Page 14 [14]
1255 D esal DER
ter fentis. Rurfum in Appendice, quam adjecit Corno¬
dus Brittannus , tu poſteriores fers , mihi prima laus
decernitur in reftituendo Euangelio. Non hic proferam
fexcentas Epiftolas tuorum, quibus prredicor Theolo¬
gie princeps. Verùm fimulatque fum aufus hifcere
adverfus tuum dogma, fubito factus fum totius ignarus
Theologie. Quid fi is, qui feripfit meam Diatribam
æquifimis animis ifthic acceptam, primas agit in hac
fabula? Quis veftro judicio tam inconftanti fidem ullam
eft habiturus, optarim autem haberi quam maximam ,
hac potiffimum incaufa. Quefo te, quid dicent homi¬
nes cordati, cum viderint tantam animi tui inconftan¬
tiam, hunc librum tuum cum illis tuis {criptis confe¬
rentes? Me Proreum appellas, hoc fuperat.omnes Pro¬
teos. Quo colore hic excuſabis ſcripta cum feriptis pu¬
gnantia? Dices, opinor , tibi tum illufum fuiffe à fpiritu
carnis, nunc Chrif Spiritu duci. Nimirum habes lem¬
ima, quo poffis excufare quidlibet, fi tibi fides habeatur.
At tumtemporis plurimi de tuo fpiritu bene fentiebant,
qui nunc aliter fentiunt, & in dies fentiunt pejus. Ex¬
cute Lucubrationes meas omnes, & fi quid tale depre¬
henderis, me Protexzz voca. Tum blanditiis illecta¬
bas in tuum fædus , nunc offenfus Diatriba , conaris
ex Erafmo talpam reddere. ` Verùm ut illis magnificis
laudibus non capiebar, ita nunc ifta tua vituperatione
ne tantulum quidem commoyeor. Sciebam illas lau¬
des non proficifci ex animo, quemadmodum has vitu¬
perationes tibi diétavit odium & ira. Sed quemadmo¬
dum illic praedicatus fummus in re Theologica, ne pi¬
lo quidem fa&us fum eruditior: ita nunc fimili hyper¬
bola predicatus nihil omnino fcire, nihilo reddor in¬
doctior. Vis argumentum quam me dele&arint illa
tua præconia? Monui te per litteras ut inpofterum a
talibus laudibus abftineres. Vis {cire, quantum mihi
difpliceam abs te dejectus? Majorem in modum opto,
ut quod fuades perluadeas, vel ifto dedecore cupiam
emtum otium. Nunc mihi vide quam reliqua veftra
judicia confentiant. Excufa eft Epiftola Adelanchtho=
wis, in qua tibi tribuit plurimum; me tamen noñ du¬
bitat Veteribus omnibus anteponere. Rurfus quidam
Eraſmus Alberus, € tua Schola Sedile, me divo
Hieronyma vel equat vel anteponit. Si Veteres omnes,
fi Hieronymus nihil noverunt rei Theologicæ, fi cæ¬
cutierunt cum Ecclefia, & illorum miferet, & meam
cecitatem moderatius fero ;cum tot eximiis viris com¬
munem. Sed ut tuorum laude ne tantulum. quidem
commoveor, ita tuo judicio propemodum etiam dele¬
€or. Si tua dogmata paflim infulfiffem in meis Lucu¬
brationibus, papa quantus fuifem Theologus ! Verùm
ego mihi confcius mei moduli , femper malui cum
Pazlo fapere ad fobrietatem, cum fcientia inflet, ca¬
ritas ædificet: ac nunc etiam vehementer gaudeo mi¬
hi non effe tantum fcientiæ „ut promerear nomen Hæ¬
refiarche, quod promeruit Scripturarum peritifimus
Arius. Quare te rogo, Lathere, huc totis viribus in¬
cumbas, ut .perfuadeas omnibus me nihil fcire rei
Theologice:, id non folum mea, fed tua quoque re¬
fert. Sunt enim qui per orbem {pargant vaniffimas
voces, & plarimis fecere fidem quicquid feribit Lathe¬
ves, haufiffe ex uberibus Erafmi, meque libris etiam
editis magiftrum tuum, te vocant difcipulum meum,
fimul & me falfiffimis laudibus onerantes; & tua fci¬
entiz contumieliofiflime detrahentes. Adverfus hos;
blaterones vindica tu ſcientiæ, quam prædicas, glo-|
riam, eadem opera & à me magnam initurus gratiam.
