Page 22 [22]
OCR
+ 16. 15, \ 27% & animi gratia exfpatiaris inlocum rhetoricum, #t car Rhetore parnm rbesoriceris, fic enimloqueris, vere parum rherorice. Acmire urges me fimilitudinibus {eribendi Poematis, agricolandi, belligerandi, & turris ædificande, ex Rhetorica. Quintiliani, & Poetica Horatii, & hic, fiSuperis placet, citantur Virgilii Georgica & Salaftis fententia , quafi quicquam fit fimile interagricolam humana induftria Was agrum ,& Deum operantem in nobis. Nam quod adducis ex Euangelio de turri; aut:früftra hücadducis saut contrate facit. Quid enim fupputabit ille, qui nihil habet quod impendat? Eadem felicitare poft. addueis fimilitudinern ex media arte Rhetorices, de oratore & pracceptis. Deum immortalem! non puduit tuum. Logodædalum hujuſmodi nugas infulcire difputationi, in qua tu profiteris efie cardinem totius doćtrinæ Chriftianæ?: An qui fic doceat fimplicem Ghriftianum, ne te rorqueas quæ{tionibus , quæ fuperant ingenii tui modulum, fed juxta Dei præcepra camnitere , ut fugias quod vetitum eft, & preeites quod preeceptum eft, at ita ut ne quid tuis fidas viribus, neu quid ex benefaétis tibi-arroges, fed totum adfcribas benignitati divine, cui debes non folum quod rette facis, verum etiam hoc ipfum quod natura viribus potes aut es, docet focordiam 5 & dicit araturo ; ne labores de præceptis , tantum feribito? ‘Tam infulfis jocis mecum agis qui vihdicas tibi cum Panlo fcientiam, mihi vix fenfum relinquens communem. Pazlo minus inepte contoliffes tua fimilia , fi Chriftianum comparalfes agricolæ, colendi rationem Dei preceptis, cceli favorem gratix divine. Huic, opinor, non abfurde quis diceret : Tu gnaviter labora Jùxta preecepta agricolationis, verùm hoc feito, te fruftra faturum omnia; nifi cœlum faverit: nam illud manu non eft, nec femper fcis quomodo faveat: nam favet aliquando y cum credas inimicum. Similia funt quæ prælcribo fimplici Chriftiano. Itidem fentiendum .de co quisdiéturus fit de re Chriſtiana : Exerce te in Litteris facris, meditare quid fis dicturus, {ed invocato illius. Spiritu, fine cujus auxilio fterilis eft hominis fermo. Nec eft tuum illi praferibere, quomodo fit moderaturus organum lingua tue. Scit ille quid expediat. Hic tu diéturum voles lancibus expendere, hoc ego preftabo, tantum Des, fic ego dicam, fed Deus fic afficiet animos hominum. Opinor & martyrcm jam apparatis cruciatibus & mortibus , jubebis expendere quid ipfe pofiit fuis viribus, & quid mifericordia Dei, fimulque cogitare, quomodo patiatur aut agat liberum arbitrium,.quomodo operetur mifericor= dia Dei. Quanto Chiiftianius monueris illum, ut fuis Sed valeant ftultifimæ Liogodædali tui collationes. Qui docet Dei mifericordiam in nobis operari principlum, incrementum, & confummationem, fed ſimul cum illa conari noftram voluntatem , pie docet: qui vocat in dubium an fola gratia operetur, yoluntas nihil aliud quam patiatur, non piedifputat. Quodautem cenfes fuiffe pios. homines, qui nunguam veftigarunt quomodo Deus neceflario praefciat ea, quæ pendent a libero arbitrio, & an ipfe Deus, quando voluntatem ‘haber immutabilem neceffitate faciat omnia 5 quemadmodum nos omnia neceffitate quadam facimus, quod illius omnipotenti voluntati nemo: poflit refiftere: & que hujus generis innumera: neque enim tantum loquor de hac quæftione ; an gratia totum peragat in nobis; & voluntas nihil agar, fed de omnibus que Scholæ Philofophicx huc invehunt. Nee, quod mihi fepe repetendum eft adverfùs tuam ‘inportuniratem, loquor de fobriis cruditorüm inquifitiombus, fed de Tixofis:contentionibus apud populum: "=: co tibi dicuntur illa: Omi hoc non fentit, fateatur fe 1272 ſciat ſe eſſe ſummum: Chriſtianorum hoſtem. Nam Signo» ravero, quid, quatenss , & quantum