibet , quoyis tempore, quemadmodum tu, Luthere , doces, quicquid quæftionum è facris, Litteris nafcitur, apud quofvis effe cractandum. Hoc ne fiat, diftinguo genera quaftionum. Primum de iis que Deus yoluit nobis efle ignota, veluti de die ſupremo, non eft pium difputare. “Deinde {unt que voluit. nobis effe notiffima, ca jubco etiam edifci, Nonnulla funt, que fas eft aliquoufque ferutari , fed non ultra quam fat eft. Quod fuperat intellectum humanum, fervetur illi tempori, cum videbimus Deum revelata facie ficuti eft, no quæftionçs de libero. arbitrio, & quæ huic adhærent, item de diftinétione Perfonarum, de difcretione nativitatis & proceflionis. Poftremo loco recenfeo quedam effe, que tamerfi vera funt, tamen non fine periculo pietatis & concordia dicantur apud quofvis, {ed prudenter difpenfanda funt. Et in his pono multa, que tu nunc Lingua Germanica prodis idiotis, veluti de libertate Euangelica, quæ fuo loco, fobrieque prædicata, fiuétu non Carent: fic pradicata, quid fruétus atrulerint, vides Fadem in claſſe ponerem tuum dogma de neceffitate rerum omnium , eriamfi veriflimum, effet, nunc cum fit falfum , & impium, longe grayiore periculo vulgo jactatur. I nunc & dic hae nihil ad te pertinere. Sed hac de re alias. Nunc hoc obiter indicaffe fufficit. Non igitur hominum cul pam in rem confero , nec ex concionatorum vitiis Scripturam damno : {ed eos reprehendo, qui Scripturam fecus tractant quam oportet, inter quos te quoque numero. Werum hic rurfus opponis bicorne dilemma : Sk rette difputatur de libero arbitrio. cur damnas : fin minus , cur profers tnam Diatribam © Refpondeo quod antea refpondi, ut hifce de rebus difputaremus tu nos coegifti, qui quaftionem hanc è Scholis in compotationes protraxifti: & aliter difputo,quam tu, nec dif puto dubitans, fed adyerfus tuum dogma partem eam defendo, de qua dubitare pium non eft , tenere, tucrique, fanétum ac religiofum Jam cum fatearis referre, quibus verbis Scriptura veritas tractetur apud populum , ut interim largiar, verum effe quod doces , tu iple judica, quid fruétus adferant ad pierarem, qui fic clamant apud rudem plebeculam: Nullum eft liberum arbitrium , voluntas noftra nihil agit, fed Deus operatur in nobis & bona & mala. Novi quofdam qui ex Thoma ceterifque, atque adeo ex Fuvenale depingebant apud promifcuam multitudinem ompia libidinum genera. Hi non reprehenduntur, quod falfa do~ ceant, fed quod yera fine fruétu , quoniam intempeſtive. Hoc certe ad tuos pertinet, neque enim de te proprie fcripfi. Ad eofdem pertinet, quod adjicio de tribus Diis, hoc éËlouæ, cum Petras Alsacenfs,aflentientibus Theologis, putet in aliquo fenfu yerum effe, tamen apud populum magno cum offendiculo diceretur, inter eruditos nihil habet offenfa, quibus cognitum cit Dei vocabulum, non femper fonare divinam efientiam , fed accipi nonnunquam pro Perfona : ut cum dicimus: Deus gignit Deum, & Fefzm efle Filium Dei. Nihil enim aliud intelligunt doéti,.quam eſſe tres Perſonas, in quarum unamquanque competat Dei vocabulum. Neque prorfus negat Aliacenfis pofſe dici tres omnipotentes , ac tres aternos, & fi ne garet, confequitur tamen ex his que conceffit, poffe dici tres Deos, licet non fimpliciter. Quemadmodum enim juxta Dialecticam non eft abfurdum dicere, tres fapientes una fapientiar, tres bonos eadem bonitate, ‘tres omnipotentes eadem omnipotentia, tres elle fed adem effentia, tres volentes eadem voluntate,ita non arbitror impium dicere , tres Deos eadem Deitate. Non enim minus ad fubftantiam Dei pertinet Deum eſſe, quamifapientem effe: . Vieràm ut hac non afferit Aliacenfis,. ita mecsego affero. ln hoc tantum adduxi, ut doccrem fieri poffe ut quzdam fint vera, juxta fenfum aliquem, qua tamen apud imperitos efferri mon expediat. Jam gui tenent litteras Hebraicas Go