Et tamen in hac difputatione quam non preettiteris i¬
ftam admirabilem totiefque jaétatam {cientiam, {uo. lo¬
co declarabitur. Adhuc tantum mihi res eft cum tuo
Logodzdalo, cui tu delineatam abs te figuram, colo¬
ribus fucandam locafti, tuzeque diétionis œconomiam
commififti, quo rhetorem arte rhetorica tractaret.: Ve¬
rùm is multum loquentiæ fuæ perdidit in deprecanda
tua infantia, in extollenda tua fcientia meaque clo¬
quentia , in detrahenda mihi fcientia, & tuo fpiritu
predicando. De ftylo tuo ne yerbo quidem unquam
1
A
B
C
D
E
E
ti E RIA CSM. 1 1256
queftus fum. De fcientia tua jam frequentet audivi+
mus, nec hanc in te defideramus, meam ignorantiam
femper ingenue profeffus fum. Spiritum iftum, quem
tibi vindicas } utinam tam præftares in tuis {criptis,
quam conftanter & fortiter aflevis! Utcunque hee ha¬
bent: Amarulentia Logodzedali tui, fi ftultitiae, in¬
eptia, & erafliflime ignorantie convitiis fuiffet con
tenta, diflimulaffem. Czeterdm impietatis crimen in¬
tentatum., blafphemiam in Deum, non femel obje¬
cam, poftremo Lucianum illud deo fi diflimularem 5
dignus efem qui vere talis haberer, qualem tu preedi¬
cas. Et hæc tamen ita diluam, ut nullam convitiúni
in te regeram, ne Pontificum quidem aut Theologo¬
rum cenfuris te gravabo, quibus tu nunc vafer prope¬
modum adularis in odium mei, cam nondum abolita
fint qua in cos foripfifti.
Sed hac fuis locis ; nunc carptim ad convitia tuis
blandimentis infperfa, fi prius indicaro & illam Logo=
deedali tui ftultitiam, qued meam Diatribam compos
nit cum libro A¢e/anchrhonis de locis Theologicis. Ase~
lanchthon pro te pugnat, ego contra te, guid igitur
aliud quam aquam igni. comparas? Et iftud tuuri ju¬
dicium quid habebit ponderis apud cordatos, fi laudas
tuum propugnatorem & deprimis antagoniftam : quan¬
quam periti rhetorices folent attollere vires & animum
adverfarii, quo reddant illuftriorem vitoris gloriam.
Difcedat Aelanchthon in diverfam partem , & arma
moveat in te, protinus & ille tibi putebit, neque mi:
tiorem patietur metamotphofim, quam paflus eff Ca¬
rolffadins, qui repente è Spiritus San&i myrothecio
factus elt organum Satana, fimulatque latum unguem
difceflit è cuis præfcripris. In praefentia nihil detraho
laudibus Philippi, nec ad rem facit, tantum illud obi¬
ter dicam, me jam pridem non diligenter legiffe Locos
Melanchthonis, qui {i mihi per omnia fatisfecifler, abs¬
unuiffem 4 Diatriba. Blewyéay tribuis mihi geminani
Viftoriam , alteram quod mea modeftia tuum fpiritum
& impetum remoratus ſum ; alteram quod nugalibus
ac jam olim protritis argumentis, quas tu votas feces;
fic afleram Liberum Arbitrium ut nihil dicam novi y%
tamen plus tribuam illi, quam haétenus tributum eft
a fophiftis, Hoc pofterius quam impudenter abs te
diétum fit, fuo loco perfpicuum faciam, & fecis con¬
vitium tho ingenio condono preter infantiam: malim
cnim feces dici quam venena, feces ablui poflunt, vez
nena non item. Cxterum quis illud abfque tifa leget;
quod fcribis.mea modeftia te fegnioremi redditum ad
pugnam, cum ifta fortitudo tua, me fruftra revocan¬
tes jam orbem ‘univerfum exitialibus diflidiis con¬
cuflérit? An equo fic currenti crant fubdenda calcária?
Habemus fruétum tui fpiritus, res uſque ad -cruentam
ftragem progrefla eft, & metuimus atrociora, ni Deus
propitiatus averterit, Dices hanc effe natùràm verbi:
Ego nonnihil arbitror referre ; quomodo prædicetur
verbum Dei, ut jam Dei verbum fit quod doces. Non
agnofcis hofce feditiofos, opinor , fed illi te agnofcunt,
& jam compertum eft multos, qui fe ja&abant Euan¬
gelli nomine ; fuiffe feditionis crudelifima inftigato»
tes. Quorum conatus fi fucceflifiet,, fortaflis exftitiſe
fent qui probarent, quod nunc re male geſta déteſtan¬
tur. Tu quidem libello in Agricolas ſæviſlimo , ſuſpi¬
cionem abs ‘te depulifti, nec tameén efficis, quo nie
nus credant homines, per tuos libellos, prefertitn Ger¬
manice feriptos, in oleatos & rafos, in Monachos, in
Epifcopos, pro libertate Euangelica, contra tyrannie
dem humanam, hifce tumultibus fuiffe datam occafio¬
nem. Nondum tam male de te fentio , Dutberë ut exie
|ftimem te hue deftinafle tua confilia, ſed tamen jani
[pridem cum hanc fabulam ordireris, è calami tui vio¬
lentia cepi conje&turam , rem huc cxituram , & hoc
erat quod primis litteris admonui, ut ad hoc negotiumi
adferres animum fiicerum, caverefque ne quid impoy
tenter aut factiofe {criberes. Videbare fulcepifie nego¬
tum pmigandi mores Ecclefiæ, quos nemo non fatetur
pof¬