Page 23 [23]
OCR
1273 1274 utraque poflit efle principalis & fecundaria fi diftinguas ‘effe {ubftantix, & efle meritorium: nam hee aliaque ‘multa vis apud omnes excuti, ni fiat, negligi Chriftianifmum & articulos Ecclefiae, Hac fi a me dita fuiffent., exclamafles impium fophiftam ; nunc quoniam vila funt. facere ad calumniam, vis erudite pariter ac pie dita videri. Nec minus olet fophiftam alter ille fcalaris , qui preeceflit : ÆVefcient enim quid. faciant y dum ignorant quid © quantum poffint. Ignorantes autem quid faciant, pænirere fi errent non poffunt, Impæniten= tia autem peccatums srremipibile eff. Itiufmodi.gradibus non adfcenditur ad veritatem, fed defcenditur ad infaniam. An ille nefcit quid poflit, qui doctus eft fe nihil poffe abfque gratia Dei, per illam nihil nop poffe? Sed finge effe fimplicem: Chriftianum, qui nelciat expendere ad lancem quanta fit vis liberi arbitrii ; guanta yis agentis: gratiæ : num ille peccans adverfus precepta Dei, nefcit quid faciat, nec poterit unguam peenitere ? Hac plus quam fophiftica obtrudis nobis fimplicibus, dum oftentas Orbi tantam rei divina {cientiam , quantam haud ‘fcio an quifquam Apoftolorum Gt unquam profeflus. Certe poft Apoftolos nemo fbi vindicavit, nihil efe in Libris arcanis, quod ipfi non effet- dilucidum. Rurfus inculcas me idem afferere quod tu afferis, qui in formula doceam totum bonum noftrum Deo adfcribendum efle, nam ex eo conſegui, Dei mifericordiam folam omnia agere, & voluntatem noftram nihil agere, fed potius pati, alioqui. non to“ tum Deo tribueretur.. Non tu defines hifce tam confeſſæ tamgue pudendæ vanitatis affeverationibus miferum lectorem obtundere , cum in Diatriba mea tam explanate tamque dilucide docuerim, hunc fermonem non pugnare fecum , fi quis fummam operis boni tribuat gratia divine, & tamen afferat hominis voluntatem pro fua portiuncula aliquid agere. Porro cum jam dudum fic ineptias, ut me quoque tui puduerit, tamen adjecto epiphonemate tibi ipfi plaufum das; idem mens fibi ipf non conftans ; in rebus pietatis incerta & imperita. Quid fupereft, niſi ut tibi Dei nomen ufrpes, pofteaquam tam affeveranter pronuntias de menqe aliena? Tories inculcas inconftantiam, cum nondum potueris vel unum locum evincere , in quo mihi non conftem: & fi id feciffes, nihil aliud probafles, quam hoc uſu veniſſe Eraſizo, quod accidit Aggaffeno& Hieronymo. Nam nufquam errare , nihil nefcire,. nullius dicti poenitere, tibi Stoico 8c Gnoftico peculiare eft. Sed age dic qui tibi conftas, qui cum mihi tribuas fummam imperitiam veri, tamen impingis peccatum Irremiflibile ® At nemo per imperitiam labens , tenetur ifto crimine: nam & Paulus blafphemus fuit adverfus Euangelium , fed quoniam ignorans fecit, mifericordiam confeguutus eft. Ab hoc igitur crimine me mea liberat imperitia; fed tibi metuendum eft qui nihil ncais Ecclefiæ placita, nihilque non afferis., Rurlus qui cònvenit, uticum nihil fciam, tamen recum fentiens ; in igratiam Principum diverfa defendam? Vis me videri. pelimum, qui fciens, verum impugnem metu Principum: at cundem vis videri veri ignorantiffimum. Sic ‘ti omnia! calumniandi libidine , dum nunc hue: nunc illi.cupidirati.obfequeris, pugnantia loqueris. Quoties ,excufas animuna meum., quoties eundem accufas ? Nunc Jaudatur animus bonus & pacis amans : mox contra confcientiam fcribo in gratiam tyrannorum , & Lucianam Epicurumaque gero in pectore. Quam vero quadrant ifta cum Spiritu Chriffz, quem, tibi reclamante mundo vindicas?. si pie OTE i _ His feliciter, abfolutis; accedis adalteram exempli gratia propofitum , an Deus aliquid preefciat contin: genter, aliaque que huic adhærent queftioni. Et hæc Larberus vulc difeuti à quibuslibet Chriftianis y & apud promifcuam multitudinem, tractari. Er rurfus bic B num, At mea verba in