ego polſi & fan ciam erga Deum ; pariter incertans & ignotunz mibi eritz guid, quatenus, & quantum Dews im me poteſt & fas ciat; cum Dens operetur omnia In omnibas. Ignoraris, vero operibus © potentia Dei, Deum: ipſum ignoro. Igno~ rato Ded Deum colere & gratias agert,» ſervire Deo non poſſum , dum nefcio quantam mihi tribuere > quati tum Deo debeo. Hic ett tous fyllogifmus fcalaris, in quo cum nobis egregic fophiftam agas, tibi tamen mi= rus videris Theologus. Non eft neceffe ut Chriftianus ad trutinam expendat quid ipfe poffit, quid Deusz & quantum ipfe faciat, quantum Deus, modo {ciats quicquid boni facit id divina benignitati acceptum fers ri oportere. Nec potentia {citur $ fed creditur s nec pros tinus Deum ignorat qui per imbecillitatem humani in~ genii non affequitur, quomodo operetur omnia! omnibus. Quemadmodum non affequimur ingenio quomodo condiderit mundum, & tamen conditum ab illa credimus: Et multi pii credunt Chrifam fuie Deum & hominem, qui tamen nefciunt, quomodo , & quatenus , quibufque modis agelutinarit fibi natura divina hus manam: nec refpondere poflint, an eo tempore quo corpus exanime jacebatin fepulchro , Chriftns potuerit dici homo. : Nec male gratias agit Deo, qui-fibi nihil tribuens, fummam boni operis illius gratiæ fert acceptam , etiamfi non dimetiatur pollice; quantum gratias Deo, coluitque Deum, & tamen aliquandd ignoravit illad tuum quid; quantum , &quatenus.Coluit, egitque gratias divus Bernardus, qui tamen:hæret in his quæftionibus. Egit Thomas, opinor, SciScotas, qui inter fefe diffentiunt. Agunt & hodie plurimi gratias Deo, qui contenti Patrum definitione noti expendunt ad trutinam, quid, quatenus, & quantum. An Chriftianus non eft, nec Deum colit, nec illi feryire poteft, aut agere gratias, qui cum toto pectore crédatrarticulum de: carnis refurreétione 4! tamenmnoñ difputat, nec evequitur illa tim. multa,’ qua: 'Theologi circa hanc materiam difputant? An totum Deum nefcit, qui certa fiducia fpetans vitam aternam, non excutit innumeras difficultates, que devidendo Deum facie ad faciem ficuti eft, traCtanturà'Theologis? Ipfa Virgo facratiflima non aliud quæfivit ab Angelo, quant quomodo fine viri contaétu efiet paritura, fimulatque audivit Spiritus Santtus faperventets & virtus Altifi« mi obumbrabit tibi: mibil ultra feifcitata ; ancillam pro+ fefla eft cocleftis opificit: &¢ fieri poveft ut vel ignoratity vel non inquifierit multa, qua Theologi difputant de rationibus, quibus in corpufculo Vinginis illud opificium Spiritus fuerit peraétum. Inteligis quot exempla queam hic congerere, in quibus ridiculus 8€ impius crit tuus fcalaris. Quotfunt Chriftianorum millia; qui Deum fincere diligunt, coluntque, quos ramen fi interroges quid fit gratia, utrum creatum quiddam Deus novit. An pionuhtiabis détalibus in univerfum 5 quod Deum nefciant; ignari quid, quantum, i& quatenus in ipfis operetur? Nam huc perducent illos tui gradus. Et impius erit indignufque Chriftiani nomine, qui contentus tencere quod traditum cft, verum Chris i corpus & fanguinem effe in Euchariftia, nifi ques fierit & affequatur, quomodo ‘corpus folidum ‘fir abf: que dimenffonibus, quomodo corpus hominis fit abe que diftinétione membrorum, hoc eft, ut non alibi fit pes, alibi caput, alibi petus, fed ubique totum fit: item quomodo folidum: corpus poftitin coslo fedes re ad ‘dextram Patris, & idem vot‘ locis in terra come= di ab hominibus. Equidem arbitror , nec tu, nifallor; inficiaberis, millies centummillia regnatura:cumiChri/fo; que dum viverent nunquam exquifierunc, an in omnis büs tantum patiatur voluntas hominis, an fimul & agat aliquid, & fi quid agat; quomodo unius operis poflint elle plures caufe, & utra canla Gr principalis, utrafes