Diatriba fic habent : Libens fitonibus non adeo pertinaciter contendere. Dotts, felicibus, C7 exercitatis Ingoniis, non difyadeo (obriam ac religiofam inguifitionem, nec ultra tamen quam fat eft. . Hæccine tibi videntur ufque adeo non ferenda? At [quoties Hzlarias difpútaturus de myfteriis facræ Tria| dis, deprecatur crimen irreligioficatis, quod res fupra vires human mentis audeat humanis verbis attrectare? Nec diflimilia prefatur Axgu/tinus in libros, eju dem tituli, & Arhanafns diſputaturus adverfus Arianos, Jam mihi confer , quas argutias ex Philofophis in hanc quaftionem conyehunt , quibus placer Scots fubtilitas, & affevera de iifdem rebus fic effe difputandum apud promifcuam multitudinem, quemadmodum illi difputant. Atgui hic rurfus ex tua-Rhetorica, cur jus in{citiam pratexis, quo magis defpicabilem reddas meam Diatribam , hyperbolen & epitafin venaris ex collatione Sophiftarum, de quibus cum peffime fenrias, id quod tui libri declarant, tamen eos propemodum incipis predicare in odium mei; adeo ut que tua. vafrities cft, credam; futurum , ut quemadmodum non injuſto quidem illo, fed: immodice ficvo libello in ru{ticos , utcunque placafti Principum indignationem 3 ita debacchando in me ; recolligas reconciliefque, ribi Theologorum animos, quos interim tamen non alic nomine dignaris quam Sophiftarum. Imo jam agnofceresmihi videor tela quadam, qua cx Lei, Latomi, Stunicaque libris depromta in me torferis : Sophiffes inquis, fane melius hic dialecticantur, quando rhetoricart nefciunt , qui liberam arbitrinm aggrefi definiunt omnes quaftiones ejus: An fit, quid ſit , quid faciar, qaomodo habeat, &c. Æquum, Lathere, poftulas, ut in libello, quem adverfus animi fententiam fufcepi, & in quo vix totos octo dies collocavi, gui quidem fumtus mihi vifus eft immodicus , quemque in hoc , ut dixi; potiffimum. feripferam, ut oftenderem me non idem {entire quod tu: quicquid eft quaftionam apud Sophiftas, de prædeftinatione, de voluniate, de prafcientia Dei, de bono opere, de meritis: humanis, in unam difputationem conyerrerem. Id fi conatus fuiffem, quomodo confpuiffes fophifticantem Erafmum ¢ Sed quid egiffem illis Sophiftarum argutiis , eriamf maxime callerem , quas tu pili non facis ? Et tamen quod me feribis nihil alind agere in Diatriba , quam an fit liberum arbitrium, fimilis verecundia efk, qua, ut partim oftendi, fed poft evidentius oftenfurus fom, multa alia non ex re, fed ex caufs tue commodo in me jacularis. Relege meam Diatribam, & pevfricta fronte aude negare, quod illic definiam liberum arbitrium, quod diftinétis gratiarum generibus ,digeftis yariis opinionibus , oftendam cum quibus opinionibus mihi potiflimum congredi fuerit propofitum : deinde quoufque velim hanctraGtari materiam , poftremo.quod illic declarem, in qua animi parte potiffimum fit liberum arbitrjum, & quid poft ante gratiam , & guid agat cum agente in nobis gratia, & quomodo fe habeat erga Deum, & laudem boni operis, aliaque permulta. J nunc & jacta me nihil aliud atculifle ad difputationem, nifi tantum hoc, an fit liberum arbitrium. Imo notari merebar potius, qui tranfiliens fepta propolite difputationis , excurram ufque ad 4dam non= dum Japfum, & ipfum Deum , attingens- nonnihil de neceflaria illius & voluntare & actione.. Quanquam hoc loco aut ego fallor, aut tu tibi parum conftas.: Sic enim dicis: Urgebo sgitur hoc libello tee Sophiftas omnes, donec liberi arbitrii vires @ opera mihi definiatis. At paulo ante dicebas, omnes de libero arbititio quæftionés à Sophiltis fuifle definitas. Quid exigis ab illis; -quod fateris ab illis abunde fatum? Cun me negas fe» quam tu praicribis ? Et hic incandelcit fpiritus tuus, teque polliceris adaéturum fe ad peenitentiam edits Diatribes,. Mthuc, Lurbere., præftandum erat., non i a D lees to
